Phát huy vai trò cơ quan báo chí chủ lực quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

Tại Hội nghị Trung ương 2, Trung ương thống nhất chủ trương chuyển Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan thuộc Chính phủ sang là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Việc chuyển đổi mô hình quản lý các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp; cuộc cách mạng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự ảnh hưởng sâu rộng của các nền tảng truyền thông xuyên biên giới đang tác động đến mọi mặt đời sống xã hội, báo chí nước ta đứng trước yêu cầu và sức ép phải đổi mới để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới.

Nâng cao công tác tư tưởng, văn hóa trong giai đoạn hiện nay

Trả lời phỏng vấn Báo Nhân Dân về vấn đề này, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam Phạm Mạnh Hùng cho rằng, việc Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định chuyển Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam thành các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị, Ban Bí thư là chủ trương sáng suốt và đúng đắn, phù hợp yêu cầu khách quan cần nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, truyền thông cũng như công tác tư tưởng, văn hóa trong giai đoạn hiện nay.

Thực tiễn cho thấy, chưa bao giờ báo chí truyền thống phải đối diện sức ép cạnh tranh lớn như hiện nay. Trên môi trường thông tin số, bên cạnh hệ thống báo chí trong nước, sự hiện diện ngày càng sâu rộng của các nền tảng xuyên biên giới, các tổ hợp truyền thông quốc tế lớn cùng nhiều hình thái thông tin mới đang tác động trực tiếp đến quá trình tiếp nhận thông tin của công chúng. Không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối nội dung, xu thế này còn đặt ra nhiều thách thức đối với việc giữ vững vai trò là dòng thông tin chủ lưu của báo chí cách mạng.

Trong điều kiện đó, việc đổi mới tư duy quản lý, tổ chức hoạt động và phương thức tác nghiệp của các cơ quan báo chí chủ lực trở thành yêu cầu khách quan. Khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, các cơ quan báo chí quốc gia càng phải khẳng định rõ vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, góp phần củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống.

Theo lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam, thuận lợi lớn từ mô hình quản lý mới là các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia sẽ tranh thủ được sự ủng hộ, lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp toàn diện hơn đối với công tác thông tin, tuyên truyền, tư tưởng và văn hóa của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư. Đây là nền tảng quan trọng để các cơ quan tiếp tục đổi mới nội dung, đổi mới công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất nội dung, đổi mới quản trị nội bộ, nâng cao chất lượng phục vụ công chúng, đồng thời tăng cường khả năng định hướng dư luận trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay.

Cộng hưởng sức mạnh, hợp tác, tương hỗ nâng cao uy lực nền báo chí cách mạng

Từ thực tiễn hoạt động có thể thấy, mỗi cơ quan báo chí chủ lực quốc gia đều có thế mạnh riêng, được hình thành từ truyền thống lịch sử, chức năng, nhiệm vụ và đặc thù loại hình. Đài Truyền hình Việt Nam có lợi thế nổi trội về truyền hình; Đài Tiếng nói Việt Nam có chiều sâu về phát thanh; Thông tấn xã Việt Nam giữ vai trò hãng tin quốc gia; Báo Nhân Dân là cơ quan ngôn luận của Đảng. Sự khác biệt về đặc thù chuyên môn, nếu được tổ chức, phối hợp tốt sẽ tạo nên sức mạnh cộng hưởng, hợp tác, tương hỗ để nâng cao uy lực của nền báo chí cách mạng.

Theo Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, trong bối cảnh báo chí hiện đại phát triển theo hướng đa phương tiện, đa nền tảng, đa ngôn ngữ, yêu cầu phối hợp nguồn lực, nội dung giữa các cơ quan báo chí chủ lực càng trở nên cấp thiết. Có như vậy mới đủ sức tạo ra nguồn nội dung đủ lớn, phong phú và đa dạng để cạnh tranh thắng lợi trên mọi không gian, đặc biệt là không gian mạng.

Nhu cầu công chúng, sự phát triển của công nghệ, của môi trường, không gian truyền thông, đặc biệt là không gian số, đòi hỏi mỗi cơ quan báo chí muốn phát huy hiệu quả không thể chỉ dừng ở một loại hình truyền thông đơn lẻ, mà cần hướng tới mô hình báo chí đa phương tiện, đa nền tảng, đa ngôn ngữ chuyên nghiệp, hiện đại; tổ chức sản xuất nội dung tích hợp, bảo đảm nhanh nhạy, chính xác, hấp dẫn và có sức lan tỏa cao.

Hoạt động báo chí khác quản lý chính trị, hành chính (một việc, một lĩnh vực quản lý cần một cơ quan chủ trì). Các đơn vị sự nghiệp đặc biệt này cần cùng phát triển, cùng thi đua, cùng bổ trợ, bù đắp cho nhau để cộng hưởng sức mạnh chi phối môi trường thông tin vốn tăng theo cấp số nhân và với tốc độ ngày càng cao hơn.

Khi các cơ quan báo chí chủ lực cùng đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khả năng cộng hưởng sức mạnh sẽ được nâng lên. Sự phối hợp giữa phát thanh, truyền hình, báo in, báo điện tử và các nền tảng số không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái truyền thông mạnh, phong phú, đa dạng đáp ứng mục tiêu cao nhất là dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu.

Trong bối cảnh các luồng thông tin đa chiều, phức tạp, thậm chí là sai lệch, giả, độc hại có thể lan truyền rất nhanh, việc xây dựng các tổ hợp báo chí mạnh là yêu cầu khách quan nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc, bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tạo điều kiện các đơn vị báo chí ổn định tổ chức, tập trung nhiệm vụ chuyên môn

Bên cạnh những thuận lợi cơ bản, quá trình kiện toàn, sắp xếp tổ chức cũng đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục giải quyết, nhất là về tài chính, tài sản, nhân sự và mô hình quản trị. Theo đồng chí Phạm Mạnh Hùng, sau quá trình thực hiện các chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy, trong đó có việc chấm dứt hoạt động của một số đơn vị báo chí trực thuộc, VOV vẫn còn những vướng mắc liên quan tài chính, tài sản cần tiếp tục xử lý.

Tuy nhiên, trong điều kiện mới, với sự lãnh đạo trực tiếp cùng sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan chức năng, những khó khăn này được kỳ vọng sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo điều kiện để các đơn vị báo chí ổn định tổ chức, tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn.

Cùng với đó là yêu cầu tiếp tục rà soát, cơ cấu lại nguồn lực, đổi mới mô hình quản trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Mục tiêu cao nhất của việc sắp xếp là phải phát huy tối đa năng lực của từng cơ quan báo chí, của đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên; nâng cao uy tín, sức thuyết phục của các cơ quan báo chí quốc gia, với tham vọng phát triển thành những tập đoàn truyền thông mạnh ở tầm châu lục và quốc tế.

Liên quan băn khoăn về khả năng chồng lấn thông tin hoặc tác động đến quy trình tác nghiệp, lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng, các cơ quan báo chí đều hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và theo đường lối, chủ trương của Đảng.

Vì vậy, việc thay đổi cơ quan chủ quản không làm thay đổi nguyên tắc nền tảng ấy. Ngược lại, mô hình mới còn tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phản ánh các vấn đề của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… khách quan, toàn diện hơn; thực hiện tốt hơn vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; chuyển tải kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, bảo vệ tính chính danh của chế độ, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân và con đường phát triển đúng đắn của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Có thể khẳng định, việc kiện toàn các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia là bước đi cần thiết, phù hợp yêu cầu phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới. Đây không chỉ là sự sắp xếp về tổ chức bộ máy, mà còn là tiền đề quan trọng để báo chí tiếp tục đổi mới, chuyên nghiệp hơn, hiện đại hơn, giữ vững vai trò định hướng dư luận xã hội, đồng hành cùng đất nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng chí Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam tin tưởng, với truyền thống vẻ vang, sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và quyết tâm đổi mới của đội ngũ những người làm báo, các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia sẽ phát huy tốt hơn vai trò của mình, xứng đáng với niềm tin và sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.