Hội đồng Dân tộc là lực lượng nòng cốt kiến tạo và dẫn dắt chính sách dân tộc trong giai đoạn phát triển mới

Lễ kỷ niệm 65 năm thành lập (20/4/1961-20/4/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội diễn ra trọng thể chiều nay tại Nhà Quốc hội.

Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Hội đồng Dân tộc.

Tham dự buổi lễ có: nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, các Phó Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; các Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cùng các thế hệ thành viên Hội đồng Dân tộc, đại diện Thường trực các cơ quan của Quốc hội, lãnh đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo các ban, bộ, ngành và địa phương…

Bảo đảm chính sách dân tộc đầy đủ, thực chất

Phát biểu tại buổi lễ, chúc mừng những thành tựu, kết quả quan trọng trong thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hội đồng Dân tộc tiếp tục khẳng định rõ vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng của Quốc hội trong công tác dân tộc.

Cụ thể, đó là việc nâng cao chất lượng nghiên cứu, phân tích, dự báo chính sách; bảo đảm “tăng trưởng đi đôi với công bằng, bao trùm bền vững; hiện đại hóa gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa, giữ gìn bản sắc của các dân tộc; phát triển kinh tế luôn đặt trong tổng thể ổn định xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc” - như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc gặp mặt với đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số mới đây.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng: Hội đồng Dân tộc cần nâng cao hơn nữa chất lượng tham gia xây dựng pháp luật, bảo đảm chính sách dân tộc được thể hiện đầy đủ, thực chất trong từng dự án luật, nghị quyết.

“Các thành viên Hội đồng Dân tộc phải dùng ngôn ngữ, tư duy của đồng bào để hiểu được những bức xúc, khó khăn thực tế của đồng bào và phản ánh tại nghị trường Quốc hội” - đồng chí Trần Thanh Mẫn yêu cầu.

Đưa ra yêu cầu thực hiện nhiệm vụ tới, theo đó, “các chính sách ban hành cho đồng bào miền núi, vùng sâu, vùng xa không được chung chung, định tính mà phải rất cụ thể, đi thẳng vào những nhu cầu thiết yếu nhất của cuộc sống. Ưu tiên giải quyết căn cơ các vấn đề về: điện, đường, trường, trạm, đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt”; Chủ tịch Quốc hội nêu rõ định hướng “thay vì chỉ hỗ trợ mang tính cho không, các chính sách phải hướng tới việc tạo sinh kế, nâng cao dân trí, năng lực tự chủ, khơi dậy tinh thần vượt khó, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên, thoát nghèo bền vững".

Yêu cầu về nhiệm vụ nữa được Chủ tịch Quốc hội quan tâm chỉ đạo, đó là: Hội đồng Dân tộc đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát, gắn với trách nhiệm giải trình và hiệu quả thực hiện.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần tập trung vào những lĩnh vực then chốt như: phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực và tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách an sinh xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi... “Đồng bào phải thực sự được thụ hưởng thành quả từ công cuộc đổi mới của đất nước” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tham gia tích cực, hiệu quả hơn vào việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, nhất là các chủ trương lớn liên quan phát triển kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Cụ thể theo chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội: cần đổi mới phương thức tổ chức thực hiện chính sách, chuyển mạnh tư duy “từ phân tán sang tích hợp chính sách; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo sinh kế bền vững”.

Nội dung cần được quan tâm khác là tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ của Hội đồng Dân tộc có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, nắm chắc thực tiễn; ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

"Mỗi thành viên Hội đồng Dân tộc và các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số phải là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với đồng bào; tích cực tuyên truyền để đồng bào hiểu, đồng thuận và thực hiện tốt chính sách.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, phải "gần dân, sát dân, nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin"; sự ấm no, hạnh phúc của đồng bào vùng dân tộc thiểu số, miền núi chính là thước đo cao nhất đánh giá hiệu quả hoạt động của Hội đồng Dân tộc".

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: vấn đề dân tộc, công tác dân tộc và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc luôn được xác định là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách ưu tiên phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, điện, thủy lợi; giải quyết tình trạng thiếu đất sản xuất, nhà ở, nước sinh hoạt; phát triển giáo dục, y tế và công tác cán bộ.

Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đồng bào các dân tộc thiểu số

Chủ tịch Quốc hội nhiệt liệt biểu dương và trân trọng cảm ơn những nỗ lực, cống hiến to lớn của Hội đồng Dân tộc 65 năm qua. Hội đồng Dân tộc đã đồng hành cùng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan trong bộ máy nhà nước lập nên những dấu ấn quan trọng trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Trong công tác lập pháp, Hội đồng Dân tộc đã chủ trì, phối hợp thẩm tra, đóng góp ý kiến sâu sắc vào hàng trăm dự án luật; giúp hệ thống pháp luật nước nhà không ngừng hoàn thiện, bảo đảm các chính sách luôn bao quát, ưu tiên và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đồng bào các dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Trong công tác giám sát, Hội đồng Dân tộc đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc giám sát tối cao. Các chương trình giám sát chuyên đề về chính sách đất đai, nhà ở, giáo dục, y tế và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã chỉ ra nhiều bất cập, từ đó kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành kịp thời điều chỉnh, mang lại hiệu quả thiết thực cho đời sống người dân.

Trong việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Hội đồng Dân tộc đã tham mưu, đóng góp cho nhiều chủ trương lớn, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là một dấu ấn đậm nét, mở ra cơ hội phát triển đột phá cho các vùng chiến lược của Tổ quốc.

Những chính sách liên quan đồng bào dân tộc thiểu số đều có dấu ấn, tiếng nói tích cực của Hội đồng Dân tộc và các đại biểu Quốc hội là thành viên Hội đồng. Mỗi khi họp Hội đồng Dân tộc, số lượng thành viên tham gia rất đông đủ, không khí thảo luận sôi nổi, trách nhiệm…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn

Thay mặt Hội đồng Dân tộc, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn trân trọng tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; khẳng định Hội đồng Dân tộc sẽ khẩn trương cụ thể hóa vào kế hoạch, chương trình hành động toàn khóa.

Về thực hiện những nhiệm vụ lớn thời gian tới, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cho biết trọng tâm là đổi mới quyết liệt công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị để hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm của Đảng về công tác dân tộc, chính sách dân tộc; giữ gìn, củng cố, phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc nhấn mạnh nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc, gắn với chuyển đổi số của Quốc hội, nhằm nâng cao năng lực phân tích, theo dõi và giám sát chính sách, tăng tính minh bạch và hiệu quả.

Ông cũng cho biết, các đại biểu Quốc hội nói chung, trong đó có đại biểu là người dân tộc thiểu số không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ, đi sâu, sát nắm tình hình cơ sở để phản ánh tiếng nói, nguyện vọng của đồng bào, góp phần sớm đưa các quyết sách của Đảng và Nhà nước đi vào thực tiễn vùng dân tộc thiểu số và miền núi.