Ánh nắng tháng 7 phủ mầu vàng nhạt lên những rẻo cây xanh bên đường, mở đầu cho hành trình ngược dòng lịch sử đầy mê hoặc. Phía ngoài kia là sa mạc mênh mông, nơi cái nóng mùa hè làm cảnh vật như nhòe đi, nhưng bước vào không gian Mỹ thuật quán (Trung tâm Triển lãm mỹ thuật Đôn Hoàng), nơi diễn ra Đối thoại Di sản văn hóa Trung Quốc - ASEAN, câu chuyện về ký ức, bản sắc và trách nhiệm chung trước tương lai lại hiện ra rõ nét.

Rời di tích Huyền Tuyền Trí, hành trình dọc theo Con đường Tơ lụa tiếp tục đưa chúng tôi tới nơi được xem là “giới tuyến lịch sử” - cửa ải Ngọc Môn Quan. Tại nơi này, từ hơn 2.000 năm trước, khái niệm “cửa ải” không chỉ là kiểm soát, phòng thủ hay ngăn cách, mà còn là cánh cổng đón nhận những giá trị tri thức để rồi kết tinh thành nhiều giá trị đặc sắc, trong đó có kho tàng nghệ thuật Phật giáo vô giá tại quần thể hang động Mạc Cao.

Không chỉ sống bằng ký ức của Con đường Tơ lụa cổ đại, Đôn Hoàng hôm nay viết tiếp chương mới đầy kiêu hãnh. Từ ngọn tháp thu nhiệt rực cháy giữa hàng nghìn tấm gương soi trên sa mạc Gobi cho đến những vũ điệu bích họa được đánh thức bằng công nghệ trình diễn đỉnh cao, thành phố đang chuyển hóa ngoạn mục những khắc nghiệt của tự nhiên và sự tĩnh lặng quá khứ thành những nguồn lực phát triển mạnh mẽ.

Vượt ra ngoài những bảo tàng và công trình đồ sộ, di sản Đôn Hoàng ngày nay tự tin bước vào nhịp sống hối hả thường nhật tại khu chợ đêm sầm uất, các nhà sách, xưởng in độc bản. Đó là cách để người dân bản địa sống tốt bằng di sản, đồng thời gợi mở những bài học thực tiễn vô giá để Trung Quốc, Việt Nam và các quốc gia ASEAN cùng bắt tay, kiến tạo nên tuyến hành lang văn hóa và truyền thông di sản bền vững trong tương lai.