Đề cương về văn hóa Việt Nam và sự phát triển tư duy lý luận của Đảng về văn học, nghệ thuật 80 năm qua

Triển khai thực hiện Kế hoạch số 203-KH/BTGTW ngày 30/12/2022 của Ban Tuyên giáo Trung ương, ngày 1/3, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức Toạ đàm khoa học với chủ đề: “Đề cương về văn hóa Việt Nam và sự phát triển tư duy lý luận của Đảng về văn học, nghệ thuật 80 năm qua”.
Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu chỉ đạo tại tọa đàm. (Ảnh: TRANG ANH)
Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu chỉ đạo tại tọa đàm. (Ảnh: TRANG ANH)

Đến dự và chỉ đạo tọa đàm có đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương. Cùng dự có đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan; đại diện các Hội Văn học, nghệ thuật chuyên ngành Trung ương; cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, lý luận, phê bình văn học nghệ thuật trong nước.

Phát biểu khai mạc và đề dẫn tọa đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương cho biết: Việc tổ chức tọa đàm khoa học này là hoạt động có ý nghĩa thiết thực chào mừng 80 năm ra đời Đề cương về văn hóa Việt Nam (1943) của Đảng, tiếp tục thực hiện sự chỉ đạo của Đảng và của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị văn hóa toàn quốc tổ chức cuối tháng 11 năm 2021, đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng thành công trong cuộc sống.

Khẳng định vai trò, ý nghĩa của Đề cương về văn hóa Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ nhấn mạnh: Đề cương về văn hóa Việt Nam ngay từ khi ra đời đã khẳng định tư duy, tầm nhìn, trí tuệ, bản lĩnh của Đảng ta về cách mạng và văn hóa; như ngọn đèn pha soi rọi cho những người cộng sản và toàn dân nhìn thấy con đường mình đang đi và sẽ đi tới; động viên, thức tỉnh, dẫn đường giới trí thức, văn nghệ sĩ, những người nặng lòng với đất nước dấn thân cùng Đảng Cộng sản Đông Dương để cứu nước, cứu dân; hăng hái tham gia mặt trận văn hóa, tư tưởng; không bi quan, dao động, không bị ru ngủ bởi luận điệu và luận thuyết sai trái, lừa gạt của chế độ phát xít, thực dân…

Tại tọa đàm, với gần 40 tham luận, ý kiến đóng góp, các đại biểu đã thảo luận chuyên sâu về sự kế thừa, phát triển của văn học, nghệ thuật nước ta trong 80 năm qua trên cơ sở những luận điểm gốc, cốt lõi của Đề cương về văn hóa Việt Nam. Căn cứ vào nội dung của Đề cương, xuất phát từ đời sống lý luận, phê bình và thực tiễn phát triển văn học, nghệ thuật nước nhà, các đại biểu đã phân tích quan điểm cơ bản về văn hóa, văn nghệ và giá trị lý luận, thực tiễn sâu sắc, lâu bền của Đề cương về Văn hoá Việt Nam.

Từ đó, tọa đàm làm rõ quá trình kế thừa, vận dụng và phát triển những nội dung quan trọng của Đề cương về Văn hoá Việt Nam trong việc xây dựng và phát triển tư duy lý luận văn nghệ Việt Nam qua các thời kỳ, tập trung phân tích sâu sắc quá trình vận dụng, sáng tạo và phát triển của đường lối văn nghệ thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Trên cơ sở này, các đại biểu đề xuất một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, vận dụng, phát triển để xây dựng hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam thời kỳ đổi mới và hội nhập, tập trung vào các vấn đề như: tạo sự chuyển biến nhận thức mạnh mẽ về vai trò, ý nghĩa của văn học, nghệ thuật; có chiến lược tập hợp, đào tạo, xây dựng đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ; tính dân tộc và hiện đại trong sáng tạo văn học, nghệ thuật…

Lắng nghe các tham luận, ý kiến tại tọa đàm, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã có những chia sẻ nhấn mạnh vai trò là chủ thể văn hóa của con người và tầm quan trọng của văn hóa đối với việc hình thành những con người văn hóa; mối quan hệ giữa văn hóa và kinh tế trong phát triển đất nước. Đồng chí cho biết Chính phủ đã giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng chương trình mục tiêu tổng thể về chấn hưng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam…. Đồng chí mong muốn các nhà khoa học, văn nghệ sĩ sẽ đồng hành chặt chẽ cùng chính phủ để xây dựng chương trình này.

Phát biểu chỉ đạo tại tọa đàm, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa khẳng định: Những nội dung cốt lõi của Đề cương về văn hóa Việt Nam đã trở thành nền tảng tư duy lý luận của Đảng về văn học, nghệ thuật suốt 80 năm qua. Những quan điểm căn bản của Đề cương về vị trí, vai trò của văn học, nghệ thuật trong văn hóa; về mối quan hệ giữa văn hóa, văn nghệ với chính trị và kinh tế; về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực văn học, nghệ thuật và đặc biệt là ba nguyên tắc: “dân tộc hóa”, “đại chúng hóa”, “khoa học hóa” đã được Đảng ta không ngừng kế thừa, vận dụng, bổ sung và phát triển.

Toàn cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: TRANG ANH)

Toàn cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: TRANG ANH)

Theo đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa: Giá trị lớn lao và sức sống bền vững của Đề cương về văn hóa Việt Nam đã để lại cho chúng ta nhiều bài học quý báu. Một trong những bài học quan trọng hàng đầu là sự kiên định với những vấn đề nền tảng, có tính nguyên tắc, đồng thời không ngừng tìm tòi, đổi mới, sáng tạo để tiếp tục phát triển, hoàn thiện tư duy lý luận, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật.

Kỷ niệm 80 năm ra đời Đề cương về văn hóa Việt Nam cũng là thời điểm Đảng ta tiến hành tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới. “Đây là nghị quyết chuyên đề rất quan trọng đối với sự phát triển nền văn học, nghệ thuật dân tộc trong tình hình mới”- đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh.

Trước những yêu cầu, đòi hỏi mới của thực tiễn, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước đổi mới, hội nhập ngày càng sâu rộng, với tác động mạnh mẽ, toàn diện của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị các nhà khoa học, văn nghệ tiếp tục tham gia tích cực, phát huy tâm huyết, trí tuệ trong quá trình tổng kết; đóng góp, tham mưu, tư vấn giúp Đảng tổng kết toàn diện, sâu sắc Nghị quyết, từ đó đề ra những quyết sách phù hợp, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ lĩnh vực văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới.

Đồng chí bày tỏ mong muốn, tin tưởng sâu sắc đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ nước nhà với thiên chức cao quý, bằng tài năng, tâm huyết của mình sẽ tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, khẳng định vị trí, vai trò và có những đóng góp xứng đáng, to lớn hơn nữa vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước ta ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Có thể bạn quan tâm

Bài 3: Chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của Quốc hội giai đoạn 1980-1992

Bài 3: Chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của Quốc hội giai đoạn 1980-1992

Giai đoạn 1980-1992 là thời kỳ Quốc hội Việt Nam hoạt động trong bối cảnh Hiến pháp năm 1980 được ban hành và công cuộc đổi mới đất nước được khởi xướng. Trong giai đoạn này, chế độ bầu cử, cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội có nhiều thay đổi quan trọng.

“Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

[Ảnh] Cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

Tối 28/1, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra Chương trình cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” nhân kỷ niệm 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc tại Pác Bó (Cao Bằng). Chương trình được thực hiện tại 4 địa danh lịch sử: Cao Bằng-Hà Nội-Nghệ An-Thành phố Hồ Chí Minh.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo hoàn thiện dự thảo Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản. (Ảnh: VGP/Minh Khôi)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Sáng 28/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo hoàn thiện dự thảo Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản, kết nối trực tuyến với điểm cầu của 6 tỉnh, thành phố ven biển.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung thông báo về kết quả Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh: TTXVN)

Dấu ấn đối ngoại Việt Nam và sứ mệnh ngoại giao trong kỷ nguyên mới

Nhìn lại dấu ấn đối ngoại Việt Nam và triển khai các định hướng lớn của Đại hội Đảng lần thứ XIV, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn báo chí, chia sẻ những kết quả nổi bật của công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế, đồng thời làm rõ sứ mệnh “trọng yếu, thường xuyên” của ngoại giao Việt Nam.

Trưng bày “Dưới cờ Đảng quang vinh: Việt Nam 40 năm Đổi mới và khát vọng trong kỷ nguyên vươn mình” tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Khoa học xã hội và nhân văn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Kết quả nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương pháp luật, chính sách xây dựng phát triển đất nước, quốc phòng và an ninh. Những lập luận khoa học còn giúp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo niềm tin trong xã hội và sự đồng thuận của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà”, điểm cầu Cao Bằng. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Lời hiệu triệu cho hành trình mới của nội lực, đoàn kết, khát vọng phát triển

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941-28/1/2026), tối 28/1, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp thực hiện chương trình cầu truyền hình đặc biệt “Hai tay xây dựng một sơn hà”.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Prak Sokhonn. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp song phương các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN

Tại các cuộc gặp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung vui mừng thông tin về các kết quả quan trọng của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trong đó có việc bầu ra Tổng Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV cùng các chủ trương, quyết sách của Việt Nam.

[Video] Thời sự 24h ngày 28/1/2026: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng

[Video] Thời sự 24h ngày 28/1/2026: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt, nói chuyện với nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng; Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra các công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tri ân các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. (Ảnh: TTXVN)

Trân trọng lắng ý kiến đóng góp để Quốc hội hoàn thành tốt trọng trách trong giai đoạn phát triển mới

Chiều 28/1, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc gặp mặt các đồng chí nguyên: lãnh đạo Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương và cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan của Quốc hội đã nghỉ hưu tại khu vực phía bắc.

Trung tướng Vũ Trung Kiên thay mặt Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Biên phòng thành phố Hải Phòng

Sáng 28/1, Đoàn công tác của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm trưởng đoàn đã đến thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: TTXVN)

Quốc hội tiếp tục đổi mới, tạo nền tảng thể chế đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

Sáng 28/1, nhân dịp Đại hội XIV của Đảng vừa thành công tốt đẹp, kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng và chuẩn bị đón Tết nguyên đán Bính Ngọ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đến thăm gia đình, thắp hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; chúc Tết nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tri ân gia đình nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Nhân dịp năm mới 2026 và chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bính Ngọ, sáng 28/1/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; thăm, chúc Tết nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.