Công tác nhân đạo phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội

Dự Đại hội, có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương; đại diện Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao và các đối tác trong nước, quốc tế và 500 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 5,6 triệu cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và thanh thiếu niên Chữ thập đỏ cả nước cùng dự.

Tại phiên trọng thể, Đại hội đã suy tôn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm Chủ tịch danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Trình bày diễn văn khai mạc, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Đỗ Thị Thu Thảo nhấn mạnh, trải qua mọi chặng đường dựng nước và giữ nước, lòng nhân ái, tinh thần đoàn kết và sự tôn trọng con người đã trở thành những giá trị cốt lõi, hun đúc bản lĩnh Việt Nam và tạo nên sức mạnh trường tồn của dân tộc; đồng thời là nền tảng để Việt Nam không ngừng mở rộng hợp tác, tăng cường hữu nghị và đóng góp tích cực, có trách nhiệm vào hòa bình, phát triển bền vững và các hoạt động nhân đạo quốc tế.

Với những giá trị đó, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

“Đại hội không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, mà còn là dịp khẳng định quyết tâm phát huy truyền thống nhân ái của dân tộc, kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế, góp phần xây dựng một Việt Nam nhân văn, bao trùm và phát triển bền vững”, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nêu rõ.

Phát biểu ý kiến tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng cảm ơn và bày tỏ xúc động khi đón nhận cương vị Chủ tịch danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định sẽ cùng tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, hoàn thành tốt sứ mệnh nhân đạo cao cả.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương những kết quả Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đạt được, trân trọng ghi nhận sự cống hiến của các thế hệ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam mong tiếp tục nhận được sự hợp tác của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển, góp phần nâng cao năng lực nhân đạo, tăng cường tình hữu nghị, đoàn kết vì hòa bình và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, một Việt Nam hùng cường phải đồng thời là một Việt Nam nhân ái; một xã hội hiện đại phải biết sẻ chia; một quốc gia phát triển phải trân trọng và bảo vệ phẩm giá, sự an toàn của mỗi con người. Vì vậy, công tác nhân đạo không thể chỉ dừng ở cứu trợ khi thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn xảy ra, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng.

“Chúng ta phải chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ cứu trợ sau thiệt hại sang cảnh báo sớm, hành động sớm; từ trao tặng đơn thuần sang hỗ trợ sinh kế, phục hồi năng lực và mở ra cơ hội phát triển; từ các chương trình riêng lẻ sang một hệ sinh thái nhân đạo kết nối Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và người dân. Sự hỗ trợ tốt nhất không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn giúp họ tự vươn lên và ổn định cuộc sống lâu dài”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Cơ bản nhất trí với phương hướng, mục tiêu, các chỉ tiêu chủ yếu và sáu chương trình hành động nêu trong Báo cáo chính trị trình Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Hội, Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa XII và các cấp Hội tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật liên quan đến người yếu thế. Đẩy mạnh công tác giáo dục, đào tạo, hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm bền vững và thúc đẩy hòa nhập cộng đồng đối với một số đối tượng yếu thế. Chuyển từ cứu trợ tình thế sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng.

Hội cần tham gia sâu hơn vào quản trị rủi ro dựa vào cộng đồng; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, lực lượng ứng phó tại chỗ, mạng lưới sơ cấp cứu và các mô hình cộng đồng an toàn. Mỗi xã, phường, đặc khu cần từng bước có đội ngũ tình nguyện viên được huấn luyện, có phương án hành động và khả năng hỗ trợ kịp thời các nhóm dễ bị tổn thương, nhất là trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo và người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, cứu trợ khẩn cấp phải gắn với phục hồi nhà ở, nước sạch, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý, khôi phục sinh kế và tái thiết cộng đồng. Sau cứu trợ ban đầu, Hội vẫn phải tiếp tục đồng hành để người dân thực sự ổn định cuộc sống. Cùng với ứng phó thiên tai, cần chuẩn bị tốt hơn trước các rủi ro y tế công cộng, tai nạn và khủng hoảng sức khỏe tinh thần. Mỗi trường học, cơ quan, nhà máy và cộng đồng cần có thêm người được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu, bởi đây là năng lực thiết thực có thể cứu sống con người trong những phút đầu tiên của tai nạn và sự cố.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối của Hội trong hoạt động nhân đạo. Mọi hoạt động phải lấy con người làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu thực tế và lấy sự thay đổi trong cuộc sống của người được trợ giúp làm thước đo; cần ưu tiên những người cần trợ giúp nhất, không để ai bị bỏ quên vì khoảng cách, thủ tục hay hạn chế công nghệ.

Hội phải chủ động phát hiện khoảng trống nhân đạo, tránh trùng lặp, dàn trải và hình thức. Cứu trợ phải nhanh chóng, kịp thời; hỗ trợ phải có mục tiêu, theo dõi và đánh giá kết quả. Mọi hoạt động phải tôn trọng phẩm giá, quyền riêng tư và sự lựa chọn của người được trợ giúp; trao sự giúp đỡ phải đi cùng sự tôn trọng, bởi nhân đạo trước hết là nhìn nhận mỗi con người trong phẩm giá bình đẳng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, đổi mới mạnh mẽ quản trị nhân đạo, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực xã hội. Hội phải đặt công khai, minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình ở vị trí trung tâm. Mọi khoản đóng góp phải được tiếp nhận, quản lý, phân bổ đúng mục đích; người đóng góp có quyền biết nguồn lực được sử dụng ở đâu, cho ai và mang lại kết quả gì; người được trợ giúp có quyền phản hồi về tính phù hợp, công bằng và kịp thời của sự hỗ trợ.

Bên cạnh đó, Hội cần khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nhân đạo thống nhất, kết nối phù hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống an sinh xã hội; ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bản đồ và nền tảng số để nhận diện nhu cầu, hạn chế trùng lặp, điều phối nguồn lực, cảnh báo sớm, quản lý tình nguyện viên và đánh giá tác động. Chuyển đổi số phải làm cho hoạt động của Hội nhanh hơn, minh bạch hơn, giảm thủ tục, chi phí trung gian và phục vụ người dân tốt hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng Hội vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại; phát huy sức mạnh của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và mở rộng hợp tác quốc tế. Mỗi cán bộ, hội viên, tình nguyện viên Chữ thập đỏ phải là tấm gương về lòng nhân ái, liêm chính, trách nhiệm và tinh thần phụng sự. Các cấp Hội cần kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, thực chất, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục hành chính hóa, hình thức, xa cơ sở. Đội ngũ cán bộ phải gần dân, hiểu dân, có khả năng phát hiện nhu cầu, vận động xã hội, điều phối nguồn lực và ứng phó trong tình huống khẩn cấp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Bộ Y tế, các cơ sở y tế, đội ngũ thầy thuốc và điều dưỡng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, cùng lan tỏa sâu rộng “Tinh thần Florence Nightingale” - tinh thần của lòng nhân ái, sự tận tụy, lòng dũng cảm và sự phụng sự con người không mệt mỏi; cần phát hiện, bồi dưỡng, đề cử, tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong chăm sóc người bệnh, phòng, chống dịch bệnh, ứng phó thiên tai, thảm họa và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

“Việt Nam không chỉ tiếp nhận hỗ trợ nhân đạo, mà cần từng bước nâng cao năng lực hỗ trợ các quốc gia khác khi xảy ra thiên tai, thảm họa và khủng hoảng nhân đạo. Hoạt động nhân đạo quốc tế của Hội phải trở thành một kênh đối ngoại nhân dân có chiều sâu, lan tỏa hình ảnh Việt Nam hòa bình, nhân ái, thủy chung và trách nhiệm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Để Hội Chữ thập đỏ Việt Nam thực hiện tốt những nhiệm vụ trên, nỗ lực của riêng tổ chức Hội là chưa đủ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị các cấp ủy đảng tiếp tục quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối; đồng thời tôn trọng tính chủ động, tự nguyện, đặc thù của Hội, không hành chính hóa hoạt động nhân đạo.

Cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và huy động nguồn lực; tạo điều kiện để Hội tham gia sâu hơn vào phòng ngừa, ứng phó thiên tai, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, sơ cấp cứu, hiến máu, hỗ trợ xã hội và hoạt động nhân đạo quốc tế.

Ngành y tế cần phối hợp chặt chẽ với Hội trong hiến máu, hiến mô, đào tạo sơ cấp cứu, phòng, chống dịch bệnh và hỗ trợ người bệnh nghèo. Ngành giáo dục, Đoàn Thanh niên, các cơ quan truyền thông và tổ chức xã hội cần bồi đắp lòng nhân ái, tinh thần tình nguyện, kỹ năng cần thiết và trách nhiệm cộng đồng cho thế hệ trẻ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục đồng hành với Hội bằng nguồn lực, tri thức, công nghệ và trách nhiệm. Mỗi sự đóng góp, nếu đến đúng chỗ, đúng lúc và được sử dụng minh bạch, đều có thể cứu một mạng người, gìn giữ một gia đình, phục hồi một sinh kế và thắp lên hy vọng.

Tại Đại hội, Ban Chấp hành Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khóa XII, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 85 Ủy viên đã ra mắt.

Đồng chí Đỗ Thị Thu Thảo, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khóa XI tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khóa XII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Đại hội cũng đã bầu ông Nguyễn Sỹ Trường là Phó Chủ tịch chuyên trách; bà Lê Nữ Thùy Dương là Phó Chủ tịch không chuyên trách.

Đại hội đã nhất trí thông qua Nghị quyết Đại hội, trong đó xác định rõ mục tiêu trong nhiệm kỳ 2026-2031 là xây dựng Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát triển vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại; giữ vững vai trò là tổ chức nhân đạo chuyên trách do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo. Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động; lấy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo làm động lực; lấy kết nối nguồn lực xã hội làm phương thức chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động nhân đạo.

Đồng thời, nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó thảm họa và khả năng tự cường của cộng đồng; góp phần thực hiện hiệu quả chính sách an sinh xã hội, bảo đảm an ninh con người và phát triển bền vững đất nước…

Với phương châm hành động “Đoàn kết-Đổi mới-Chuyên nghiệp-Tự cường”, Đại hội đã thông qua 10 chỉ tiêu chủ yếu của nhiệm kỳ; xác định ba khâu đột phá: đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện hoạt động Hội, số hóa địa chỉ nhân đạo, tăng cường công khai, minh bạch và kết nối cộng đồng; xây dựng hệ sinh thái nhân đạo xanh, đổi mới phương thức hoạt động, thúc đẩy sinh kế bền vững và nâng cao năng lực tự cường của cộng đồng; xây dựng lực lượng tình nguyện viên chuyên nghiệp, chủ động, sẵn sàng phản ứng nhanh tại chỗ.

Đại hội thống nhất tiếp tục triển khai hiệu quả hai phong trào: “Tết Nhân ái” và “Người tốt, việc thiện-Chung sức xây dựng cộng đồng nhân ái”; cuộc vận động “Mỗi tổ chức, mỗi cá nhân gắn với một địa chỉ nhân đạo” và chương trình “Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa”, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.