Cần cơ chế đặc thù cho hạ tầng văn hóa

Với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới, nơi cộng cư của 12 dân tộc anh em, Sơn La đang đứng trước yêu cầu hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao theo hướng đồng bộ, thiết thực hơn.

Một sự kiện triển lãm được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao tỉnh Sơn La. Ảnh: K.MINH
Một sự kiện triển lãm được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao tỉnh Sơn La. Ảnh: K.MINH

Không chỉ là câu chuyện xây dựng công trình, đây còn là điều kiện để nâng cao đời sống tinh thần, gìn giữ bản sắc và gắn kết cộng đồng ở từng bản làng.

Hiện nay, 75/75 xã, phường của tỉnh Sơn La đã có nhà văn hóa hoặc trung tâm hội nghị được bàn giao lại từ cấp huyện, thành phố trước đây; 2.175/2.509 tổ, bản, tiểu khu có nhà văn hóa; 563 công trình đang sử dụng cho hoạt động thể dục, thể thao. Những công trình đã thật sự trở thành "linh hồn" của bản làng. Đây là nơi duy trì hoạt động của hơn 2.000 đội văn nghệ quần chúng và hàng trăm câu lạc bộ dân vũ, thể thao, góp phần cải thiện rõ rệt mức hưởng thụ tinh thần của nhân dân vùng cao.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, hệ thống này vẫn đang đối mặt với không ít rào cản. Cơ sở vật chất tại nhiều nơi còn đơn giản, thiếu đồng bộ do nguồn kinh phí chủ yếu dựa vào sự đóng góp tự nguyện của người dân. Một thực trạng đáng quan ngại là sự thiếu vắng các thiết chế quan trọng mang tính biểu tượng và chuyên sâu như nhà hát, rạp chiếu phim, bảo tàng hay thư viện hiện đại.

Tại các vùng núi cao, việc bố trí quỹ đất đủ diện tích theo quy định là một bài toán khó. Đặc biệt, sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập các bản, tiểu khu, quy mô dân số tăng lên nhanh chóng khiến nhiều nhà văn hóa trở nên quá tải, lỗi công năng và không đủ chỗ ngồi cho bà con sinh hoạt. Bên cạnh đó, hoạt động tại một số cơ sở vẫn còn đơn điệu, chủ yếu là hội họp, chưa thật sự thu hút được sự tham gia của đông đảo quần chúng. Đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở dù nhiệt tình nhưng còn phải kiêm nhiệm nhiều việc, dẫn đến chất lượng tham mưu và tổ chức hoạt động chưa phong phú.

Để các thiết chế văn hóa không rơi vào tình trạng “có vỏ, thiếu ruột”, nhiều ý kiến cho rằng Sơn La cần tiếp tục thực hiện phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, nhưng phải có cơ chế phù hợp hơn với đặc thù miền núi. Các công trình văn hóa cần được nhìn nhận là thiết chế phúc lợi xã hội, phục vụ lợi ích chung, từ đó có chính sách hỗ trợ về vốn, đất đai, điện, nước và vận hành.

Bên cạnh đầu tư xây mới, cần rà soát toàn bộ hệ thống nhà văn hóa bản, tiểu khu, tổ dân phố và cấp xã sau sáp nhập để đánh giá đúng nhu cầu sử dụng. Nơi quá tải phải có phương án mở rộng, nơi hoạt động kém hiệu quả cần điều chỉnh cách quản lý, bổ sung trang thiết bị, đổi mới nội dung sinh hoạt. Sơn La cũng có thể thí điểm một số mô hình linh hoạt như kết hợp trung tâm văn hóa với trung tâm học tập cộng đồng, thư viện, không gian sinh hoạt thanh thiếu nhi hoặc giao cộng đồng, nghệ nhân, câu lạc bộ dân gian tham gia trực tiếp vào tổ chức hoạt động.

Về lâu dài, hạ tầng văn hóa chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với con người. Vì vậy, cùng với đầu tư công trình, tỉnh cần quan tâm hơn đến đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở, nghệ nhân, hạt nhân văn nghệ, huấn luyện viên thể thao quần chúng. Đây là lực lượng giữ cho nhà văn hóa có sinh khí, để mỗi công trình thật sự trở thành không gian sinh hoạt, sáng tạo và trao truyền văn hóa.

Phát triển thiết chế văn hóa không chỉ là xây dựng công trình, mà còn là xây dựng một không gian để mỗi người dân đều có quyền tiếp cận, hưởng thụ và sáng tạo, góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.

Có thể bạn quan tâm

Một phiên livestream bán nông sản, hỗ trợ bà con phát triển kinh tế, xây dựng quê hương.

Khi những người trẻ tri ân bản làng

Ở nhiều xã vùng cao tỉnh Tuyên Quang, phong trào tham gia mạng xã hội - đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới - của người trẻ đã mang lại nhiều thành công bất ngờ. Tiêu biểu là xã vùng cao Lâm Bình, nhiều gia đình “trai bản” đã thu được hàng chục tỷ đồng, mua xe hơi, xây nhà cửa khang trang và sẵn sàng hỗ trợ bà con mình học “nghề làm giàu” rất mới mẻ này.

Phụ nữ Dao Tiền phải dành rất nhiều thời gian và sự nhẫn nại để hoàn thành một bộ trang phục truyền thống. Ảnh: Anh Quân

Xem hoa văn kể chuyện dưới chân núi Phia Oắc

Dưới chân núi Phia Oắc, bản du lịch cộng đồng Hoài Khao (xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng) hiện lên như một không gian văn hóa sống động của người Dao Tiền. Giữa nhịp sống hiện đại, những người phụ nữ nơi đây vẫn bền bỉ giữ nghề thêu, kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải để bộ trang phục truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Thời gian tới, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp quản lý hiệu quả các nguồn thu trên địa bàn.

Triển khai hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu

Hướng tới mục tiêu hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn đã triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu. Đặc biệt, đơn vị này đã mở chiến dịch rà soát quy mô lớn nhằm chuẩn hóa toàn diện dữ liệu mã số thuế, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Diện tích vùng trồng cà-phê Arabica ở Sơn La đang có 33.628 ha. Ảnh: Minh Thu

Khẳng định thương hiệu cà-phê Sơn La

Phát triển vùng nguyên liệu chất lượng cao, đẩy mạnh liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu bền vững đang giúp cà-phê Sơn La ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Cán bộ chốt bảo vệ rừng Tát Kẻ, xã Yên Hoa, tỉnh Tuyên Quang đi tuần tra. Ảnh: Doãn Hoàng

“Đánh thức” những tán rừng cổ thụ

Những rừng nghiến cổ thụ ở miền núi phía bắc nước ta là những báu vật thiên nhiên vô giá. Nhiều rừng nghiến đã hơn một nghìn năm tuổi, tập trung ở một số xã của tỉnh Tuyên Quang, như: Lâm Bình, Yên Hoa, Thượng Nông, Na Hang, Hồng Thái, Côn Lôn…, với diện tích rừng bảo tồn lên tới 132.000 ha. Miền rừng này cũng là mái nhà của nhiều loài động thực vật quý hiếm, trong đó có tới 13 loài thú ghi nhận trong “Sách đỏ Việt Nam”.

Khám sức khỏe cho người dân tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang.

Tăng cơ hội chăm sóc sức khỏe

Những quy định mới của Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng về sức khỏe và chi phí đối với người dân, đặc biệt đồng bào miền núi.

Khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.

Tiếp sức cho bệnh nhân điều trị dài ngày

Từ ngày 1/7/2026, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đủ 5 năm liên tục sẽ được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi hưởng khi vượt ngưỡng cùng chi trả. Chính sách mới này đang trở thành điểm tựa rất thiết thực cho nhiều bệnh nhân phải điều trị dài ngày.

Các bác sĩ đang thăm khám bệnh cho người dân tại Bệnh viện Nam Lương Sơn.

Nâng cấp “lá chắn” đầu tiên

Hướng tới nâng cao năng lực y tế cơ sở, tỉnh Phú Thọ đang dành nguồn lực lớn nhằm đầu tư nâng cấp hệ thống y tế, đặc biệt là ở tuyến cơ sở, với mục tiêu củng cố cho “lá chắn” đầu tiên trong hệ thống bảo vệ sức khỏe toàn dân.

Nhóm học sinh chia sẻ với người bán hàng tại căng-tin nhà trường về ý tưởng giảm rác thải nhựa. Ảnh chụp từ video: An Trung

Những lựa chọn thông minh hơn

Từ chối dùng đồ nhựa sử dụng một lần, dùng bát sứ và đũa tre khi ăn nhẹ tại căng- tin nhà trường, góp lại quần áo đã qua sử dụng để cùng tạo ra những món đồ thủ công xinh xắn, có giá trị kinh tế, đây là “những sáng kiến nhỏ mà có thể tác động lớn nếu được nhân rộng trong các nhà trường và cộng đồng”, đến từ các em học sinh của Trường trung học cơ sở Cầu Giấy, Hà Nội.

Dự án Nhà máy điện tử BYD Việt Nam của Tập đoàn BYD (Trung Quốc) đặt tại Khu công nghiệp Phú Hà, tỉnh Phú Thọ.

Sự xuất hiện của những “cực hút mới”

Trong những tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư nước ngoài, nhất là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới, không chỉ tập trung vào các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng hay Thành phố Hồ Chí Minh, mà đang có xu hướng lan tỏa về các vùng xa hơn, sâu hơn. Sự chuyển dịch này đã và đang góp phần hình thành các “cực hút mới”, trong đó có khu vực trung du và miền núi phía bắc.

Việc tỉnh Phú Thọ triển khai cơ chế “luồng xanh” đã góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cho doanh nghiệp, đặc biệt là với các doanh nghiệp FDI.

Cải thiện môi trường đầu tư

Quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại, logistics của vùng trung du và miền núi phía bắc, cũng như của cả nước vào năm 2030, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp mạnh nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới.

Các học sinh tại tỉnh Lào Cai thể hiện kiến thức về phòng chống thiên tai tại cuộc thi Rung chuông Vàng do UNICEF tổ chức. Nguồn: UNICEF

Giáo dục Xanh ở vùng cao

Biến đổi khí hậu không còn là khái niệm xa vời. Trong bối cảnh đó, giáo dục môi trường, giáo dục xanh đang được nhiều địa phương xem là một giải pháp căn cơ để chuẩn bị cho thế hệ trẻ khả năng thích ứng với tương lai thời tiết, khí hậu ngày càng cực đoan.

Toàn cảnh nhà máy của Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam tại Khu công nghiệp Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên.

Củng cố niềm tin, giữ vững vị thế dẫn đầu

Trong làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào năng lực điều hành của chính quyền địa phương. Tại tỉnh Thái Nguyên, vai trò này được thể hiện rõ qua việc chính quyền chủ động kiến tạo môi trường đầu tư, điều phối chính sách đồng bộ và trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp.

Các thành viên Dự án khảo sát thực địa để xây dựng cơ sở dữ liệu (Nguồn ảnh: Aus4Innovation)

Khi AI làm bạn với nhà nông

Giảm 60% lượng phát thải khí methan (mê-tan) và CO₂, tiết kiệm 50% lượng nước tưới, tăng năng suất cây trồng thêm 16%, đây là những con số thống kê đầy ý nghĩa từ kết quả Dự án Canh tác carbon chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng song sinh kỹ thuật số (Digital Twins) để phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Thanh Hóa.

Hướng dẫn kỹ thuật canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu cho nông dân xã Phan Thanh.

Khai thác tiềm năng, yếu tố bản địa

Thời gian qua, xã Phan Thanh (Cao Bằng) tập trung nguồn lực, khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của địa phương trong lĩnh vực nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.

Các nài ngựa tạo nên những màn rượt đuổi hấp dẫn. Ảnh: Thế Vũ

Sắc màu văn hóa tạo sức hút du lịch

Vào dịp tháng 5 hằng năm, du khách và những người yêu thích thiên nhiên lại tìm đến cao nguyên Bắc Hà (tỉnh Lào Cai) để trải nghiệm vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ cùng không khí sôi động của một trong những lễ hội du lịch-văn hóa hấp dẫn nhất khu vực miền núi phía bắc.

Ngày hội xoài Yên Châu thu hút hàng ngàn người dân, du khách tới tham gia, trải nghiệm các hoạt động.

Tin tức

• Ngày hội xoài Yên Châu năm 2026 vừa được tổ chức từ ngày 29-31/5 tạo không khí vô cùng sôi nổi.

Những “đại biểu nhí” của Hội đồng Trẻ em tỉnh Lào Cai. Ảnh: Đoàn Thanh niên tỉnh Lào Cai

Bồi dưỡng năng lực tự bảo vệ cho trẻ

Ở các tỉnh miền núi phía bắc, nơi trẻ em dân tộc thiểu số còn đối diện nhiều rào cản về tiếng nói, cơ hội tiếp cận dịch vụ và khả năng tự bảo vệ mình, mô hình Hội đồng Trẻ em cấp tỉnh đang từng bước trở thành “cánh tay nối dài” của các cơ quan bảo vệ trẻ em.

Phường Vạn Xuân chú trọng giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế

Thời gian qua, Đảng ủy phường Vạn Xuân (tỉnh Thái Nguyên) tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, góp phần phát triển kinh tế nhanh, bền vững.

Cán bộ thuế tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Chủ động hỗ trợ hiệu quả người nộp thuế

Hướng tới mục tiêu hoàn thành tốt nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026, cơ quan Thuế tỉnh Tuyên Quang đã chủ động “lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ”, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Võ sư, họa sĩ Hắc Long tại võ đường tư gia.

Nơi trà đạo hòa cùng võ đạo

Ở xứ chè Thái Nguyên, có một căn nhà lúc nào cũng vương mùi trà mới hãm và tiếng chân người luyện quyền. Đó là tư gia, song trong khuôn viên ấy có cả phòng tranh, phòng trà và võ đường của họa sĩ, võ sư Hắc Long.

Người dân hào hứng với mô hình trồng cây chanh leo ở Dào San. Ảnh: Việt Linh

Mở lối thoát nghèo trên vùng cao Lai Châu

Trên nhiều triền núi quanh năm mây phủ ở Lai Châu, nơi trước đây người dân chủ yếu trồng ngô, sắn với thu nhập bấp bênh, những giàn chanh leo xanh mướt đang dần làm thay đổi cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.