Hà Tĩnh đã nêu mục tiêu tham vọng đưa tỉnh trở thành một trong những cực phát triển của vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền trung, phấn đấu đến năm 2030 trở thành tỉnh khá, nằm trong nhóm 20 tỉnh, thành phố có tổng sản phẩm trên địa bàn cao nhất cả nước.
Quy mô kinh tế tăng gần 16 lần
Theo con số thống kê, năm 2004, quy mô nền kinh tế (GRDP) của Hà Tĩnh chỉ đạt 5.836 tỷ đồng nhưng năm 2022, GRDP của tỉnh đạt gần 93.000 tỷ đồng, tăng gần 16 lần. Tốc độ tăng trưởng GRDP duy trì ở mức cao qua các thời kỳ, giai đoạn 2005-2020 đạt mức hai con số (10,01%); GRDP bình quân đầu người đạt 70,47 triệu đồng/năm.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp. Cùng với sự tăng trưởng vượt bậc của kinh tế, kết quả thu ngân sách trên địa bàn tỉnh cũng tăng trưởng khởi sắc. Theo đánh giá của Cục Thuế Hà Tĩnh, thời điểm sau tái lập tỉnh (1991), kết quả thu nội địa mới đạt hơn 18 tỷ đồng, đến năm 2009, tỉnh đã đứng chân trong nhóm các địa phương có số thu hơn 1.000 tỷ đồng và đến nay, số thu nội địa đạt gần 8.800 tỷ đồng. Tính cả số thu xuất, nhập khẩu, kết quả thu ngân sách của Hà Tĩnh năm 2022 vượt ngưỡng 18.000 tỷ đồng.
Lý giải về bước tăng trưởng này, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Trần Việt Hà cho biết: Nỗ lực thu hút đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh đã đem lại những chỉ số phát triển ấn tượng đối với Hà Tĩnh, công nghiệp tăng trưởng nhanh, tiếp tục là động lực chủ yếu của nền kinh tế.
Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh vẫn là dự án FDI quy mô lớn nhất Việt Nam đến thời điểm hiện nay, giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư 12,8 tỷ USD đã hoàn thành và đi vào hoạt động, đóng góp khoảng 31% GRDP, tạo việc làm cho hơn 17.000 lao động. Dự kiến năm 2023, khi hai nhà máy sản xuất pin có tổng mức đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng đi vào hoạt động, cùng với hai nhà máy nhiệt điện tại Vũng Áng thì chỉ số phát triển công nghiệp cũng như kết quả thu ngân sách sẽ tiếp tục tăng trưởng khả quan.
Tuy vậy, theo chia sẻ của một số đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, kết quả phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh thời gian qua vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Nếu phân tích, đánh giá một cách toàn diện, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh vẫn chưa vững chắc, quy mô nền kinh tế còn nhỏ, tăng trưởng công nghiệp chủ yếu dựa vào sản xuất thép và điện.
Khu kinh tế Vũng Áng chưa thu hút được nhiều dự án công nghiệp hỗ trợ, nhất là công nghiệp hỗ trợ sau thép; quy mô sản xuất còn nhỏ, manh mún, liên kết thiếu bền vững,… Vì vậy, việc xây dựng chiến lược phát triển căn cơ, toàn diện là nhiệm vụ trọng yếu được Hà Tĩnh rốt ráo thực hiện.
Phát triển theo định hướng xanh, bền vững
Tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ 19, nhiệm kỳ 2020-2025 đã khẳng định mục tiêu nhất quán thực hiện quan điểm phát triển bền vững; lấy con người làm trung tâm, khoa học- công nghệ là nền tảng, động lực. Hà Tĩnh đã mạnh dạn nêu đề bài cho đơn vị tư vấn xây dựng quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Sau khi tham vấn ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế và đông đảo cán bộ, đảng viên, lãnh đạo tỉnh qua các thời kỳ, đồng thời tích hợp các quy hoạch đã có, đơn vị tư vấn đã xây dựng, hoàn thiện quy hoạch tỉnh đáp ứng yêu cầu phù hợp Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của cả nước và các quy hoạch cấp quốc gia, cấp vùng, quy hoạch ngành và lĩnh vực liên quan; phát triển kinh tế-xã hội Hà Tĩnh theo hướng xanh và bền vững, hài hòa giữa tốc độ phát triển kinh tế-xã hội với bảo vệ môi trường, khai thác, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên và giữ vững cân bằng sinh thái; phát triển dựa trên yếu tố khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo,…
Sau nhiều lần tiếp thu ý kiến, bổ sung và được các bộ, ngành liên quan thẩm định, ngày 8/11/2022, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bản quy hoạch tỉnh thứ 2 trên toàn quốc được phê duyệt theo Luật Quy hoạch; là kết tinh của sự quyết tâm nỗ lực, phát huy trí tuệ tập thể vì sự phát triển bền vững của tỉnh trong thời gian qua.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Trần Báu Hà, quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh đã lấy yếu tố con người là nội lực quyết định, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, đổi mới, sáng tạo; xác định được tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của tỉnh để phát huy cao nhất tiềm năng, thế mạnh. Quy hoạch chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển nền kinh tế tri thức, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, xã hội số, tránh trùng lặp với các địa phương lân cận.
Để xây dựng nền tảng, động lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội nhanh, hiệu quả, bền vững, Hà Tĩnh tập trung đầu tư hạ tầng chiến lược đồng bộ, hợp lý, hiện đại và đẩy mạnh cải cách hành chính. Quy hoạch tỉnh sẽ hướng tới phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân; xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, quốc phòng-an ninh được bảo đảm.
Bên cạnh đó, tăng cường liên kết phát triển với các địa phương trong khu vực và cả nước; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, mở rộng hội nhập quốc tế. Quy hoạch cũng xác định hướng đột phá là tập trung đầu tư hạ tầng chiến lược đồng bộ, hợp lý, hiện đại; phát triển hạ tầng mềm, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, công nghệ quản lý; đẩy mạnh cải cách hành chính dựa trên nền tảng công nghệ thông tin.
Giám đốc Công ty cổ phần Cảng quốc tế Việt-Lào, Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ, quy hoạch tỉnh được phê duyệt đã mở ra cơ hội phát triển cho địa phương và các thành phần kinh tế. Trong quy hoạch, Vũng Áng được xác định là trung tâm động lực tăng trưởng với hạt nhân là khu liên hợp gang thép, cụm cảng nước sâu Vũng Áng, Sơn Dương.
Vũng Áng cũng là nơi hội tụ của hai trong bốn ngành công nghiệp trọng điểm, một trong ba đô thị trung tâm và là một trong ba hành lang kinh tế. Vì vậy, tỉnh cần tập trung nguồn lực hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng kết nối giữa hệ thống cảng Vũng Áng, Sơn Dương với các tuyến đường giao thông trọng điểm; đồng thời kêu gọi, ưu tiên các nhà đầu tư có tiềm lực để triển khai dự án đầu tàu, dẫn dắt, tạo sức lan tỏa cho kinh tế tỉnh nhà cùng phát triển.
Đồng quan điểm nêu trên, Bí thư Huyện ủy Nghi Xuân, Phan Tấn Linh kiến nghị, để triển khai quy hoạch tỉnh gắn với việc khai thác, phát huy vai trò, vị trí là cửa ngõ phía bắc của tỉnh, liên kết trực tiếp với thành phố Vinh và khu vực nam Nghệ An, huyện Nghi Xuân đề xuất Trung ương quan tâm đầu tư xây dựng, nâng cấp các công trình giao thông đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy hiệu quả liên kết vùng; tỉnh quan tâm hỗ trợ xây dựng Nghi Xuân trở thành đô thị tăng trưởng xanh, với du lịch, dịch vụ, phát triển bền vững, giàu bản sắc, kết nối với thị xã Hồng Lĩnh và thành phố Vinh (Nghệ An) tạo thành một khu vực phát triển đô thị năng động, không gian đô thị hiện đại, đồng bộ.
Thời gian tới, cùng với việc công bố, công khai quy hoạch, Hà Tĩnh sẽ xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển trọng điểm, lập danh sách các dự án cụ thể để triển khai thực hiện quy hoạch; rà soát, bãi bỏ, điều chỉnh, xây dựng mới các quy hoạch ngành, lĩnh vực phù hợp quy hoạch tỉnh và các quy hoạch vùng, quy hoạch cấp quốc gia.
Ngoài ra, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến, thu hút đầu tư, triển khai các dự án trọng điểm và huy động cao nhất nguồn lực thực hiện quy hoạch; hoàn thành điều chỉnh quy hoạch mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng, điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo; hoàn thiện thủ tục đề án mở rộng địa giới hành chính thành phố Hà Tĩnh,… Tỉnh cũng giao các cơ quan, sở, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách phù hợp để huy động các nguồn lực thực hiện quy hoạch, hài hòa giữa phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường.
