Tuyên chiến với nạn khai thác hải sản IUU, quyết tâm gỡ “Thẻ vàng” của EC

Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Trưởng Ban Chỉ đạo. Phiên họp được truyền trực tuyến tới 21 tỉnh, thành phố ven biển.

Phát biểu ý kiến chỉ đạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu, quyết tâm không thay đổi do đó chúng ta phải làm nghiêm túc, tuyên chiến với nạn khai thác IUU vì đây là danh dự, uy tín của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên trường quốc tế. Do đó không thể không làm và không thể kéo dài.

Thủ tướng đánh giá cao sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, đề nghị tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ chức năng, quyền hạn với tinh thần "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả". Thủ tướng đánh giá, trong tuần qua, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục có bước tiến tích cực trong triển khai các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ liên quan công tác này với tinh thần hết sức quyết liệt, tích cực. Ngoài sự nỗ lực của các thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương thì cần tăng cường kiểm soát công việc bằng công nghệ số.

Thủ tướng điểm lại một số kết quả tích cực trong tuần qua theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: các bộ, ngành, địa phương hoàn thành 23/66 nhiệm vụ, đang triển khai 43 nhiệm vụ theo tiến độ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ xem xét ban hành sửa đổi một số nghị định trong đó có sửa đổi, bổ sung mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Văn phòng Chính phủ phải tích cực lấy ý kiến của các cơ quan liên quan về các dự thảo nghị định này với tinh thần làm rõ các nội dung xin ý kiến, nói rõ vấn đề cần xử lý, lý do vì sao. Công tác quản lý tàu cá tiếp tục có tiến bộ rõ rệt, trong tuần không phát sinh trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Tình hình xử lý vi phạm pháp luật liên quan IUU tiếp tục chuyển biến tích cực. Thủ tướng yêu cầu tất cả các vi phạm phải xử lý hết các vụ vi phạm cho đến ngày 20/11…

Tuy nhiên, Thủ tướng thẳng thắn chỉ rõ, vẫn còn tình trạng tàu cá không đủ điều kiện vẫn hoạt động. Do đó, yêu cầu trường hợp nào không đủ điều kiện thì “phanh lại”, không cho hoạt động, xử lý theo các quy định của pháp luật, trong tuần này phải hoàn thành việc này. Tiến độ hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, dữ liệu nghề cá quốc gia còn hạn chế, công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Hiện còn 16 địa phương chưa hoàn thành cấp phép đủ điều kiện cho tàu cá hoạt động, do đó phải rà soát lại, tàu nào đủ điều kiện mới cấp phép. Việc xử lý một số vụ vi phạm vùng biển nước ngoài còn chậm. Do đó Thủ tướng yêu cầu phải xử lý dứt điểm tình trạng này.

Thủ tướng nêu rõ, thời gian từ nay đến lúc Đoàn công tác thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC) sang làm việc không còn nhiều, do đó phải hành động thực chất, không hình thức, không né tránh trách nhiệm, mục tiêu là quyết tâm tuyên chiến với nạn khai thác IUU, gỡ “Thẻ vàng” IUU để giữ thể diện cho đất nước, vì sự phát triển nghề cá bền vững, vì cuộc sống đàng hoàng của người dân; phải làm vì danh dự, uy tín của đất nước, vì quyền lợi chính đáng, hợp pháp của nhân dân, vì sự tiến bộ, công bằng, bình đẳng.

Các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc thực hiện các Nghị quyết, kết luận, Công điện, Chỉ thị, Quyết định của Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ liên quan công tác này. Các cơ quan truyền thông tuyên truyền đầy đủ công tác này chống nạn IUU. Thủ tướng yêu cầu nếu tàu không đủ điều kiện thì tách ra, khoanh lại, xử lý theo quy định, nếu cần hủy hồ sơ theo quy định. Tàu không có gắn thiết bị VMS dứt khoát không cho ra vào cảng.

Dữ liệu liên quan tàu cá phải liên thông kết nối Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Các cơ quan phải tăng cường hạ tầng, nhất là khả năng phủ sóng, không để tàu cá ra ngoài biển bị mất sóng kết nối; giao Bộ Quốc phòng sử dụng các công cụ cần thiết (nếu cần thuê các thiết bị viễn thông vệ tinh hiện đại) để thực hiện tăng cường kết nối VMS; tăng cường kiểm soát, tránh tình trạng các tàu gửi thiết bị VMS cho 1 tàu để đi khai thác IUU. Truy tố xét xử các vi phạm dứt khoát không khoan nhượng.

Các tỉnh xây dựng dự án về chuyển đổi nghề cho ngư dân, trước mắt Chính phủ sẽ lo gạo 3 tháng 1 lần, cấp ủy chính quyền xã phải lo lương thực thực phẩm và quy hoạch chuyển đổi nghề cho các trường hợp này. Vừa vận động, vừa xử lý phạt vi phạm hành chính và hình sự, tất cả đều bình đẳng trước pháp luật; Bộ Quốc phòng phải tăng cường kiểm soát vùng biển ngoài khơi xa, nhất là vùng ranh giới, hướng dẫn cho ngư dân đánh bắt đúng khu vực.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì cùng các địa phương xây dựng kịch bản, phương án làm việc kỹ thuật với Đoàn công tác EC, hoàn thành trước ngày 10/11; tập trung kiểm tra, hướng dẫn kiểm tra một số địa phương trọng điểm; các địa phương cũng phải chuẩn bị kỹ nội dung làm việc, giải trình được yêu cầu của EC; thường xuyên liên hệ, trao đổi, cung cấp đầy đủ thông tin với EC; chủ trì phối hợp Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng kiểm soát chặt chẽ, không để nguyên liệu thủy sản khai thác IUU thâm nhập thị trường Việt Nam; triển khai ngay biên bản ghi nhớ hợp tác với một số nước về hợp tác khai thác hải sản. Kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện tham gia hoạt động đánh bắt hải sản; tổ chức đợt kiểm tra cao điểm chống khai thác IUU, nhất là các khu vực trọng điểm phía Nam; tăng cường tuần tra trên biển, tập trung truy quét tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác).

Bộ Công an hoàn thiện đưa vào sử dụng ứng dụng quản lý tàu cá và ngư dân tham gia hoạt động trên ứng dụng VNeID, hoàn thành trước ngày 10/11; tiếp tục chủ trì hướng dẫn các địa phương xử lý tàu cá vi phạm IUU, cả vi phạm hành chính và hình sự; đẩy nhanh điều tra, củng cố hồ sơ, xử lý tàu cá vi phạm. Lãnh đạo các tỉnh thành phố ven biển thực hiện duy trì tàu cá ra vào cảng theo quy định; kiên quyết không cho tàu không đủ điều kiện, không đăng ký, không có thiết bị VMS ra khơi; cập nhật hàng tuần danh sách tàu cá vi phạm IUU; tăng cường giáo dục công dân; đăng ký, sơn đánh dấu số đăng ký các tàu cá đủ điều kiện đi đánh bắt hải sản, hoàn thành trước ngày 15/11.

Rà soát cập nhật đồng bộ, thống nhất thông tin toàn bộ tàu cá trên các cơ sở dữ liệu, tăng cường quản lý phương tiện; rà soát hồ sơ truy xuất nguồn gốc thủy sản, hồ sơ khai thác, nhật ký khai thác, sản lượng bốc dỡ qua cảng, cấp giấy phép xác nhận… Xử phạt nghiêm toàn bộ tàu cá vi phạm quy định về thiết bị VMS, vi phạm ranh giới vùng biển nước ngoài, không vào cảng bốc dỡ sản phẩm theo quy định… Bộ Quốc phòng phải chỉ đạo quyết liệt việc này, lực lượng hải quân phải tuần tra ở các vùng ranh giới; các cơ quan thông tấn báo chí tăng cường tuyên truyền, vận động, phản ánh các điển hình hay về chống IUU, "lấy cái đẹp dẹp cái xấu". Các hiệp hội doanh nghiệp nghiêm túc không thu mua, chế biến các sản phẩm thủy sản có nguồn gốc IUU; vận dụng, biểu dương hội viên thực hiện tốt các quy định này.