Giải quyết việc sử dụng trái phép thông tin khách hàng, kinh doanh đa cấp

Theo ý kiến của các ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi) khi ra đời cần phù hợp với các chủ trương của Đảng, hệ thống pháp luật, những điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời phải giải quyết các tồn tại, vướng mắc gây bức xúc, phương hại đến người tiêu dùng.

Thứ Hai, ngày 15/08/2022 - 19:21

Quang cảnh phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 15/8. (Ảnh: DUY LINH)

Trong phiên làm việc chiều 15/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi).

3 nhóm dịch vụ công và mối quan hệ 3 bên

Phát biểu ý kiến tại phiên làm việc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Công tác xây dựng, hoàn thiện dự án Luật cần bảo đảm phù hợp với các chủ trương của Đảng, tương thích mạnh mẽ với hệ thống pháp luật, những điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng như công tác dân tộc, chính sách bảo vệ người yếu thế.

Đề cập tới 3 nhóm dịch vụ công, gồm quản lý Nhà nước, sự nghiệp công, dịch vụ công ích do các doanh nghiệp cung cấp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu tích hợp các quy định cụ thể về các nhóm dịch vụ công trong dự án Luật, bởi đây là vấn đề rất lớn, phức tạp, nhưng lại liên quan, ảnh hưởng trực tiếp đến an sinh xã hội, đời sống người tiêu dùng cả nước.

Chủ tịch Quốc hội gợi mở, việc điều chỉnh Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần triển khai theo mối quan hệ 3 bên gồm: người tiêu dùng, bên cung cấp sản phẩm hàng hóa, dịch vụ và cơ quan quản lý Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu ý kiến thảo luận tại phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Đồng thời, rà soát, tính toán đến những trường hợp giao dịch đặc thù liên quan đến quá trình chuyển đổi số; bảo đảm không chồng chéo với Bộ luật Dân sự hiện hành; tương thích với pháp luật về tố tụng hình sự, quảng cáo, phù hợp những vấn đề về nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, các phương thức hòa giải, thương lượng… có liên quan.

Cũng tại phiên làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị công tác soạn thảo dự án Luật (sửa đổi) cần chú trọng khắc phục những bất cập trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh theo hướng bảo đảm công bằng, gắn với với các chính sách xã hội nhằm tham gia bảo vệ người tiêu dùng, nhất là việc kinh doanh xăng dầu hiện nay.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, công tác bảo vệ người tiêu dùng trên không gian mạng cũng là vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong xây dựng dự án Luật (sửa đổi).

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên thị trường, không gian mạng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bám sát chủ trương cải cách hành chính về quản lý Nhà nước, mà cụ thể là nâng cao năng lực, hiệu quả công tác của các cơ quan quản lý Nhà nước trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến thảo luận tại phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Xử lý việc sử dụng trái phép thông tin khách hàng

Đa số ý kiến cho rằng, sau 12 năm thực thi, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã góp phần thay đổi mạnh mẽ công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kiến tạo khuôn khổ, nền tảng cơ bản, vững chắc để phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam. Tuy nhiên, trước những tồn tại, hạn chế, cần thiết xây dựng dự án Luật theo hướng phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, những yêu cầu, xu thế mới về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho rằng, hiện nay, người tiêu dùng vẫn hằng ngày, hằng giờ bị xâm hại quyền lợi trên môi trường mạng, đặc biệt là về thông tin cá nhân.

Theo đó, không ít bên cung cấp dịch vụ sử dụng thông tin khách hàng trái với việc nghiên cứu phục vụ kinh doanh theo quyền hạn được pháp luật cho phép, gây phiền toái, thậm chí nguy hiểm cho người tiêu dùng. Vì vậy, cần rà soát, nghiên cứu để các quy định của dự án Luật có thể bảo vệ triệt để lợi ích người tiêu dùng trong những trường hợp tương tự.

Liên quan đến quy định về hợp đồng mẫu nói chung, hợp đồng mẫu trong hoạt động kinh doanh hợp đồng bảo hiểm nói riêng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế bày tỏ lo ngại về việc cố tình lồng ghép những điều khoản gây bất lợi cho người tiêu dùng trong hợp đồng mẫu, cũng như tình trạng ký hộ, ký thay khách hàng. Cơ quan soạn thảo dự án Luật có thể nghiên cứu thêm những quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm để tăng cường bảo vệ người tiêu dùng.

Ngoài ra, bán hàng đa cấp là hình thức kinh doanh thường xuyên bị lợi dụng, có nhiều biến tướng, dẫn tới những hệ lụy không nhỏ đối với người tiêu dùng. Do đó, các quy định về bán hàng đa cấp nên được tách riêng trong dự án Luật để bổ sung các chế tài cần thiết nhằm xử lý có hiệu quả vấn đề trên.

LINH PHAN - VĂN TOẢN