Iran: Một cuộc xung đột kéo dài có thể 'phá hủy' nền kinh tế thế giới

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/3 (giờ Washington) thông báo, quân đội nước này đã ném bom dữ dội nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran, nơi xử lý hầu hết lượng dầu thô xuất khẩu của Tehran, đồng thời đe dọa sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đây.

Trong bối cảnh cộng đồng quốc tế lo ngại chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, gây bất ổn lớn cho khu vực Trung Đông, các nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột này đang được thúc đẩy.

Trong thời gian gần đây, các cơ quan chức năng của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã tăng cường kiểm soát các hoạt động quay phim, chụp ảnh và đăng tải nội dung lên mạng xã hội, đặc biệt liên quan đến các sự cố, khu vực nhạy cảm hoặc hoạt động của cơ quan chức năng.

Theo thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Cơ quan Liên bang về Nhận dạng, Quốc tịch, Hải quan và An ninh Cảng của UAE đã quyết định cho phép những người cư trú hiện đang ở ngoài UAE nhưng giấy phép cư trú đã hết hạn được quay trở lại nước này, do việc đóng cửa không phận.

Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi và được cho là bị thương trong một cuộc không kích, vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được đề cử làm Đại giáo chủ mới vào ngày 8/3 vừa qua.

Với 13 phiếu thuận và 2 phiếu trắng, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 11/3 thông qua nghị quyết do Bahrain đề xuất kêu gọi Iran ngay lập tức ngừng các cuộc tấn công vào căn cứ của Mỹ đặt tại các quốc gia vùng Vịnh.

Hàng loạt vụ tấn công bằng tên lửa, UAV và các sự cố trên biển được ghi nhận tại nhiều quốc gia trong khu vực Vùng Vịnh, trong đó, các tiếng nổ lớn đã được ghi nhận tại trung tâm thành phố Dubai.

Ngày 11/3, Chính phủ Tây Ban Nha đã triệu hồi đại sứ của mình tại Israel, bà Ana Salomon, và hạ cấp đại diện ngoại giao tại nước này xuống cấp bậc đại biện lâm thời. Động thái diễn ra trong bối cảnh Tây Ban Nha là một trong những nước chỉ trích mạnh mẽ nhất cuộc chiến của Israel ở Gaza và cuộc tấn công vào Iran của Mỹ và Israel.

Ngày 11/3, ít nhất 3 tàu thương mại đã bị bắn trúng ở khu vực eo biển Hormuz, một trong những điểm nóng xung đột chính giữa lực lượng Iran và các lực lượng Mỹ và Israel. Các vụ tấn công mới cho thấy những rủi ro ngày càng lớn mà các đội tàu thương mại đang phải đối mặt khi di chuyển trên vùng biển quan trọng này.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đang tạo ra cú sốc ngày càng lớn đối với kinh tế toàn cầu khi việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đẩy giá năng lượng và phân bón lên cao chót vót, gây thêm áp lực về lạm phát, nguy cơ thiếu lương thực và bất ổn kinh tế tại nhiều khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/3 cho biết ông vừa có cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để trao đổi về tình hình căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran.

Ngày 9/3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã công bố một sáng kiến quân sự quốc tế nhằm từng bước mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường biển chiến lược đối với thương mại dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.

Theo đánh giá mới nhất, các hạn chế hiện tại ở Israel sẽ duy trì đến 20 giờ ngày 14/3 tới, sau đó sẽ tiến hành đánh giá lại tình hình.

Israel ngày 9/3 thông báo đã tiến hành một loạt cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự và an ninh tại Iran, trong khi Tehran tuyên bố đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Israel cũng như các căn cứ của Mỹ trong khu vực.

Ngày 9/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, mọi thủ tục pháp lý và quy trình cần thiết liên quan việc bổ nhiệm lãnh tụ tối cao mới của nước này, ông Ayatollah Mojtaba Khamenei, đã được hoàn tất.

Sáng 9/3 (theo giờ địa phương), Iran bắt đầu đợt phóng tên lửa mới về phía các mục tiêu của Israel, nhằm đáp trả những hành động quân sự mà Israel và Mỹ phối hợp thực hiện nhằm vào các mục tiêu của Tehran.

Sau khi chính phủ mới được quốc tế công nhận trở lại tiếp quản thành phố cảng Aden ở miền nam, bất ổn an ninh và mâu thuẫn phe phái tiếp tục là thách thức lớn và là “bài toán nan giải” ở Yemen khi căng thẳng tiếp diễn giữa chính phủ với phe ly khai.

Bộ Quốc phòng Israel ngày 8/3 cho biết ông Abu al-Qassem Babayan, người mới được bổ nhiệm làm người đứng đầu văn phòng quân sự của Đại giáo chủ Iran, đã thiệt mạng.

Iran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này đã đẩy cuộc xung đột sang một “giai đoạn nguy hiểm”, đồng thời cảnh báo rằng các cuộc không kích vào các kho nhiên liệu có thể đe dọa dân thường và gây ra thảm họa môi trường nghiêm trọng.

Ngày 8/3, Hội đồng chuyên gia Iran đã chính thức công bố việc bầu chọn Giáo chủ Mojtaba Khamenei, con trai của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei, trở thành lãnh đạo tối cao thứ ba của đất nước. Quyết định này được đưa ra sau khi cố Đại Giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào ngày 28/2.

Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 8/3 tuyên bố đã tiến hành đợt tấn công thứ 28 trong chiến dịch mang tên “Lời hứa đích thực 4” nhằm vào các mục tiêu quân sự tại Israel, bao gồm các thành phố Tel Aviv và Beersheba, cũng như căn cứ không quân Al-Azraq tại Jordan.

Xung đột giữa Hezbollah và Israel tiếp tục leo thang trong ngày 7/3 khi lực lượng này phóng khoảng 100 quả rocket và máy bay không người lái từ lãnh thổ Liban về phía các mục tiêu ở Israel.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sẽ tiếp tục “không ngừng nghỉ và không có thỏa hiệp”.

Sáng sớm 8/3 (theo giờ Việt Nam), Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã có thông báo mới tới cộng đồng người Việt Nam tại nước sở tại về các biện pháp bảo đảm an toàn theo hướng dẫn của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel, áp dụng từ 20 giờ ngày 7/3 đến 20 giờ ngày 9/3 (giờ địa phương) trên phạm vi toàn lãnh thổ Israel.

Ngày 7/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên án cuộc tấn công mà Tehran cho là do Mỹ tiến hành nhằm vào một nhà máy khử mặn nước biển trên đảo Qeshm ở Vịnh Persia, đồng thời cảnh báo hành động này có thể mở ra tiền lệ nguy hiểm trong xung đột đang leo thang tại Trung Đông.

Ngày 7/3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố, nước này sẽ không đầu hàng trước Israel và Mỹ.

Ngày 7/3, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, do ảnh hưởng chiến sự, nhiều quốc gia khu vực Trung Đông tiếp tục đóng cửa không phận hoặc hạn chế khai thác.

Căng thẳng quân sự giữa Iran và Israel tiếp tục leo thang khi Iran phóng nhiều loạt tên lửa đạn đạo vào lãnh thổ Israel trong suốt đêm 6/3 và rạng sáng 7/3.