Thực tế cho thấy những bước chuyển mới về củng cố nâng cao chất lượng hoạt động, chất lượng tín dụng đã tăng lên đáng kể so với năm 2020, nhất là nhận thức của cấp ủy chính quyền địa phương và người dân. Tuy nhiên, để Đề án củng cố nâng cao chất lượng hoạt động, chất lượng tín dụng giai đoạn 2021-2023 phát huy hiệu quả hơn, một số chỉ tiêu cần đốc thúc, tiếp tục tháo gỡ khó khăn trong triển khai giai đoạn 2024-2025.
Theo NHCSXH, giai đoạn 2021-2023 chất lượng tín dụng tại chi nhánh NHCSXH các tỉnh: Bạc Liêu, Sóc Trăng, Kiên Giang, Cà Mau, An Giang đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tại tỉnh Bạc Liêu, tổng nguồn vốn đạt 3.061,4 tỷ đồng, tăng 901 tỷ đồng so với thời điểm ngày 31/12/2020. Trong đó, nguồn vốn nhận ủy thác tại địa phương đạt 193,8 tỷ đồng, tăng 104,4 tỷ đồng; tổng dư nợ đạt 3.057,4 tỷ đồng, tăng 901 tỷ đồng (tăng 41,8%) với số khách hàng còn dư nợ 95.393 khách hàng so với thời điểm ngày 31/12/2020.
Tại tỉnh Sóc Trăng, tổng nguồn vốn đạt 5.177,8 tỷ đồng, tăng 1.476,2 tỷ đồng so với thời điểm ngày 31/12/2020, nguồn vốn nhận ủy thác tại địa phương đạt 192,4 tỷ đồng, tăng 90,9 tỷ đồng; tổng dư nợ đạt 5.171,4 tỷ đồng, tăng 1.475 tỷ đồng (tăng 40%) so với thời điểm ngày 31/12/2020 với số khách hàng còn dư nợ 157.186 khách hàng. Tại tỉnh Kiên Giang, tổng nguồn vốn đạt 5.885 tỷ đồng, tăng 2.146,4 tỷ đồng; nguồn vốn nhận ủy thác địa phương 421,4 tỷ đồng, tăng 200 tỷ đồng; tổng dư nợ đạt 5.873 tỷ đồng, tăng 2.141 tỷ đồng (tăng 57,4%) so với thời điểm ngày 31/12/2020 với số khách hàng còn dư nợ 129.309 khách hàng...
Nhìn chung giai đoạn 2021-2023, vốn tín dụng chính sách xã hội đã giúp cho gần 186 nghìn lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo được vay vốn; hỗ trợ, tạo việc làm cho gần 128 nghìn lao động; gần 1.100 lượt lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; giúp gần 19 nghìn học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vay vốn học tập; giải ngân cho 4.500 hộ gia đình vay vốn mua máy vi tính, thiết bị học tập; xây dựng 349 nghìn công trình nước sạch, công trình vệ sinh; 1.545 căn nhà ở xã hội cho các đối tượng theo Nghị định 100/NĐ-CP; hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề và phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị cho 2.112 khách hàng là hộ dân tộc vay vốn theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP.
Đánh giá hiệu quả của đồng vốn tín dụng chính sách, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Trần Lan Phương chia sẻ: Trong bối cảnh kinh tế rất khó khăn trong những năm qua, đời sống của chị em phụ nữ bị ảnh hưởng nặng nề; nhiều chị em ở các khu công nghiệp bị mất việc làm,… Do vậy, nguồn vốn vay của NHCSXH, nhất là chương trình giải quyết việc làm, giúp cho chị em từng bước vượt qua được khó khăn, bảo đảm ổn định cuộc sống gia đình.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, đại diện lãnh đạo các chi nhánh cũng đã chỉ ra một số tồn tại, khó khăn của công tác củng cố nâng cao chất lượng hoạt động, chất lượng tín dụng như: Chất lượng hoạt động tín dụng cấp huyện tại một số nơi còn chưa đồng đều. Số Tổ tiết kiệm vay vốn có nợ quá hạn tuy có giảm nhưng chưa thật sự bền vững…
Nguyên nhân của những tồn tại trên được xác định bởi khách hàng vay vốn bị rủi ro do nguyên nhân khách quan được địa phương đánh giá đủ điều kiện và lập hồ sơ đề nghị xử lý nợ rủi ro nhưng vẫn đang chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt dẫn đến tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên, ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động tín dụng.
Diễn biến thất thường của thời tiết, hạn hán, xâm ngập mặn, dịch bệnh kéo dài, ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 gây thiệt hại lớn đến hoạt động sản xuất của người dân, dẫn đến khó khăn trong việc trả nợ. Một bộ phận người dân chưa có ý thức vươn lên trong cuộc sống, còn tư tưởng trông chờ ỷ lại, không có ý thức tiết kiệm, không thực hiện nghĩa vụ trả nợ ngân hàng. Qua công tác đối chiếu phân loại nợ, nhiều khách hàng vay vốn đi khỏi nơi cư trú, không có thông tin địa chỉ, không có tài sản tại địa phương, khó khăn trong công tác quản lý và thực hiện xử lý nợ.
Ngoài ra, một mặt nêu ra thực trạng hiện nay tại nhiều địa phương, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm vay vốn được giao cho cán bộ cấp xã, hoặc cán bộ nghỉ hưu, là người cao tuổi. Trong khi đó, không ít Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ đang có xu hướng được trẻ hóa, có năng lực, có khả năng tiếp cận công nghệ, lại chưa được làm Tổ trưởng.
Vì thế, bà Trần Lan Phương cũng đề nghị các địa phương đẩy mạnh tham mưu với cấp ủy, chính quyền trong công tác lựa chọn Tổ trưởng có đủ năng lực, sức khỏe, hoàn thành tốt nhiệm vụ; đồng thời đề nghị NHCSXH có chỉ đạo, cùng phối hợp với các tổ chức chính trị-xã hội làm tốt việc lựa chọn Tổ trưởng đáp ứng được yêu cầu.
Để hiện thực hóa định hướng, nhiệm vụ đề ra trong giai đoạn 2024-2025, Tổng Giám đốc NHCSXH Dương Quyết Thắng yêu cầu Ban chỉ đạo củng cố nâng cao chất lượng hoạt động, chất lượng tín dụng và các đơn vị cần có những giải pháp hiệu quả hơn.
Các chi nhánh khu vực Tây Nam Bộ cần tiếp tục tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp thực hiện tốt Chỉ thị số 40-CT/TW, Kết luận số 06-KL/TW của Ban Bí thư và Quyết định số 1630/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội; Quyết định số 05/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược phát triển NHCSXH đến năm 2030.
Làm tốt công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn; trong đó, tập trung thường xuyên chỉ đạo rà soát điều tra, xác nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác để tạo điều kiện tổ chức giải ngân kịp thời các chương trình tín dụng, bảo đảm 100% khách hàng thuộc đối tượng thụ hưởng, đủ điều kiện vay vốn và có nhu cầu vay đều được đáp ứng vốn phù hợp với phương án đầu tư.
Đồng thời, các chi nhánh NHCSXH khu vực Tây Nam Bộ cần tập trung thực hiện công tác xử lý nợ bị rủi ro do nguyên nhân khách quan bảo đảm đúng đối tượng, kịp thời, công khai minh bạch, chính xác, đúng quy định. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, nâng cao chất lượng công tác quản lý và xử lý nợ rủi ro theo quy định.
