Một trong 13 viện nghiên cứu thành phần của Đại học Liên hợp quốc, trụ sở tại Ontario, Canada, công bố ngày 20/1 vừa qua, đã chỉ rõ thiệt hại không thể khắc phục tại nhiều lưu vực, vượt quá khả năng tự phục hồi của nguồn nước.
Báo cáo được cho là chính thức định nghĩa thực trạng khủng hoảng mới về nguồn nước trong cuộc sống của hàng tỷ người: Cạn kiệt nguồn nước toàn cầu. Trong tình trạng này, việc sử dụng nước cùng sự ô nhiễm lâu dài đã vượt quá giới hạn an toàn của sự cạn kiệt cũng như vượt quá khả năng tái tạo nguồn nước. Theo đó, các thuật ngữ quen thuộc, như “thiếu nước” hay “khủng hoảng nước”, không phản ánh thực tế hiện nay ở nhiều nơi: Một tình trạng mất mát không thể phục hồi về vốn nước tự nhiên, nói cách khác là nguồn nước ở đó không có khả năng quay trở lại mức cơ sở lịch sử. Tác giả chính của Báo cáo là Giáo sư Kaveh Madani, Giám đốc Viện nghiên cứu này. UNU-INWEH được biết đến như là “Trung tâm tư vấn của Liên hợp quốc về nước”.
Một trong những nguyên do chủ quan dẫn tới một kỷ nguyên cạn kiệt nguồn nước chính là kéo dài tình trạng thiếu kiếm soát việc khai thác tài nguyên nước. Đây, đáng tiếc thay, cũng là một trong những nguyên nhân chủ quan dẫn đến tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng ở nước ta, bên cạnh một số nguyên nhân khách quan như biến đổi khí hậu, nước biển dâng, suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn… Từ đầu tháng 1/2026, một số khu vực ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn rất phức tạp trong mùa khô năm nay. Tỉnh Vĩnh Long đã đưa ra hai kịch bản ứng phó hạn mặn, đồng thời thông tin tới người dân về việc dự trữ nước ngọt trên địa bàn toàn tỉnh.
Vậy là, vấn đề lớn của toàn cầu đang hiển hiện rõ ràng ngay trước mắt mỗi người Việt Nam chúng ta. Đã đến lúc, mỗi người phải hành động thiết thực hơn nữa để bảo vệ nguồn nước - nguồn sống của chính mình.