Việc đầu tư bài bản vào chất lượng để nâng cao năng lực cạnh tranh, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất… sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp từng bước thâm nhập vững chắc vào thị trường khó tính này.
Theo các chuyên gia, năm 2025, quan hệ thương mại Việt Nam-Nhật Bản được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với nhiều triển vọng sáng. Nhật Bản không chỉ là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam mà còn là nguồn cung cấp công nghệ và thiết bị công nghiệp hiện đại.
Giữ nhịp tăng trưởng xuất khẩu
Hiện nay, Việt Nam đứng thứ bảy trong các đối tác xuất khẩu sản phẩm vào thị trường Nhật Bản và đứng thứ chín về nhập khẩu hàng hóa từ Nhật Bản.
Ông Trần Phú Lữ, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Nhật Bản là thị trường xuất khẩu tiềm năng của Việt Nam nhờ lợi thế ưu đãi thuế quan từ bốn hiệp định thương mại tự do chung giữa hai nước, gồm: VJEPA (Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản); AJCEP (Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN-Nhật Bản); CPTPP (Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương); RCEP (Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực). Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản đã chính thức được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy mối quan hệ giữa hai quốc gia đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất.
Theo thống kê, năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nhật Bản đạt hơn 46 tỷ USD, tăng 2,78% so với năm 2023, trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt khoảng 24,6 tỷ USD.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực bao gồm hàng dệt may; phương tiện vận tải và phụ tùng; máy móc, thiết bị, dụng cụ; gỗ và các sản phẩm gỗ, đồ nội thất; sản phẩm nhựa.
Chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nhật Bản đạt khoảng 21,62 tỷ USD, với các nhóm hàng chính, như: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; sắt thép; điện thoại các loại và linh kiện.
Theo ông Trần Phú Lữ, quan hệ thương mại giữa Thành phố Hồ Chí Minh với Nhật Bản cũng ghi nhận những kết quả đáng khích lệ. Nhật Bản hiện là một trong những đối tác quan trọng của thành phố, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại, đầu tư, văn hóa và du lịch. Các sản phẩm xuất khẩu nổi bật của thành phố sang Nhật Bản là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng; dệt may; thủy hải sản. Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, hỗ trợ các doanh nghiệp thành phố thâm nhập vào thị trường Nhật Bản cũng như các nước trong khu vực châu Á.
Chìa khóa “mở cửa” thị trường Nhật Bản
Nhật Bản với dân số hơn 120 triệu người và nhu cầu nhập khẩu ngày càng gia tăng sẽ là thị trường xuất khẩu tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội, các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng sản phẩm, cập nhật kiến thức thị trường, chủ động xây dựng chiến lược phát triển bền vững và mở rộng hợp tác quốc tế.
Thực hiện tốt các giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường Nhật Bản, góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu.
Bà Quyền Thị Thúy Hà, Trưởng Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản) cho biết: Nhật Bản là thị trường cạnh tranh cao đi kèm với các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Hiện Việt Nam chiếm khoảng 3,3% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vào thị trường Nhật Bản, cho thấy dư địa hợp tác còn nhiều.
Các chuyên gia cho rằng, người tiêu dùng Nhật Bản ưa chuộng sản phẩm có chất lượng, độ bền, tính an toàn và xuất xứ rõ ràng. Mặc dù trung thành với thương hiệu đã có uy tín, nhưng người tiêu dùng Nhật Bản vẫn sẵn sàng thử nghiệm sản phẩm mới mang lại giá trị vượt trội, cụ thể là các mặt hàng thân thiện với môi trường, có thể tái chế và không sử dụng nhựa.
Các lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm tại thị trường Nhật Bản là thực phẩm sạch, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng; sản phẩm công nghệ và tiện ích gia đình; dịch vụ và sản phẩm dành cho người cao tuổi... Xét về tiêu dùng cá nhân hóa, người tiêu dùng Nhật Bản đặc biệt lựa chọn các sản phẩm được thiết kế riêng cho từng độ tuổi, giới tính và nhu cầu.
Theo bà Quyền Thị Thúy Hà, các doanh nghiệp cần thẳng thắn nhìn nhận những điểm hạn chế, phân tích cặn kẽ và tìm cách để khắc phục. Đồng thời, đầu tư nghiên cứu, cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng, tìm tòi các kỹ thuật mới, chăm chút trong tất cả các quy trình từ sản xuất, canh tác, thu hoạch, bảo quản, đóng bao bì, chế biến, lưu thông; nghiên cứu cải tiến từ nguyên vật liệu, đầu tư khâu thiết kế. Doanh nghiệp cần coi chất lượng và dịch vụ như chính uy tín của mình, của thương hiệu quốc gia để hướng đến mục tiêu chinh phục khách hàng Xứ sở Hoa anh đào. Sự chủ động và tích cực của doanh nghiệp là mấu chốt quan trọng để thay đổi tư duy kinh doanh trong bối cảnh mới, là chìa khóa để “mở cửa” thị trường Nhật Bản.
