Hội nghị Trung ương 2 đã tạo lập những “hành lang pháp lý”, “quy tắc vận hành”, “nguyên tắc kỷ luật” và “chuẩn mực hành động”. Quán triệt yêu cầu của Trung ương, các cấp ủy, tổ chức đảng cần hiểu rõ mục tiêu, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động, tăng cường đồng thuận, vượt qua khó khăn, thách thức, đưa đất nước tiến vào giai đoạn phát triển mới.

Tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển

Văn kiện Đại hội XIV đề cao yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng bám sát và tổng kết thực tiễn kịp thời hơn; đồng thời, điều chỉnh, thay đổi các quy chế, quy định, để bảo đảm phương thức lãnh đạo của Đảng ngày càng đúng hơn, trúng hơn, khoa học hơn và hiệu quả hơn. Quán triệt sâu sắc tinh thần đó, Hội nghị Trung ương 2 đã thống nhất ban hành một số quy định, nghị quyết mới về thi hành Điều lệ Đảng, công tác kiểm tra, giám sát và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Các quy định, nghị quyết thể chế hóa các quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV, nâng cao nhận thức, trình độ, bản lĩnh chính trị, năng lực công tác của cán bộ, đảng viên và khả năng ứng phó với các biến động của tình hình mới.

Trung ương đã bàn bạc, thống nhất sẽ ban hành Quy định thi hành Điều lệ Đảng, cơ bản kế thừa bố cục, nội dung của Quy định số 294-QĐ/TW, ngày 26/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan trực tiếp đến các quy định về tổ chức đảng, tạo cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số. Quy định bổ sung những nội dung đã được thực tế kiểm nghiệm, chứng minh là đúng, để khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình thi hành Điều lệ Đảng và phù hợp thực tiễn tổ chức, hoạt động của các đảng bộ mới thành lập ở Trung ương, cấp tỉnh.

Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng và Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV bám sát Điều lệ Đảng và các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời bổ sung các vấn đề mới, phát sinh trong thực tiễn, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng và Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới đã được Trung ương thảo luận, thống nhất cao, sẽ được ban hành trong thời gian tới. Việc ban hành các nghị quyết này khẳng định quyết tâm của Đảng về kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phát triển đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng “hai con số” liên tục trong những năm tới; nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản lý, quản trị, kiến tạo phát triển của Nhà nước.

Luật sư Tống Thị Thanh Nam, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN cho rằng: Khi đẩy mạnh cải cách hành chính, khơi thông nguồn lực thì rủi ro tham nhũng, tiêu cực cũng gia tăng, nhất là trong những lĩnh vực “nhạy cảm” như quản lý đất đai, tài nguyên, đầu tư công, y tế, giáo dục... Những vụ việc được xử lý nghiêm minh thời gian qua đã chứng minh, nếu không kiểm soát chặt chẽ quyền lực ngay từ khâu xây dựng thể chế thì “cơ hội” sẽ biến thành “rủi ro hệ thống”, làm xói mòn niềm tin của nhân dân và cản trở mục tiêu tăng trưởng “hai con số”.

Điểm đáng chú ý là các văn kiện được thông qua tại Hội nghị Trung ương 2 không chỉ nhấn mạnh yếu tố kỷ luật, kỷ cương, mà còn đề ra yêu cầu bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây là yếu tố quan trọng nhằm khắc phục tâm lý e ngại, né tránh trong thực thi công vụ, qua đó khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong đội ngũ cán bộ. Thực hiện được điều này, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ vừa nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời trực tiếp góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay không chỉ là mô hình tổ chức hành chính mới, mà còn là “phương thức quản trị địa phương mới”, bỏ tầng nấc trung gian để tổ chức vận hành bộ máy chính quyền cơ sở thông suốt, với nguồn lực được phân bổ hợp lý, công nghệ và dữ liệu được sử dụng hiệu quả, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Thống nhất cao với yêu cầu phải xác định mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một cuộc cải cách về quản trị, chứ không đơn thuần là một sự điều chỉnh về tổ chức bộ máy, từ thực tiễn cơ sở, đồng chí Nguyễn Hồng Dân, Bí thư Đảng ủy phường Láng (thành phố Hà Nội) nhận định: Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp phản ánh bước phát triển mới trong tư duy cải cách của Đảng. Từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, cấp phường hiện nay đang hết sức khẩn trương chuyển tư duy, cách làm từ cải cách bộ máy sang đổi mới vận hành, sắp xếp tinh gọn bộ máy gắn với đổi mới quản trị, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Hiệu quả của mô hình có thể đo đếm bằng những kết quả cụ thể như: Bước đầu rút ngắn đáng kể thời gian, quy trình xử lý công việc, giảm chồng chéo, nhất là trong các lĩnh vực quản lý đô thị, đất đai, trật tự xây dựng, giải quyết thủ tục hành chính. Việc phân cấp, ủy quyền, tính chủ động của phường ngày càng rõ hơn, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, của cán bộ, công chức ngày càng được nâng lên...

Tại xã miền núi Tây Yên Tử (tỉnh Bắc Ninh), sau gần một năm triển khai, chủ trương này cho thấy những tín hiệu tích cực, đặc biệt thông qua việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ luân chuyển “thực chiến” tại cơ sở.

Theo đồng chí Lê Đức Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Tây Yên Tử, minh chứng rõ nét nhất chính là cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua. Dù bộ máy tinh gọn nhưng với sự phối hợp nhịp nhàng, việc chỉ đạo xuyên suốt giúp công tác nhân sự, tuyên truyền và an ninh bầu cử được thực hiện khẩn trương, đúng luật với kết quả cử tri đi bầu đạt tỷ lệ cao, sự đồng thuận tuyệt đối của nhân dân.

Đặc khu Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng) là đảo tiền tiêu có vị trí chiến lược, xa đất liền với quy mô dân số nhỏ. Theo đồng chí Bùi Trung Tiến, Bí thư Đảng ủy đặc khu Bạch Long Vĩ, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tăng tính trực tiếp và chủ động trong lãnh đạo, điều hành. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giúp chính quyền đặc khu chủ động hơn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, các chủ trương, chính sách được triển khai nhanh, sát thực tiễn hơn.

(Còn nữa)

Bài 1: Thống nhất tư tưởng, tăng sức chiến đấu cho cả nhiệm kỳ