Đó là cơ hội để xây dựng một quốc gia nơi mọi người dân, bất kể sắc tộc, tôn giáo, giới tính hay khuynh hướng chính trị nào, đều được sống an toàn, bình đẳng và có phẩm giá.
Xây dựng lại đất nước
Tương lai của Syria phải là “tự do, có chủ quyền và thống nhất” - Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nêu rõ trong thông điệp nhân dịp tròn một năm đất nước Syria bước vào giai đoạn mới sau khi chính quyền cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024. Tổng Thư ký LHQ nhấn mạnh đây là thời điểm để khơi dậy khát vọng, thúc đẩy sự thay đổi mang tính lịch sử ở Syria. Ca ngợi “sự kiên cường và lòng dũng cảm của người dân Syria, những người không bao giờ ngừng nuôi dưỡng hy vọng bất chấp khó khăn không thể tưởng tượng”, ông Guterres nhấn mạnh một năm vừa qua cho thấy sự thay đổi có ý nghĩa bước ngoặt, khi người dân Syria được trao quyền và hỗ trợ để tự mình thúc đẩy tiến trình chuyển đổi.
Trong tuyên bố nhân dịp này, ca ngợi quyết tâm của người dân Syria trong nỗ lực tái thiết đất nước, Phó Đặc phái viên LHQ về Syria Najat Rochdi nhấn mạnh, người dân Syria đã thể hiện “lòng dũng cảm đáng kinh ngạc” trong một năm qua bất chấp khó khăn và bất ổn. Bà nói: “Người dân Syria đã làm cả thế giới kinh ngạc khi vượt qua nhiều năm dưới chế độ độc tài và nắm bắt cơ hội thật sự đầu tiên sau nhiều thế hệ để định hình lại tương lai đất nước sau nhiều thập kỷ xung đột, tàn bạo và đau khổ sâu sắc”. Đó là cơ hội xây dựng lại những cộng đồng bị chia rẽ và xây dựng đất nước Syria, ở đó mọi người đều có thể bình đẳng về phẩm giá, cơ hội và quyền lợi.
Người dân Syria kỷ niệm một năm ngày lật đổ chính quyền al-Assad trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực tìm kiếm sự ổn định và phục hồi sau nhiều năm chiến tranh. Tổng thống lâm thời Ahmed al-Sharaa nhấn mạnh rằng, chính phủ mới đã vạch ra tầm nhìn rõ ràng cho một Syria mới, hướng tới tương lai đầy hứa hẹn. Nhấn mạnh đây là thời điểm bước ngoặt lịch sử thoát khỏi “chương đen tối”, ông Sharaa hứa xây dựng lại một đất nước Syria công bằng và hùng mạnh.
Tuy nhiên, những thách thức nghiêm trọng vẫn tồn tại. Trên thực tế, bạo lực giáo phái nhằm vào các khu vực ven biển chủ yếu là người Alawite, hoặc các cộng đồng ở Druze ở Sweida gần đây đã gây ra làn sóng di dời mới và làm gia tăng nỗi sợ hãi cho người dân. Hàng triệu người vẫn đang rất cần sự hỗ trợ nhân đạo, nhiều người phải trải qua một mùa đông nữa trong lều trại hoặc trong những ngôi nhà bị hư hại.
Đồng hành và hỗ trợ của quốc tế
Cuộc chiến ở Syria đã giết chết hàng trăm nghìn người và khiến hàng triệu người phải di dời kể từ năm 2011, trong đó khoảng năm triệu người phải chạy sang các nước láng giềng tị nạn. Cơ quan tị nạn của LHQ ước tính khoảng 1,2 triệu người tị nạn cùng với 1,9 triệu người phải di dời trong nước nay đã trở về nhà. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ cho biết, nhu cầu nhân đạo trên khắp Syria đang rất cấp bách, với khoảng 16,5 triệu người cần viện trợ vào năm 2025.
LHQ đã hợp tác chặt chẽ với chính quyền mới ở Syria trong nỗ lực ổn định đất nước và đặt nền móng cho một nền quản trị toàn diện. Các nỗ lực tập trung vào việc khôi phục các dịch vụ thiết yếu, mở rộng tiếp cận nhân đạo và tạo điều kiện cho người tị nạn và người di tản trở về. Tổng Thư ký LHQ xác nhận Syria đã có những tiến bộ trong việc khôi phục các dịch vụ thiết yếu, mở rộng khả năng tiếp cận viện trợ và tạo điều kiện cho người dân trở về. Ông Guterres nhấn mạnh, tiến trình chuyển đổi phải mang lại những cải thiện rõ rệt trong cuộc sống hằng ngày của người dân Syria.
Tuần trước, một phái đoàn đại diện từ 15 quốc gia thành viên Hội đồng Bảo an LHQ đã đến Syria. Phát biểu ý kiến trước giới truyền thông tại Damas, Đại diện thường trực của Slovenia, quốc gia Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an cho biết, phái đoàn đến Syria với sứ mệnh xây dựng lòng tin và hy vọng rằng đạt được bước tiến. LHQ nhấn mạnh rằng, con đường phía trước của Syria phải do người Syria lãnh đạo và làm chủ, với sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.
Ủy ban điều tra độc lập của LHQ cũng cho rằng, để vượt qua di sản của 14 năm chiến tranh, Syria cần có sức mạnh, sự kiên nhẫn và sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế. Tổng Thư ký LHQ kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ mạnh mẽ tiến trình chuyển đổi ở Syria và nhấn mạnh thành công phụ thuộc vào nguồn tài trợ bền vững, rào cản tái thiết được xóa bỏ và kinh tế được thúc đẩy.
Một năm sau khi chế độ al-Assad sụp đổ mở ra cánh cửa cho cải cách chính trị và tư pháp, tương lai của Syria vẫn còn bấp bênh. Nhấn mạnh rằng Syria đang đứng trước ngã rẽ lịch sử, LHQ khẳng định đồng hành cùng tiến trình chuyển đổi ở quốc gia Trung Đông này.
