Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Kazakhstan, ngày 28/5, tại thủ đô Astana (Kazakhstan), Diễn đàn Kinh tế Á-Âu (EEF) lần thứ 5 đã chính thức khai mạc, mở đầu cho chuỗi sự kiện nghị sự kinh tế quan trọng hàng đầu của khu vực.
Với chủ đề: “Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) trong cuộc đua kỹ thuật số toàn cầu: Tập trung vào Trí tuệ nhân tạo (AI)”, diễn đàn năm nay đặt ưu tiên cốt lõi vào việc định hình tương lai công nghệ và xây dựng các cam kết chung về một nền kinh tế số dựa trên nền tảng AI.
Sự kiện thu hút khoảng 3.000 đại biểu đến từ 44 quốc gia trên thế giới, bao gồm các nhà lãnh đạo thuộc các quốc gia thành viên EAEU như Tổng thống nước chủ nhà Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, Tổng thống Kyrgyzstan Sadyr Japarov và Phó Thủ tướng Armenia Mher Grigoryan. Đoàn đại biểu Việt Nam do Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu cũng tham dự với tư cách là đối tác thương mại lớn của khối.
Phát biểu khai mạc phiên toàn thể, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev nhấn mạnh AI không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành nhân tố nền tảng định hình nền kinh tế toàn cầu. Trích dẫn dự báo từ Goldman Sachs, ông Tokayev chỉ ra rằng AI có thể thúc đẩy GDP toàn cầu tăng thêm 7.000 tỷ USD trong những thập kỷ tới - điều này chắc chắn sẽ dẫn đến việc tạo ra những đóng góp công nghệ mới, từ đó kéo theo những thay đổi cơ bản trong cơ cấu việc làm trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế.
Ông Tokaev cũng trích dẫn các ước tính từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), theo đó việc ứng dụng AI có thể tác động đến cơ cấu việc làm và dẫn đến giảm khoảng 40% số lượng việc làm. Điều này đòi hỏi phải đào tạo lại hàng triệu người và cập nhật hệ thống giáo dục.
Đối mặt với “bẫy thu nhập trung bình” khi các động lực truyền thống như tài nguyên và lao động giá rẻ dần cạn kiệt, nhà lãnh đạo Kazakhstan khẳng định việc chuyển đổi sang nền kinh tế số và phát triển AI là con đường tất yếu để tránh trì trệ. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, Kazakhstan đã tuyên bố năm 2026 là “Năm AI và Phát triển Kỹ thuật số” quốc gia. Nước chủ nhà cũng chia sẻ những bước đi chiến lược mang tính tiên phong trong khu vực Trung Á như Thành lập Bộ AI và Phát triển Kỹ thuật số, thành lập Hội đồng Phát triển AI, bao gồm các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế, đại diện doanh nghiệp và quan chức chính phủ. Kazakhstan cũng đưa vào vận hành 2 siêu máy tính dựa trên nền tảng công nghệ của NVIDIA.
Tại phiên toàn thể, nguyên thủ một số quốc gia thành viên EAEU cũng đã xác định rõ lộ trình chủ quyền công nghệ của tổ chức. Tuyên bố tại phiên họp toàn thể, Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ ra rằng Nga có lợi thế trong cuộc đua giành vị trí dẫn đầu về AI và sẵn sàng triển khai các công nghệ liên quan. Người đứng đầu nhà nước Nga cũng nhấn mạnh những lợi ích của việc hội nhập trong EAEU, cảnh báo về những thay đổi không thể tránh khỏi trên thị trường lao động do sự phát triển của AI, và đề xuất tổ chức một cuộc họp cấp cao tại Nga vào năm 2027 về các mô hình chủ quyền của AI.
Theo ông Putin, AI là một công nghệ chiến lược đảm bảo khả năng cạnh tranh và sự tiến bộ. Việc phát triển các công nghệ AI đòi hỏi lượng tiêu thụ năng lượng khổng lồ, nguồn vốn đầu tư đáng kể và đây là lĩnh vực mà Nga có thể tập trung các nguồn lực cần thiết.
Tổng thống Nga nhấn mạnh việc phối hợp các nỗ lực để tạo ra các nền tảng phát triển AI độc lập có thể mang lại những kết quả to lớn và lợi ích chung, song cũng tạo ra cả những thách thức nghiêm trọng. Tuy nhiên, theo ông Putin, thế giới không ngừng phát triển và sự thay đổi cần được đón nhận với sự sẵn sàng, tận dụng nó như một động lực cho sự tăng trưởng.
Kéo dài đến hết ngày 29/5 với khoảng 30 sự kiện, trong đó có cuộc họp nguyên thủ các quốc gia thành viên EAEU, Diễn đàn Kinh tế Á-Âu lần thứ 5 được kỳ vọng sẽ đạt nhiều kết quả quan trọng nhằm tăng cường tiềm năng của EAEU trong nền kinh tế thế giới trước bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng sâu sắc, cũng như trước những cơ hội và thách thức mới xuất hiện đòi hỏi sự hợp tác quốc tế ngày càng chặt chẽ.
