Hoạt động nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ trong việc phân loại rác tại nguồn, đồng thời thúc đẩy hành vi mua sắm có trách nhiệm, tăng tỷ lệ thu hồi rác tái chế.
Lắp máy thu gom vỏ chai tự động
Trường đại học Khoa học (Đại học Huế) vừa phối hợp với dự án "Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền trung Việt Nam" do Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên Na Uy (WWF-Na Uy) tài trợ thông qua Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và UBND thành phố Huế tiếp nhận, đưa vào hoạt động máy “đặt cọc - hoàn trả” chai nhựa và vỏ lon nhôm tự động tại khuôn viên trường.
Theo đại diện WWF-Việt Nam, “đặt cọc - hoàn trả” (Deposit - Return System - DRS) là mô hình để người dùng chi một khoản nhỏ khi mua nước uống đóng chai, lon và nhận lại tiền khi trả vỏ. Mô hình này đang áp dụng hiệu quả tại hơn 40 quốc gia gồm Mỹ, các nước châu Âu, Trung Đông. Tại Na Uy, mô hình DRS giúp quay vòng 92,3% lon nhôm và chai nhựa. Thành phố Huế là đô thị đầu tiên trong khu vực triển khai thí điểm mô hình này với máy thu đổi vỏ chai được đặt tại sảnh tòa
nhà E của Trường đại học Khoa học Huế. Mô hình tiếp theo sẽ đặt tại chung cư Nera Garden (phường An Cựu), khởi động vào ngày 20/9. Với hệ thống này, người dùng sẽ trả thêm 1.000 đồng khi mua mỗi chai nước có mã vạch in chương trình thí điểm. Khi sử dụng hết và hoàn vỏ, họ được nhận lại số tiền này cùng 100 đồng tiền "bán ve chai".
Theo tính toán của nhóm thực hiện, nếu mức tiền cọc được quy định từ 1.000-2.000 đồng mỗi loại, tỷ lệ thu gom của Việt Nam sẽ đạt 80-90%, giảm đáng kể lượng rác chôn lấp, đốt, đặc biệt là thói quen xả thải bừa bãi. Qua đó, 265 nghìn tấn CO2 tương đương có thể được cắt giảm mỗi năm, đồng thời giảm ô nhiễm nhựa đại dương. Ở góc độ kinh tế - xã hội, hệ thống trên có thể tạo thêm khoảng 6.400 việc làm trong các khâu thu gom, phân loại và quản trị, tiết kiệm khoảng 1.400 tỷ đồng mỗi năm nhờ tác động gián tiếp về môi trường từ việc giảm phát thải khí nhà kính, ô nhiễm không khí, nước và đất.
Tại Diễn đàn Tiêu dùng bền vững với chủ đề "Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh" diễn ra hồi tháng 7 tại Hà Nội, số liệu của Đại sứ quán Na Uy cho biết, chai nhựa, lon nhôm chiếm 98% bao bì đồ uống dùng một lần tại Việt Nam. Mô hình “đặt cọc - hoàn trả” có tiềm năng để nhân rộng nhiều nơi do người Việt Nam khéo léo, sáng tạo, có tính thẩm mỹ cao trong việc tái sử dụng các loại vỏ chai nhựa.
Hình thành thói quen giảm nhựa
Trong ba năm qua, mô hình “Trường học giảm nhựa” do WWF-Việt Nam tài trợ đã được triển khai mạnh mẽ trên địa bàn thành phố Huế với sự tham gia của 180 trường học, hơn 54 nghìn học sinh tiếp cận, thu gom gần 30 tấn phế liệu, trong đó có hơn 5,5 tấn rác thải nhựa. Dự án cũng đã hoàn thiện các hoạt động hỗ trợ mô hình "Trường học không rác thải" tại 31 trường với 45 ngôi nhà xanh để học sinh thực hành phân loại rác.
Bà Nguyễn Thị Diệu Thúy, Giám đốc Chương trình Giảm nhựa của WWF-Việt Nam cho biết mô hình “Trường học giảm nhựa” không chỉ góp phần giảm thiểu phát sinh, tăng cường phân loại, thu gom và tái sử dụng rác thải nhựa một lần mà còn là sự thay đổi trong tư duy và hành động của cả học sinh, thầy cô và cộng đồng. Dịp này, việc triển khai thêm hệ thống máy thu đổi vỏ chai trong môi trường giảng đường không chỉ mang tính thực hành, mà còn góp phần hình thành thói quen tiêu dùng bền vững cho thế hệ trẻ, hướng tới một tương lai không còn ô nhiễm nhựa cho thành phố Huế.
Theo TS Bùi Quang Vũ, Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Khoa học Huế, sinh viên là lực lượng quan trọng để đưa chương trình có hiệu quả, đi vào chiều sâu. “Nhà trường luôn ý thức tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và luôn chú trọng giáo dục nâng cao ý thức cho sinh viên trong công tác này. Cùng với phong trào ra quân “Chủ nhật Xanh” từ lâu đã trở thành hoạt động định kỳ, việc lồng ghép ra mắt mô hình thí điểm “đặt cọc - hoàn trả” khẳng định thêm cam kết của trường trong việc xây dựng nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường, giúp sinh viên, giảng viên và cán bộ của trường trực tiếp trải nghiệm và hành động vì một tương lai xanh”.
.
