[Video] Tiêu điểm 14/7: Khủng hoảng Trung Đông thay đổi tư duy an ninh năng lượng như thế nào ?

25 năm sau thảm họa 11/9, nước Mỹ vẫn đang giải quyết những hệ quả chưa khép lại, từ hàng nghìn người mắc bệnh vì phơi nhiễm sau vụ tấn công, những cuộc chiến kéo dài hàng thập kỷ cho tới cuộc tranh luận về an ninh, quyền dân sự và mối đe dọa cực đoan trong nước.

El Niño có nguy cơ trở lại với cường độ mạnh trong bối cảnh Trái Đất liên tiếp nóng lên, làm gia tăng rủi ro hạn hán, thiếu nước, mất mùa và những thiệt hại kinh tế trên phạm vi toàn cầu.

Trung Quốc đang từng bước mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông, từ thương mại, đầu tư đến ngoại giao và an ninh. Trong bối cảnh khu vực tiếp tục bất ổn, Bắc Kinh đang có thêm không gian để gia tăng vai trò và xây dựng vị thế chiến lược.

Xung đột Mỹ - Iran đang tạo sức ép lên Nhà Trắng khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ tới gần. Từ giá nhiên liệu, chi phí sinh hoạt đến tâm lý cử tri, chiến sự đang trở thành một biến số chính trị. Nhưng ở chiều ngược lại, kết quả bầu cử cũng thể tác động tới cách Washington tiếp tục xử lý cuộc đối đầu với Tehran.

Lầu Năm Góc vừa chính thức khởi động đợt rà soát 80.000 quân nhân tại châu Âu kèm bộ tiêu chí sát hạch đồng minh chưa từng có. Động thái này đánh dấu bước chuyển cụ thể của mô hình "NATO 3.0".

Diễn đàn Kinh tế phương Đông 2026 cho thấy Nga đang đẩy mạnh kết nối với châu Á – Thái Bình Dương, từ thị trường, đầu tư đến logistics và công nghệ. Trong bối cảnh chịu sức ép cấm vận của phương Tây, Moskva tìm cách mở rộng mạng lưới đối tác và tạo thêm những lựa chọn cho nền kinh tế.

Sau gần một tháng tương đối yên ắng, các đợt tập kích và đáp trả dồn dập giữa Mỹ và Iran lại bùng phát, đặt khu vực trước nguy cơ rơi vào một vòng xoáy leo thang mới khi ranh giới an toàn của các hành động răn đe quân sự ngày càng trở nên mong manh.

Một thỏa thuận khai thác hơn 65 tỷ thùng dầu đang mở ra bước ngoặt trong quan hệ Mỹ - Venezuela. Washington nhìn thấy nguồn cung năng lượng và ảnh hưởng chiến lược, còn Caracas cần vốn và công nghệ để vực dậy ngành dầu khí. Nhưng biến “kho báu” dưới lòng đất thành nguồn thu thực tế sẽ là một bài toán không dễ dàng.

Sức ép từ Mỹ đối với iran đang chuyển mạnh sang mặt trận kinh tế, đẩy Tehran vào thế phải lựa chọn giữa chống chịu, đáp trả hay tìm đường đàm phán. Tehran vẫn còn nhiều lá bài, nhưng mỗi lá bài đều có ưu và nhược điểm riêng.

Một robot hình người Trung Quốc vừa phá kỷ lục của nhà vô địch Olympic Usain Bolt trên đường chạy 100m tại sân đấu Bắc Kinh. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở việc robot thắng con người trên đường chạy, mà ở tốc độ Trung Quốc đang biến robot hình người từ màn trình diễn công nghệ thành một ngành công nghiệp quy mô lớn.

Cuộc giằng co trừng phạt giữa phương Tây và Nga cùng các chiến dịch tập kích dồn dập tại Biển Đen đang biến những con tàu chở dầu dân sự thành tâm điểm đối đầu địa chính trị và quân sự mới, làm rung chuyển chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Một khối băng và đá khổng lồ sụp xuống từ độ cao hàng nghìn mét đã kích hoạt chuỗi thiên tai liên hoàn, biến một vụ lở băng trên dãy Himalaya thành dòng lũ bùn đá quét qua Nepal, Trung Quốc và lan tới Ấn Độ. Thảm họa cho thấy một dạng hiểm họa ít được nhận diện nhưng có thể ngày càng đáng lo ngại khi Himalaya nóng lên.

Tròn ba thập kỷ kể từ ngày Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) được mở ký, nhân loại đang trải qua quãng thời gian không có thử nghiệm vũ khí hạt nhân dài nhất trong lịch sử, song khoảng lặng quý giá này vẫn đứng trước nhiều rủi ro khi văn kiện pháp lý mang tính nền tảng vẫn chưa chính thức có hiệu lực toàn cầu.

Thuật toán mạng xã hội đang ngày càng trở thành một phần vô hình định hình những gì con người nhìn thấy, cảm nhận và phản ứng. Khi nội dung gây phẫn nộ có thể được ưu tiên chỉ vì tạo ra nhiều tương tác, mạng xã hội có nguy cơ biến cảm xúc thành công cụ thao túng, đặc biệt với người trẻ tuổi.

Sự tái xuất của các toán cướp biển ngoài khơi Somalia cùng hàng loạt vụ bắt giữ tàu thương mại trong năm 2026 đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về an ninh trên tuyến hàng hải huyết mạch nối liền châu Á với châu Âu.

Mỹ - Canada bước vào vòng căng thẳng thương mại mới sau khi đàm phán đổ vỡ, trong khi Ottawa tìm cách giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ. 

Dưới tác động của biến đổi khí hậu và nhu cầu tối ưu hóa logistics toàn cầu, Bắc Cực đang từng bước chuyển mình thành “Con đường tơ lụa trên băng” kết nối hai trung tâm kinh tế Á – Âu. Tuy nhiên, việc rút ngắn hải trình cũng đi kèm với những thách thức lớn.

Việc Ukraine thay Bộ trưởng Quốc phòng giữa lúc chiến sự tiếp diễn không chỉ là thay đổi nhân sự, mà còn là phép thử đối với toàn bộ quá trình cải tổ quân đội. Đó là vừa duy trì những cải cách công nghệ đang được triển khai, vừa nâng cao năng lực tác chiến, mua sắm và phối hợp với các đối tác phương Tây.

Thực tế tác chiến hiện đại với sự bùng nổ của thiết bị bay không người lái (UAV), hoạt động gây nhiễu định vị vệ tinh và tấn công mạng đang trực tiếp làm thay đổi kịch bản các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn từ châu Âu sang châu Á.

Những tín hiệu mới từ Washington, Seoul và Bình Nhưỡng đang mở ra một khoảng trống ngoại giao hiếm hoi trên Bán đảo Triều Tiên. Dù bất đồng về an ninh và hạt nhân vẫn rất lớn, khả năng nối lại đối thoại đang đặt ra câu hỏi liệu hiệp định đình chiến kéo dài hơn 7 thập niên có thể từng bước chuyển thành một nền hòa bình lâu dài.

Trước những thách thức an ninh và gián đoạn vận tải biển kéo dài tại eo biển Hormuz, các cường quốc xuất khẩu năng lượng vùng Vịnh cùng đang cấp tập giải ngân hàng chục tỷ USD để xây dựng các hành lang vận chuyển dự phòng, từng bước tái định hình bản đồ dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.

Gần hai năm sau khi cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ, Moskva vẫn duy trì hiện diện tại đây, từ quân sự, năng lượng đến lương thực và ngoại giao. Điều đó cho thấy quan hệ Nga - Syria đang chuyển từ đồng minh chính trị sang một mối quan hệ mới, trong đó hai bên đều còn những lợi ích không dễ thay thế.

Eo biển Hormuz đang trở thành quân bài mặc cả quan trọng nhất trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran, khi Washington và Tehran đều muốn đối phương nhượng bộ trước. Bế tắc tại tuyến hàng hải chiến lược này vì thế đang kéo dài khủng hoảng và làm gia tăng rủi ro đối với kinh tế toàn cầu.

Khi trí tuệ nhân tạo không còn dừng lại ở việc trả lời câu hỏi mà bắt đầu tự lập kế hoạch và hành động trong thế giới thực, bài toán an toàn công nghệ mới được đặt ra là con người sẽ xây dựng "chiếc lồng bảo vệ" như thế nào trước khi cỗ máy vượt ra ngoài tầm kiểm soát.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa công khai bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Dải Gaza. Đằng sau lập trường cứng rắn này là bài toán an ninh, sức ép từ phe cực hữu và cuộc bầu cử đang đến gần tại Israel.

Sau gần 40 năm, một trạm sống dưới biển mới đã được triển khai tại Florida, Mỹ, mở lại giấc mơ đưa con người xuống đại dương để sinh sống và làm việc dài ngày dưới đáy biển sâu. 

Một trận động đất 7,4 độ làm rung chuyển miền Tây Colombia, gây thương vong lớn và phá hủy nhiều công trình. Thảm họa một lần nữa đặt ra bài toán về quy hoạch và nâng cao khả năng chống chịu của các đô thị trước động đất.

Nhật thực toàn phần ngày 12/8 không chỉ là sự kiện thiên văn hiếm gặp, mà còn trở thành phép thử đặc biệt đối với lưới điện châu Âu khi hàng loạt hệ thống điện mặt trời cùng sụt giảm rồi phục hồi sản lượng trong thời gian cực ngắn.