[Video] Tiêu điểm 5/9: Nga xoay trục hướng Đông, tái định hình dòng chảy kinh tế

Cuộc giằng co trừng phạt giữa phương Tây và Nga cùng các chiến dịch tập kích dồn dập tại Biển Đen đang biến những con tàu chở dầu dân sự thành tâm điểm đối đầu địa chính trị và quân sự mới, làm rung chuyển chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Một khối băng và đá khổng lồ sụp xuống từ độ cao hàng nghìn mét đã kích hoạt chuỗi thiên tai liên hoàn, biến một vụ lở băng trên dãy Himalaya thành dòng lũ bùn đá quét qua Nepal, Trung Quốc và lan tới Ấn Độ. Thảm họa cho thấy một dạng hiểm họa ít được nhận diện nhưng có thể ngày càng đáng lo ngại khi Himalaya nóng lên.

Tròn ba thập kỷ kể từ ngày Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) được mở ký, nhân loại đang trải qua quãng thời gian không có thử nghiệm vũ khí hạt nhân dài nhất trong lịch sử, song khoảng lặng quý giá này vẫn đứng trước nhiều rủi ro khi văn kiện pháp lý mang tính nền tảng vẫn chưa chính thức có hiệu lực toàn cầu.

Thuật toán mạng xã hội đang ngày càng trở thành một phần vô hình định hình những gì con người nhìn thấy, cảm nhận và phản ứng. Khi nội dung gây phẫn nộ có thể được ưu tiên chỉ vì tạo ra nhiều tương tác, mạng xã hội có nguy cơ biến cảm xúc thành công cụ thao túng, đặc biệt với người trẻ tuổi.

Sự tái xuất của các toán cướp biển ngoài khơi Somalia cùng hàng loạt vụ bắt giữ tàu thương mại trong năm 2026 đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về an ninh trên tuyến hàng hải huyết mạch nối liền châu Á với châu Âu.

Mỹ - Canada bước vào vòng căng thẳng thương mại mới sau khi đàm phán đổ vỡ, trong khi Ottawa tìm cách giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ. 

Dưới tác động của biến đổi khí hậu và nhu cầu tối ưu hóa logistics toàn cầu, Bắc Cực đang từng bước chuyển mình thành “Con đường tơ lụa trên băng” kết nối hai trung tâm kinh tế Á – Âu. Tuy nhiên, việc rút ngắn hải trình cũng đi kèm với những thách thức lớn.

Việc Ukraine thay Bộ trưởng Quốc phòng giữa lúc chiến sự tiếp diễn không chỉ là thay đổi nhân sự, mà còn là phép thử đối với toàn bộ quá trình cải tổ quân đội. Đó là vừa duy trì những cải cách công nghệ đang được triển khai, vừa nâng cao năng lực tác chiến, mua sắm và phối hợp với các đối tác phương Tây.

Thực tế tác chiến hiện đại với sự bùng nổ của thiết bị bay không người lái (UAV), hoạt động gây nhiễu định vị vệ tinh và tấn công mạng đang trực tiếp làm thay đổi kịch bản các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn từ châu Âu sang châu Á.

Những tín hiệu mới từ Washington, Seoul và Bình Nhưỡng đang mở ra một khoảng trống ngoại giao hiếm hoi trên Bán đảo Triều Tiên. Dù bất đồng về an ninh và hạt nhân vẫn rất lớn, khả năng nối lại đối thoại đang đặt ra câu hỏi liệu hiệp định đình chiến kéo dài hơn 7 thập niên có thể từng bước chuyển thành một nền hòa bình lâu dài.

Trước những thách thức an ninh và gián đoạn vận tải biển kéo dài tại eo biển Hormuz, các cường quốc xuất khẩu năng lượng vùng Vịnh cùng đang cấp tập giải ngân hàng chục tỷ USD để xây dựng các hành lang vận chuyển dự phòng, từng bước tái định hình bản đồ dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.

Gần hai năm sau khi cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ, Moskva vẫn duy trì hiện diện tại đây, từ quân sự, năng lượng đến lương thực và ngoại giao. Điều đó cho thấy quan hệ Nga - Syria đang chuyển từ đồng minh chính trị sang một mối quan hệ mới, trong đó hai bên đều còn những lợi ích không dễ thay thế.

Eo biển Hormuz đang trở thành quân bài mặc cả quan trọng nhất trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran, khi Washington và Tehran đều muốn đối phương nhượng bộ trước. Bế tắc tại tuyến hàng hải chiến lược này vì thế đang kéo dài khủng hoảng và làm gia tăng rủi ro đối với kinh tế toàn cầu.

Khi trí tuệ nhân tạo không còn dừng lại ở việc trả lời câu hỏi mà bắt đầu tự lập kế hoạch và hành động trong thế giới thực, bài toán an toàn công nghệ mới được đặt ra là con người sẽ xây dựng "chiếc lồng bảo vệ" như thế nào trước khi cỗ máy vượt ra ngoài tầm kiểm soát.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa công khai bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Dải Gaza. Đằng sau lập trường cứng rắn này là bài toán an ninh, sức ép từ phe cực hữu và cuộc bầu cử đang đến gần tại Israel.

Sau gần 40 năm, một trạm sống dưới biển mới đã được triển khai tại Florida, Mỹ, mở lại giấc mơ đưa con người xuống đại dương để sinh sống và làm việc dài ngày dưới đáy biển sâu. 

Một trận động đất 7,4 độ làm rung chuyển miền Tây Colombia, gây thương vong lớn và phá hủy nhiều công trình. Thảm họa một lần nữa đặt ra bài toán về quy hoạch và nâng cao khả năng chống chịu của các đô thị trước động đất.

Nhật thực toàn phần ngày 12/8 không chỉ là sự kiện thiên văn hiếm gặp, mà còn trở thành phép thử đặc biệt đối với lưới điện châu Âu khi hàng loạt hệ thống điện mặt trời cùng sụt giảm rồi phục hồi sản lượng trong thời gian cực ngắn.

Từ một tổ chức chỉ gồm 5 quốc gia, ASEAN đã trở thành trung tâm của một trong những khu vực năng động nhất thế giới. 

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, chất độc da cam vẫn để lại những hậu quả nặng nề đối với con người và môi trường. Từ bài học của Việt Nam, thế giới đã nhiều lần bổ sung luật chiến tranh, nhưng sự phát triển của công nghệ quân sự tiếp tục đặt ra những thách thức mới cho luật nhân đạo quốc tế.

Quyết định mở rộng danh mục hạn chế nhập khẩu đối với các dòng robot tiên tiến vào Mỹ đánh dấu sự mở rộng của cuộc đua an ninh công nghệ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo toàn cầu.

Sau gần 80 năm là trụ cột an ninh của châu Âu, Mỹ đang bắt đầu rà soát toàn bộ sự hiện diện quân sự tại lục địa này. Đây không chỉ là câu chuyện điều chỉnh lực lượng, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách Washington và các đồng minh chia sẻ trách nhiệm quốc phòng, giữa lúc môi trường an ninh toàn cầu ngày càng phức tạp.

Với thỏa thuận trị giá gần 59 tỷ USD nhằm mở rộng sản xuất tên lửa Patriot, Mỹ tập trung giải bài toán suy giảm kho dự trữ chiến lược khi nhịp độ tiêu thụ đạn dược trên thực địa đang vượt xa khả năng cung ứng sản xuất.

81 năm sau thảm họa Hiroshima, nguy cơ hạt nhân vẫn là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại. Điều gì đã giúp thế giới tránh được một Hiroshima thứ hai, và liệu cơ chế răn đe hạt nhân có còn đủ sức ngăn chặn thảm họa trong tương lai?

Chuỗi sự cố tấn công mạng nhắm vào hơn 30 hệ thống cấp nước cộng đồng tại bang Minnesota (Mỹ) một lần nữa giội gáo nước lạnh vào công tác bảo đảm an toàn hạ tầng trọng yếu của quốc gia này.

Vụ sát hại hai du khách Nga và ba công dân Thái Lan không chỉ gây rúng động dư luận, mà còn đặt ngành du lịch Thái Lan trước một bài toán lớn: làm thế nào để bảo vệ niềm tin của du khách. Khi Bangkok chuyển hướng sang mô hình du lịch chất lượng cao, yếu tố an toàn đang trở thành lợi thế cạnh tranh không kém cảnh đẹp hay dịch vụ.

Làn sóng người di cư tràn vào Ceuta không chỉ tạo sức ép lên biên giới phía nam của Tây Ban Nha, mà còn làm bộc lộ những khác biệt ngày càng rõ trong cách các nước châu Âu nhìn nhận vấn đề nhập cư. Liệu đây chỉ là một cuộc khủng hoảng biên giới, hay đang trở thành phép thử mới đối với sự đoàn kết của Liên minh châu Âu?

Sự kiện các thiết bị bay không người lái tập kích tàu thuyền trên Biển Caspi không chỉ đánh dấu sự mở rộng của không gian tác chiến hiện đại, mà còn xuyên thủng quan niệm tồn tại hàng trăm năm qua về tính an toàn tuyệt đối của vùng nước khép kín lớn nhất thế giới này.