Sau khi hậu quả xảy ra, chúng ta thấy rõ thực trạng còn nhiều khó khăn, bất cập, yếu kém trong các khâu quản lý ngư dân, tàu, thuyền, thông tin liên lạc và tìm kiếm cứu nạn trên biển. Mặt khác, mọi người cũng hiểu được rằng, muốn bảo đảm an toàn tính mạng, phương tiện khi khai thác hải sản, ngư dân phải thực hiện nghiêm túc các văn bản pháp luật của Nhà nước, của ngành trong lĩnh vực này.
Trước hết, các tàu thuyền đánh bắt hải sản cần làm tốt việc đăng ký, đăng kiểm, trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn, cứu nạn, thông tin, phương tiện bảo vệ cho người và tàu theo tiêu chuẩn kỹ thuật quy định. Trước khi ra khơi phải kiểm tra trạng thái an toàn của tàu, thực hiện nghiêm chỉnh chế độ khai báo khi ra và vào cảng, bến đậu.
Các tàu khai thác hải sản xa bờ, chủ tàu phải mua bảo hiểm tai nạn cho thuyền viên, phải lắp máy thông tin liên lạc tầm xa và thường xuyên giữ liên lạc với đất liền, phải thông báo cho cơ quan quản lý thủy sản nơi đăng ký tàu cá, các đồn, trạm biên phòng về tần số liên lạc của tàu, thông báo số lượng và tên tuổi của từng thuyền viên trên tàu trong mỗi chuyến đi biển...
Ðây là yêu cầu quan trọng nhất để bảo đảm an toàn tính mạng của ngư dân và tàu cá trong phòng tránh bão và các sự cố rủi ro trên biển. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Thủy sản, cho đến nay, nhiều chủ tàu cá và thuyền trưởng chưa thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về trang bị bảo đảm an toàn cho người và tàu cá, số lao động trên tàu vượt quá quy định, thiếu phao cứu sinh, thiếu máy thông tin liên lạc, chưa thực hiện nghiêm túc việc thông báo vị trí và vùng hoạt động của tàu về các cơ quan quản lý.
Hiểu biết về luật pháp còn hạn chế nên trong công tác tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển còn gây nhiều khó khăn cho cơ quan quản lý. Các tàu cá hoạt động xa bờ tuy đã được trang bị máy thông tin liên lạc, nhưng chủ tàu, thuyền trưởng chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của việc duy trì liên lạc với các cơ quan quản lý, cho nên đã không đăng ký, thông báo tần số liên lạc, ngư trường đang hoạt động trên biển. Ðây là vấn đề còn nhiều tồn tại và yếu kém mà Bộ Thủy sản đang khẩn trương khắc phục bằng việc tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ và ngư dân về công tác PCLB, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động thủy sản.
Cụ thể là tổ chức các lớp tập huấn về nội dung Hiệp định công tác nghề cá Việt Nam - Trung Quốc trong vùng vịnh Bắc Bộ và các vùng biển giữa Việt Nam và các nước trong khu vực; các quy định về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển để ngư dân hiểu, không vi phạm các quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn cho người, phương tiện và bảo vệ chủ quyền vùng biển nước ta.
Ðể khắc phục những yếu kém, tồn tại trong việc bảo đảm an toàn cho người và tàu cá, Bộ Thủy sản đang tích cực rà soát, kiểm tra, chấn chỉnh công tác đăng ký, đăng kiểm tàu cá nhằm đưa vào kỷ cương, nền nếp trong khâu này. Trước mắt, đối với các tàu cá hoạt động xa bờ phải bảo đảm độ tin cậy về an toàn kỹ thuật, trang bị đầy đủ máy thông tin liên lạc tầm xa và liên lạc hai chiều với đất liền theo quy định.
Triển khai dự án quản lý thông tin nghề cá trên biển giai đoạn một, sớm thành lập Trung tâm quản lý tàu cá để phục vụ kịp thời công tác chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn - xây dựng quy chế phối hợp thông tin PCLB và TKCN tàu cá giữa các sở thủy sản địa phương với các đài thông tin duyên hải, bộ đội biên phòng, trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn khu vực và các tàu cá trên biển nhằm nắm vững địa bàn hoạt động của tàu cá trên các ngư trường để thông báo và kêu gọi kịp thời các tàu cá về nơi trú ẩn hoặc di chuyển ra khỏi vùng nguy hiểm của bão, ứng phó kịp thời với các tình huống thiên tai khẩn cấp.
Ðẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu neo đậu tránh bão cho tàu cá đưa vào khai thác đúng mục đích và hiệu quả, nhất là vị trí các vùng biển có tần suất bão cao, ngư trường lớn; tiếp tục quy hoạch, xây dựng và nâng cấp các nơi tránh bão cho tàu thuyền và ngư dân ở các đảo phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và tính thiết thực.
Trong điều kiện các trang bị, thiết bị an toàn cho người và phương tiện còn thiếu thốn như hiện nay, Bộ Thủy sản đang chỉ đạo các địa phương tiến hành sơ kết, đánh giá hình thức tổ chức trên biển theo tổ, đội, hợp tác giúp nhau nhằm xây dựng mô hình sản xuất có quy mô phù hợp với từng loại nghề và tập quán địa phương. Kết hợp mô hình sản xuất với dịch vụ hậu cần trên biển, vừa nâng cao hiệu quả khai thác, vừa có thể hỗ trợ, ứng cứu, giúp đỡ lẫn nhau khi gặp bão, lốc hoặc tai nạn trên biển.
Ở một số địa phương đã tự xây dựng hình thức "thông tin nhân dân" được hình thành trong cộng đồng làng, xã đã và đang đem lại hiệu quả tốt. Hình thức này là cử ra một người chuyên trách làm nhiệm vụ liên lạc giữa tàu và bờ, không chỉ có tác dụng thông tin giữa các thuyền viên với gia đình, mà còn giúp các cơ quan quản lý nắm vững địa bàn đang hoạt động của các tàu cá trên biển để hướng dẫn ngư dân phòng tránh, trú bão được an toàn, hiệu quả.
Việc bảo đảm an toàn tính mạng cho ngư dân và tàu thuyền hoạt động nghề cá trên biển cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, đầu tư không nhỏ về cơ sở vật chất kỹ thuật. Tuy nhiên, nếu cộng đồng ngư dân đều có ý thức thực hiện tốt các văn bản pháp luật, quy định liên quan trong lĩnh vực này, sẵn sàng phối hợp và hợp tác tốt với cơ quan quản lý và các cơ quan liên quan nhất định sẽ giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
