Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, các chính sách nhập cư nghiêm ngặt hơn, việc thắt chặt hạn mức thị thực và những phát ngôn chính trị đã tác động đến số lượng sinh viên quốc tế nhập học tại các trường đại học ở cả Canada và Mỹ.
Tình trạng này đang gây ảnh hưởng đáng kể đến ngân sách đại học và hạn chế các nhân tài tiềm năng.
Mỹ vẫn là quốc gia có số lượng sinh viên quốc tế nhiều nhất thế giới, nhưng cả Ottawa và Washington trong những năm gần đây đều cho thấy họ ít cởi mở hơn với sinh viên nước ngoài.
Loren Locke, một luật sư về nhập cư doanh nghiệp và cựu viên chức lãnh sự của Bộ Ngoại giao Mỹ, cho biết kể từ năm 2025, Bộ Ngoại giao đã áp dụng việc kiểm tra bắt buộc thông tin trên mạng xã hội đối với mọi người xin thị thực sinh viên; tạm dừng và sau đó giảm bớt các cuộc hẹn phỏng vấn cũng như đột ngột thu hồi thị thực của hàng trăm sinh viên hiện tại.
Trong khi đó, Larissa Bezo, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành của Văn phòng Giáo dục Quốc tế Canada, cho biết việc Ottawa hạ thấp số lượng giấy phép cư trú, sau nhiều năm số lượng nhập học tăng vọt, cũng có tác động tương tự. Bà nhận định Canada đã "đóng cửa" với sinh viên với quyết định đặt ra giới hạn về số lượng.
Mỹ đã chứng kiến sự sụt giảm 17% số lượng sinh viên quốc tế mới nhập học năm 2025, với mức giảm mạnh nhất ở bậc sau đại học.
Báo cáo "Tóm tắt mùa Xuân 2026" của Viện Giáo dục Quốc tế cho thấy đơn đăng ký quốc tế trong năm qua đã giảm đối với 59% các trường đại học Mỹ và 63% trong số đó dự kiến sẽ giảm số lượng sinh viên quốc tế nhập học vào mùa Thu tới.
Fanta Aw, Giám đốc Điều hành của Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế (NAFSA) dự đoán sẽ có sự sụt giảm lên đến 30% vào năm 2026. Theo bà, sinh viên quốc tế đang nhận được thông điệp rằng Mỹ không phải là một nơi chào đón, xét đến tất cả những khó khăn trong việc xin visa và các điều kiện khác.
Tháng trước, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết lượng sinh viên quốc tế đến nước này đã giảm 60%, nhấn mạnh tác động của các giới hạn mới. Nhìn chung, số người có giấy phép du học chỉ giảm từ khoảng 1 triệu xuống còn dưới một triệu, nhưng bà Bezos lưu ý rằng, số đơn xin giấy phép đã giảm gần 30% trong giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2025. Tỷ lệ chấp thuận giấy phép cũng giảm từ khoảng 60% vào năm 2023 xuống còn khoảng 30-40% vào cuối năm 2025, cho thấy số lượng sinh viên nhập học ít hơn.
Tại Mỹ, theo IEE, những lo ngại về việc xin visa và các hạn chế đi lại là những yếu tố hàng đầu được các trường học nêu ra khi báo cáo sự sụt giảm. Điều này nhìn chung phù hợp với dữ liệu cấp visa của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy số lượng visa sinh viên giảm 36% trong năm 2025. Visa được xem là rào cản sớm nhất và lớn nhất với sinh viên quốc tế muốn đến Mỹ. Nhiều sinh viên cho biết họ thậm chí không thể đặt lịch hẹn phỏng vấn xin visa du học để đến Mỹ vào mùa Thu.
Các yếu tố khác bao gồm luận điệu chống nhập cư từ chính quyền Tổng thống Donald Trump; các mối đe dọa xóa bỏ chương trình Thực tập Tùy chọn (Optional Practical Training), một chương trình cho phép sinh viên quốc tế làm việc tại Mỹ trong một năm; và các động thái nhằm chấm dứt “Thời hạn lưu trú” cho phép những sinh viên này ở lại Mỹ trong suốt thời gian học tập.
