Cần tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược trong phát triển mạng lưới đường sắt đô thị ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh

Sáng 5/12, tại Trụ sở Chính phủ, Thường trực Chính phủ dưới sự chủ trì của Thủ tướng Phạm Minh Chính họp về Đề án phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2035.

Thứ Năm, ngày 05/12/2024 - 14:56

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ. (Ảnh: Trần Hải)

Sau khi nghe các bộ, ngành, cơ quan liên quan báo cáo, kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, hoàn thiện Đề án, sớm trình các cấp thẩm quyền như Ban cán sự đảng Chính phủ, Bộ Chính trị.

Theo Thủ tướng, mục tiêu của Đề án nhằm thực hiện một số Kết luận của Bộ Chính trị về phát triển ngành đường sắt, phát triển hạ tầng đồng bộ của đất nước; giải quyết 3 vấn đề của 2 thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thúc đẩy tăng trưởng 2 con số. Do đó, phải có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược, lâu dài, cơ bản, hiện đại, tổng thể, bao trùm, mang lại lợi ích, hiệu quả cao cho hai thành phố; nghiên cứu chuẩn bị thật kỹ càng, toàn diện, sâu sắc để khi triển khai được nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến chỉ đạo cuộc họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thủ tướng cũng chỉ đạo cần quan tâm phân cấp, phân quyền triệt để cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh về việc tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực, xử lý các vấn đề phát sinh trên nền tảng Đề án tổng thể do Bộ Giao thông vận tải xây dựng và được Bộ Chính trị đồng ý; phát triển hệ thống giao thông đường sắt đô thị gồm cả đường sắt trên cao và tàu điện ngầm đặt trong tổng thể hạ tầng giao thông đường sắt cả nước.

Quang cảnh cuộc họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thủ tướng nêu rõ, cần hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, tiêu chí, quy trình liên quan công việc này, liên quan sự phát triển đường sắt; liên quan vấn đề quy hoạch phải bảo đảm hiện đại, có tầm nhìn xa, trông rộng, hiện đại nhất có thể, phương châm “qua sông bắc cầu, qua ruộng lấp ruộng, qua núi khoét núi”, tránh các khu dân cư, tránh các không gian ngầm, giải phóng mặt bằng ở mức tối thiểu, không ảnh hưởng nhiều hoạt động của dân cư, sản xuất, kinh doanh, kinh tế-xã hội, an ninh quốc phòng; chuyển giao công nghệ hiện đại, phù hợp điều kiện trong nước, phát triển ngành đường sắt Việt Nam; đa dạng hoá việc huy động nguồn lực gồm nguồn lực nhà nước, tư nhân, đi vay, hợp tác công tư, BOT, ODA… với tinh thần cái gì có lợi nhất thì làm. Phải tập trung ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực, huy động 4 trường đại học và 8 trường cao đẳng liên quan cho công việc này; theo đó Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu đầu tư, nâng cấp các cơ sở đào tạo này về giáo trình, chuyên gia, mô hình…; bảo đảm quản trị, quản lý thông minh trong vận hành khai thác.

Bộ trưởng Giao thông vận tải Trần Hồng Minh báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp.

Thủ tướng yêu cầu phân kỳ đầu tư Đề án cho giai đoạn 2035-2045 góp phần vào hoàn thành mục tiêu phát triển của đất nước 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước; tư duy, cách nghĩ, cách làm phải hoàn toàn đổi mới; quy hoạch theo tinh thần phải nắn tuyến thẳng nhất, thuận lợi nhất đỡ ảnh hưởng người dân nhất, đỡ ảnh hưởng các công trình xây dựng, nhất là an ninh quốc phòng. Tính kết nối của hạ tầng giao thông của hai thành phố với cả nước phải bảo đảm phù hợp, tiêu chuẩn, tiêu chí hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển. Thể chế phải hoàn thiện theo cơ chế kinh tế thị trường đáp ứng quy luật cung cầu, cạnh tranh; các nhóm cơ chế huy động nguồn lực phải đa dạng hoá; phải chọn công nghệ tiên tiến nhất để phát triển hệ sinh thái ngành công nghiệp phụ trợ, công nghiệp đường sắt nhanh, xanh, công nghệ cao; có các cơ chế, chính sách đặc thù trong lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát; xác định nguồn vốn, việc triển khai dự án là hết sức quan trọng; các cơ quan liên quan phải thực hiện nhanh các nhiệm vụ được giao.

Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam Đặng Sỹ Mạnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp.

Bộ Giao thông vận tải khẩn trương hoàn thành hồ sơ theo quy định bảo đảm ngắn gọn, rõ ràng, báo cáo Bộ Chính trị để: xin chủ trương thông qua Đề án, đồng ý chủ trương triển khai dự án đường sắt đô thị tại 2 thành phố này từ nay đến năm 2035 và tầm nhìn 2045; giao ban cán sự đảng Chính phủ phối hợp Đảng đoàn Quốc hội thống nhất các nhóm cơ chế ưu tiên như đào tạo nguồn nhân lực, huy động nguồn vốn, tài chính, lựa chọn nhà tư vấn, nhà thầu theo tinh thần chỉ định thầu, chọn các nhà thầu theo tinh thần bảo đảm tính hiệu quả, bảo đảm chất lượng, tiến độ, không đội vốn, chống tiêu cực, tham nhũng; giao cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư, quyết định các vấn đề liên quan, chủ động quyết định về nguồn vốn, tổ chức thực hiện… Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Bộ trưởng Giao thông vận tải trực tiếp chỉ đạo dự án này; 2 thành phố khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ Quy hoạch trước ngày 25/12/2024.

THANH GIANG