Chủ động, tích cực, thực hiện hiệu quả, thành công đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước

Phiên chính thức của Đại hội diễn ra ngày 15/7 với sự tham dự của đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Về phía Bộ Ngoại giao có đồng chí Bùi Thanh Sơn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Đảng ủy Chính phủ, Bí thư Đảng bộ Bộ Ngoại giao, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao. Tham dự Đại hội còn có các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ và nguyên lãnh đạo Đảng ủy Bộ cùng gần 300 đại biểu đến từ 98 cấp ủy trực thuộc ở trong nước, đại diện cho hơn 1,2 vạn đảng viên trong toàn Đảng bộ.

Với chủ đề “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ; xây dựng ngành ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp; phát huy vai trò tiên phong, trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại và hội nhập quốc tế; góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới”, Đại hội Đảng bộ Bộ Ngoại giao lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 được tổ chức đúng vào dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025). Đây là hoạt động chính trị đặc biệt quan trọng của toàn ngành ngoại giao, không chỉ kiểm điểm công tác lãnh đạo, chỉ đạo kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và các mặt công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ 2020-2025, xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cho nhiệm kỳ tới, mà còn là dịp để nhìn lại chặng đường 80 năm triển khai thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng và tổng kết, đánh giá những đóng góp của công tác đối ngoại sau gần 40 năm Đổi mới.

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành khóa mới để lãnh đạo Đảng bộ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng ủy Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2025-2030 và bầu Đoàn đại biểu Bộ Ngoại giao đi dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Báo cáo chính trị tại Đại hội nêu rõ: Nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ Bộ Ngoại giao thực hiện hợp nhất với Đảng bộ Ngoài nước; hợp nhất với Ban Đối ngoại Trung ương và tiếp nhận một số chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội; đồng thời triển khai tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Với quyết tâm chính trị cao, ngành ngoại giao đã phát huy vai trò tiên phong, triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các hoạt động đối ngoại và “đạt nhiều kết quả, thành tựu quan trọng, có ý nghĩa lịch sử, trở thành một điểm sáng đầy ấn tượng trong toàn bộ những thành tựu chung của đất nước những năm qua, góp phần củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi cho phát triển, nâng cao vị thế đất nước”, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

Quán triệt sâu sắc xây dựng Đảng là then chốt, Đảng ủy Bộ Ngoại giao trong nhiệm kỳ vừa qua đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng Đảng gắn kết chặt chẽ với xây dựng ngành và đã đạt được những kết quả quan trọng, đóng góp vào thành tựu mang tính lịch sử của công tác đối ngoại, đưa ngành ngoại giao sang giai đoạn phát triển mới theo hướng toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp.

Phẩm chất, bản lĩnh và sức chiến đấu của cán bộ, đảng viên không ngừng được nâng cao. Các tổ chức đảng được củng cố, kiện toàn tinh gọn, hiệu quả hơn. Phương thức lãnh đạo, lề lối làm việc được đổi mới. Thể chế, quy định về công tác Đảng ngày càng hoàn thiện, nhất là đối với công tác Đảng ngoài nước.

Trong bối cảnh tình hình thế giới đang chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có, nhiệm kỳ 2025-2030 là giai đoạn đất nước ta chuẩn bị bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mở ra nhiều thời cơ, vận hội mới, song cũng đặt ra trọng trách và yêu cầu nhiệm vụ mới, nặng nề hơn đối với công tác đối ngoại và ngoại giao.

Toàn thể cán bộ, đảng viên Bộ Ngoại giao tiếp tục nâng cao quyết tâm chính trị, đoàn kết một lòng, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phát huy truyền thống vẻ vang và vai trò tiên phong, trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại, nỗ lực hơn nữa với quyết tâm chính trị cao nhất triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, xây dựng Đảng bộ và ngành ngoại giao thực sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, hiện đại, đóng góp xứng đáng vào thực hiện thắng lợi tầm nhìn, mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước.

Phát biểu ý kiến tại Đại hội, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Ngoại giao lần thứ I là Đại hội mở ra giai đoạn phát triển mới của Đảng bộ Bộ Ngoại giao, một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong lịch sử xây dựng và phát triển của Đảng bộ và ngành ngoại giao. Đại hội diễn ra vào thời điểm Đảng bộ và chính quyền trong ngành ngoại giao đang hướng đến kỷ niệm 80 năm ngày thành lập ngành ngoại giao và 80 năm Quốc khánh 2/9.

Trong giờ phút trọng thể này, Đại hội với lòng biết ơn vô hạn thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, vị lãnh tụ thiên tài, người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta, đồng thời là người sáng lập, lãnh đạo, dìu dắt và rèn luyện nền ngoại giao cách mạng Việt Nam. Người đã để lại cho chúng ta một di sản vô cùng quý báu là tư tưởng, phong cách và nghệ thuật ngoại giao Hồ Chí Minh trường tồn cùng dân tộc. Đại hội chúng ta tưởng nhớ và tri ân sâu sắc đối với các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước qua các thời kỳ luôn dành sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát ngành ngoại giao, đối với các lớp thế hệ cán bộ trong Đảng bộ Bộ Ngoại giao, Đảng ủy Ngoài nước và Ban Đối ngoại Trung ương trước đây đã cống hiến cho sự nghiệp đối ngoại vẻ vang của Đảng và dân tộc.

Với niềm tin vững chắc vào tương lai tươi sáng của dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình, kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, với chủ đề và phương châm "Đoàn kết-Đổi mới-Đột phá-Trách nhiệm-Kỷ cương”, toàn thể Đảng bộ Bộ Ngoại giao đoàn kết một lòng, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phát huy truyền thống vẻ vang và vai trò tiên phong, trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại, quyết tâm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, xây dựng Đảng bộ và ngành ngoại giao vững mạnh toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, đóng góp xứng đáng vào thực hiện thắng lợi tầm nhìn, mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước…

Tại Đại hội, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi đóng góp vào Báo cáo chính trị, Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ nhiệm kỳ 2020-2025; Báo cáo tổng hợp ý kiến góp ý vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Phát biểu ý kiến chỉ đạo Đại hội, thay mặt đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi tới các đại biểu lời chào trân trọng, lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng tốt đẹp nhất! Chúc Đại hội thành công tốt đẹp! Thủ tướng cơ bản nhất trí và đánh giá cao dự thảo Báo cáo Chính trị và Báo cáo kiểm điểm Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Ngoại giao trình Đại hội. Báo cáo đã được chuẩn bị công phu, khoa học kỹ lưỡng, thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự lãnh đạo toàn diện mọi mặt công tác của ngành ngoại giao, thể hiện sự khiêm tốn, khách quan đúng bản chất, có tính xây dựng và chiến đấu cao, có sự tương thích cao với Báo cáo Chính trị của Đảng bộ Chính phủ. Thủ tướng đánh giá qua báo cáo thể hiện tính chiến đấu cao, khát vọng lớn, tinh thần đổi mới mạnh mẽ.

Về kết quả 5 năm qua, Thủ tướng đánh giá Bộ Ngoại giao đã thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo, lãnh đạo, sự quản lý của Nhà nước, nhất là đường lối đối ngoại của Đảng ta; chủ động, tích cực triển khai công tác đối ngoại. Sự nỗ lực phấn đấu không ngừng nghỉ với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó; sự phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành, cơ quan, địa phương, bạn bè quốc tế, nhờ đó: góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước; góp phần tạo môi trường hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới; góp phần giữ nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa bị lâm nguy. Thủ tướng lưu ý cần đánh giá kịp thời, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp linh hoạt hiệu quả hơn.

Trên cơ sở dự thảo các văn kiện trình Đại hội và qua theo dõi hoạt động của Bộ Ngoại giao trong 5 năm qua, Thủ tướng cho rằng, Đảng bộ Bộ Ngoại giao đã đoàn kết, nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều kết quả toàn diện trên các mặt công tác. Nổi bật là: Đẩy mạnh thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIII, hình thành hệ thống chủ trương, chiến lược, cơ sở pháp lý và khuôn khổ để triển khai đồng bộ, toàn diện và hiệu quả đường lối đối ngoại không chỉ cho nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII mà còn cho nhiều năm tới, góp phần xây dựng cục diện đối ngoại thuận lợi nhất kể từ Đổi mới đến nay.

Nhiệm kỳ 2020-2025 là nhiệm kỳ mang đậm dấu ấn về thể chế hóa và cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đảng ủy Bộ Ngoại giao, với hơn 300 báo cáo lớn, 300 tờ trình, 17 Nghị quyết và đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư về thực hiện nhiệm vụ đối ngoại; nổi bật là Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, một trong “bộ tứ trụ cột” làm nền tảng để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Hoạt động đối ngoại đã góp phần khẳng định đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn bè tốt, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trên thế giới; là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển; củng cố thêm đường lối lý luận của Đảng ta về đường lối ngoại giao "cây tre Việt Nam” gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển; góp phần vào thực hiện phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong công tác đối ngoại.

Trên thực hiện đó, từ năm 2020 đến nay, ta đã mở rộng quan hệ ngoại giao từ 189 lên 194 nước; đưa tổng số đối tác chiến lược, đối tác toàn diện lên 37 nước. Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam có quan hệ từ mức đối tác chiến lược trở lên đối với tất cả các nước lớn, toàn bộ 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, toàn bộ các nước G7, 18/20 nước G20. Ngoại giao kinh tế được đẩy mạnh, trong đó, Thủ tướng đặc biệt ấn tượng về “ngoại giao vaccine” trong thời kỳ đại dịch Covid-19; làm tốt công tác ngoại giao văn hóa; công tác doanh nghiệp, người dân; công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng đạt nhiều kết quả tích cực; làm tốt công tác về người Việt Nam ở nước ngoài.

Về bài học kinh nghiệm, Thủ tướng nhấn mạnh đoàn kết nội bộ, trong Đảng, giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành; đoàn kết quốc tế giữa Việt Nam với các nước, nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn; “Biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể”. Nắm chắc tình hình, phản ứng kịp thời, linh hoạt, hiệu quả để tham mưu cho Đảng, Nhà nước về chiến lược, không để bị động, bất ngờ. Xây dựng ngành ngoại giao trở thành chuyên nghiệp, văn minh, hiện đại, nhân văn, hiệu quả.

Thời gian tới, Thủ tướng lưu ý, tình hình đan xen khó khăn, thách thức lẫn thời cơ, thuận lợi nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, do đó phải xác định để đủ bản lĩnh, kiên trì, kiên định, tự tin, sáng suốt, tỉnh táo, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phản ứng với tình hình; thắng không kiêu, bại không nản, không hoang mang, lo sợ, không chủ quan.

Về nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu ngành ngoại giao thực hiện nghiêm túc mọi Nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là thời gian tới thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng; Đại hội Đảng bộ Chính phủ sắp tới; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Bộ Ngoại giao; thực hiện tốt định hướng của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức thực hiện hiệu quả với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, dân tộc thì khao khát, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi".

Tiên phong, nòng cốt, chủ động, tích cực, hiệu quả, sáng tạo trong triển khai đường lối đối ngoại đường lối đối ngoại, là bạn bè tốt, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trên thế giới, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển; làm sâu sắc thêm trường phái ngoại giao cây tre gốc vững, cây chắc, cành uyển chuyển; làm sâu sắc thêm phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong quan hệ đối ngoại. Nếu đã xác định đối ngoại là mặt trận thì mỗi cán bộ ngoại giao phải là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận đối ngoại, để góp phần thực hiện tốt 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần thực hiện tốt 2 mục tiêu phát triển 100 năm.

Theo dõi, thường xuyên nắm chắc tốt nhất, phân tích diễn biến tình hình thế giới và khu vực toàn diện, bao trùm, không để Đảng, Nhà nước bị bất ngờ về chiến lược, những vấn đề mới, nhạy cảm phát sinh trong đường lối đối ngoại. Đặc biệt là nắm chắc tình hình “đối tác-đối tượng”; nêu cao tinh thần trách nhiệm, đam mê nghề nghiệp; góp phần phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ nhưng chủ động, tích cực hội nhập quốc tế thực chất, sâu rộng và hiệu quả; kết hợp hài hòa hiệu quả giữa đường lối đối ngoại và đường lối đối nội cho phát triển kinh tế-xã hội, tập trung cho 3 đột phá chiến lược, tập trung cho “sắp xếp lại giang sơn”, 4 nghị quyết - bộ tứ trụ cột của Bộ Chính trị.

Bộ Ngoại giao cần xây dựng chương trình hành động, Nghị quyết của Quốc hội, Nghị quyết của Chính phủ để thực hiện Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị trước tháng 10/2025. Góp phần phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, phát triển nhanh và bền vững, chống biến đổi khí hậu; đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng. Muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ thì phải bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, nhất là năng lượng sạch; có nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược; khai thác hiệu quả nguồn lực từ bên ngoài, thu hút FDI chất lượng cao hơn nữa.

Góp phần “sắp xếp lại giang sơn đất nước”, đồng thời thực hiện tốt 3 trụ cột là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xuyên suốt quá trình này là lấy con người là trung tâm, chủ thể, là động lực, nguồn lực cho sự phát triển; góp phần quốc tế hóa nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc; dân tộc hóa các tinh hoa văn hóa thế giới. Quán triệt văn hóa là sức mạnh nội sinh; "Văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất"; “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”; biến văn hóa thành vật chất cụ thể.

Xây dựng Đảng bộ Bộ Ngoại giao trong sạch, vững mạnh, nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức đảng, đảng viên, phát huy tinh thần dân chủ; phát huy tinh thần trách nhiệm, sự đam mê, cống hiến, nhất là của các thế hệ lãnh đạo Bộ Ngoại giao đi trước. Xây dựng lý luận của ngành ngoại giao; tiếp tục làm phong phú thêm trường phái “ngoại giao cây tre”.

Với chương trình nội dung Đại hội đã đề ra, Thủ tướng hy vọng tinh thần trách nhiệm cao, đam mê nghề nghiệp cháy bỏng, khát vọng cống hiến, mong muốn thể hiện giá trị và vượt qua giới hạn của bản thân, Bộ Ngoại giao, ngành ngoại giao thực hiện thành công đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, góp phần cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc phát triển văn minh, thịnh vượng và phát triển, góp phần tô thắm thêm truyền thống 80 năm ngành ngoại giao.

* Đại hội đã công bố Quyết định của Đảng ủy Chính phủ chỉ định Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2025-2030 gồm 34 đồng chí, trong đó có đồng chí Bùi Thanh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Ngoại giao.