Sức mạnh mềm không chỉ đến từ những dự án đầu tư công phu, chương trình quảng bá lớn, mà còn được tích lũy ngay từ hàng nghìn việc nhỏ làm đúng, làm đều và làm có chất lượng. Tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam sẽ đi vào thực tiễn rất sinh động nếu chúng ta biết phát huy cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài như một bộ phận hữu cơ của sức mạnh mềm quốc gia.

Thực tế, những chính sách đúng đắn, kịp thời của Đảng, Nhà nước đã mở đường cho hoạt động sáng tạo về quảng bá văn hóa nghệ thuật, ngoại giao nhân dân và giữ gìn truyền thống văn hóa Việt Nam, giảng dạy và giữ gìn tiếng Việt trong các cộng đồng người Việt ở xa Tổ quốc. Đảng, Nhà nước đã mở đường cho hoạt động đã có, chiến lược xây dựng con người của Đảng ta cũng không phải đến nay mới đặt ra, mà đã được hình thành từ rất sớm và nhất quán qua nhiều giai đoạn theo hướng hỗ trợ và mở rộng không gian cho sáng tạo, khích lệ các kiều bào trẻ tìm về với nguồn cội, khơi dậy ý thức công dân, trách nhiệm xã hội; nuôi dưỡng tâm hồn các thế hệ người Việt Nam ở xa Tổ quốc mang đậm đà bản sắc dân tộc.

Tuy nhiên, tới Nghị quyết 80-NQ/TW, lần đầu tiên vấn đề này được cụ thể hóa rõ ràng hơn về mục tiêu, lộ trình và cách thức triển khai. Nói một cách khái quát, xây dựng con người chính là để xây dựng đất nước. Trong lĩnh vực văn hóa, điều này càng trở nên đặc biệt, bởi chỉ có con người mới sáng tạo ra văn hóa, nhưng đồng thời chính văn hóa lại trở thành môi trường định hình nhân cách, lối sống và hệ giá trị của con người. Văn hóa điều chỉnh hành vi từ những chuẩn mực lớn như lý tưởng, lẽ sống cho đến ứng xử hằng ngày. Mối quan hệ giữa con người và văn hóa vì thế mang tính biện chứng: Con người tạo ra văn hóa, còn văn hóa “nuôi dưỡng” và định hình con người.

Từ góc nhìn của một cán bộ ngoại giao tại Hàn Quốc, ông Vũ Hồ, Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc, cho rằng đây là một quyết sách mang tính định hướng đúng đắn. Bởi thực tế minh chứng phát triển con người không chỉ là yêu cầu trước mắt mà là một chiến lược vừa mang tính khoa học, vừa mang tính thực tiễn sâu sắc. Nghị quyết 80-NQ/TW không chỉ là một văn kiện chính trị, mà còn truyền đi một thông điệp và cảm hứng mạnh mẽ cho toàn xã hội về việc đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển.

Nhìn rộng hơn, có thể thấy việc ban hành Nghị quyết 80-NQ/TW trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới không phải là điều ngẫu nhiên. Đây là sự tiếp nối truyền thống “đi trước một bước” của Đảng ta trong lĩnh vực văn hóa. Thực tiễn lịch sử cho thấy, văn hóa với vai trò là nền tảng tinh thần, là “ánh sáng soi đường” đã góp phần hun đúc ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và khát vọng hòa bình của dân tộc. Đó cũng là những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc con người Việt Nam.

Về vấn đề này, theo Đại sứ Vũ Hồ, xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay cần hướng tới sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại: Vừa kế thừa những giá trị tốt đẹp như nhân ái, đoàn kết, yêu chuộng hòa bình, vừa hình thành những phẩm chất mới đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập. Đó phải là những con người có tri thức, có bản lĩnh, có khát vọng vươn lên, nhưng cũng giàu tinh thần trách nhiệm, biết sẻ chia và đồng hành cùng cộng đồng. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chúng ta phải chủ động hội nhập, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa. Tuy nhiên, hội nhập nhưng vẫn phải giữ bản sắc văn hóa, giữ gìn sự trong sáng và vị thế của tiếng Việt để văn hóa Việt Nam không bị hòa tan, lu mờ mà vẫn khẳng định được hình ảnh văn hóa Việt Nam trong dòng chảy chung của thế giới. Chỉ khi xây dựng được những con người như vậy, văn hóa mới thực sự trở thành động lực nội sinh, và đất nước mới có thể bước vào kỷ nguyên phát triển mới một cách bền vững và vững chắc.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, từ góc nhìn của một cán bộ ngoại giao tại một quốc gia rất thành công trong phát triển công nghiệp văn hóa, Đại sứ Vũ Hồ chia sẻ Nghị quyết số 80-NQ/TW đã mở ra một bước chuyển quan trọng cho tư duy phát triển văn hóa của Việt Nam. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần xã hội, mà còn là nguồn lực phát triển, tài sản chiến lược và một bộ phận của sức mạnh quốc gia. Điểm nhấn lớn nhất là phải nhìn văn hóa như một sức mạnh quốc gia, chứ không chỉ là hoạt động phong trào hay phần trang trí đối ngoại.

Tuy trong hoàn cảnh khó khăn hơn nhiều ở Hàn Quốc hay các quốc gia châu Âu, tại Venezuela, phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong phát triển văn hóa, kết hợp nhuần nhuyễn văn hóa với ngoại giao để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, ngay khi Venezuela ổn định sau sự kiện ngày 3/1/2026, Đại sứ Việt Nam tại Venezuela Vũ Trung Mỹ cho biết, văn hóa và con người đã trở thành cầu nối hữu nghị giữa nhân dân hai nước, góp phần củng cố nền tảng chính trị-xã hội của quan hệ Việt Nam-Venezuela; quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, bản sắc văn hóa và thành tựu phát triển của Việt Nam; nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam trong khu vực Mỹ Latinh.

Đồng thời, việc tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, quảng bá về đất nước Việt Nam hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển... thông qua việc tổ chức hoạt động vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh, các ngày Việt Nam, các cuộc mít-tinh, tọa đàm, nói chuyện nhân dịp các ngày lễ lớn… Lồng ghép quảng bá văn hóa Việt Nam trong các hoạt động đối ngoại chính trị, ngoại giao kinh tế và công tác cộng đồng. Tiếp tục tổ chức các hoạt động “Ngày Việt Nam” theo hướng chuyên nghiệp, sáng tạo, phù hợp đặc thù địa bàn Mỹ Latinh. Thúc đẩy quảng bá các di sản văn hóa thế giới của Việt Nam, nghệ thuật truyền thống, ẩm thực Việt Nam, áo dài, nhạc cụ dân tộc, điện ảnh và du lịch văn hóa, và đặc biệt là gìn giữ vị thế và sự hiện diện của tiếng Việt ngay tại quốc gia đang gặp nhiều khó khăn của địa bàn Mỹ Latinh này.

Tại Pháp, theo chia sẻ của Tiến sĩ Hoàng Thị Hồng Hà, Nhà nghiên cứu Dân tộc học, Chủ tịch Hội Parfums du Vietnam, Thành viên Ban chấp hành Tổng hội Người Việt Nam tại Pháp (UGVF), Phó Chủ tịch Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt toàn cầu, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhận được sự quan tâm tích cực từ nhiều hội đoàn người Việt. Trong nhiều năm qua, các tổ chức như UGVF, Hội Thanh niên Sinh viên Việt Nam tại Pháp (UJVF), các hội đồng hương, hội doanh nhân, các lớp tiếng Việt và nhiều hội văn hóa nghệ thuật đã góp phần duy trì bản sắc dân tộc, hỗ trợ hội nhập và tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng.

Chia sẻ quan điểm này, Tiến sĩ Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA), Chủ tịch sáng lập Hội Chuyên gia-Trí thức Việt Nam-Hàn Quốc (VKEIA), việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW, trong đó xác định công nghiệp văn hóa là mũi nhọn chiến lược của phát triển văn hóa Việt Nam đã phản ánh một sự chuyển biến rất căn bản và mang tính đột phá trong tư duy phát triển của Đảng.

Trước hết, theo Tiến sĩ Trần Hải Linh, đó là sự chuyển dịch từ tư duy “bảo tồn là chính” sang tư duy “phát huy giá trị và tạo ra giá trị mới”. Văn hóa không chỉ được nhìn nhận như một lĩnh vực cần gìn giữ, mà được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Việc coi công nghiệp văn hóa là mũi nhọn cho thấy Đảng đã nhìn thấy rõ tiềm năng biến các giá trị văn hóa, di sản, sáng tạo nghệ thuật và tri thức bản địa thành nguồn lực phát triển thực chất, có khả năng tạo ra tăng trưởng, việc làm và sức lan tỏa xã hội.

Không chỉ vậy, Nghị quyết số 80-NQ/TW thể hiện bước tiến từ tư duy “văn hóa là nền tảng tinh thần” sang tư duy “văn hóa là sức mạnh cạnh tranh quốc gia” trong kỷ nguyên mới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh mềm giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, công nghiệp văn hóa không chỉ đóng góp về kinh tế, mà còn là công cụ quan trọng để gia tăng sức mạnh mềm, định vị hình ảnh quốc gia và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Đây là cách tiếp cận rất gần với mô hình phát triển của nhiều quốc gia tiên tiến, trong đó có Hàn Quốc, nơi văn hóa đã trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng và ngoại giao… Tóm lại, việc nâng tầm công nghiệp văn hóa trong Nghị quyết số 80-NQ/TW cho thấy một bước chuyển quan trọng từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, từ khai thác tài nguyên hữu hạn sang phát huy giá trị văn hóa và con người - những nguồn lực bền vững nhất của quốc gia trong kỷ nguyên mới.