Năm 2025 ghi dấu ấn lịch sử về những chuyển động mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị nhằm tạo dư địa, tiềm năng, không gian, thế và lực mới cho sự phát triển đột phá của đất nước. Đây cũng là năm khép lại một nhiệm kỳ không thể nào quên khi toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đoàn kết nhất trí, chung sức đồng lòng, nỗ lực vượt qua rất nhiều khó khăn, thách thức, hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Nhân dịp năm mới 2026, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã dành cho Báo Nhân Dân cuộc phỏng vấn đặc biệt.
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư, năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2021-2025, đất nước ta đối mặt với rất nhiều khó khăn, nhưng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đã nỗ lực vượt qua và đạt được những thành tựu đáng tự hào, tạo thế và lực mới để đất nước phát triển đột phá trong thời gian tới. Theo đồng chí, bài học cơ bản rút ra là gì để chúng ta tiếp tục phát huy trong giai đoạn mới?
Nhìn lại năm 2025 và cả nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XIII của Đảng, chúng ta có thể khẳng định: Trong bối cảnh rất nhiều khó khăn, thách thức đan xen cả từ bên ngoài lẫn nội tại, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đã đoàn kết một lòng, kiên cường, bản lĩnh, nỗ lực vượt qua và đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện, tạo “thế” và “lực” mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Từ thực tiễn đó, theo tôi có một số bài học cơ bản, có ý nghĩa lâu dài cần tiếp tục phát huy trong giai đoạn mới:
Thứ nhất, phải giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng; củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng và cả hệ thống chính trị. Đây là nhân tố quyết định để đất nước vững vàng trước mọi khó khăn, thử thách. Đoàn kết là sức mạnh; thống nhất là điều kiện để hành động nhanh, đồng bộ, hiệu quả. Cùng với đó, phải tiếp tục xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Thứ hai, lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể của mọi quyết sách và hành động; dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ cuộc sống, tôn trọng thực tiễn, lắng nghe ý kiến nhân dân; bảo đảm hài hòa lợi ích, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là những người yếu thế, vùng khó khăn. Khi “ý Đảng hợp lòng dân”, chúng ta có nguồn lực vô cùng to lớn để vượt qua thách thức và bứt phá đi lên.
Khi “ý Đảng hợp lòng dân”, chúng ta có nguồn lực vô cùng to lớn để vượt qua thách thức và bứt phá đi lên.
Thứ ba, kiên định mục tiêu, kiên trì nguyên tắc, nhưng rất linh hoạt, sáng tạo trong phương pháp và tổ chức thực hiện. Thực tiễn nhiệm kỳ qua cho thấy, trong điều kiện biến động nhanh, muốn đứng vững và tiến lên thì phải nắm chắc tình hình, dự báo đúng, phản ứng chính sách kịp thời, linh hoạt; đồng thời kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc, không dao động trước khó khăn, không chủ quan trước thuận lợi. Giữ vững chủ động chiến lược trong mọi hoàn cảnh.
Thứ tư, coi trọng kỷ luật, kỷ cương; đề cao trách nhiệm nêu gương; nói đi đôi với làm; lấy kết quả thực chất làm thước đo. Muốn tạo chuyển biến mạnh thì cần coi trọng kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong quản lý Nhà nước; khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm. Cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu, làm việc khoa học, quyết liệt, đến nơi đến chốn.
Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt đại biểu học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu, tháng 12/2025.
Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt đại biểu học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu, tháng 12/2025.
Thứ năm, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; lấy hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá”. Nơi nào thể chế thông thoáng, bộ máy tinh gọn, phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ, giám sát hiệu quả thì nơi đó phát triển nhanh hơn. Vì vậy, phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch; tạo môi trường thuận lợi để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo.
Thứ sáu, kiên quyết, kiên trì phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; xây dựng văn hóa liêm chính trong Đảng và trong xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin, tạo đồng thuận, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.
Năm 2026, thế giới tiếp tục có những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới với yêu cầu cao hơn. Thưa đồng chí, toàn thể cán bộ, đảng viên, nhân dân cần phải nỗ lực thế nào để nắm bắt thời cơ, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững?
Chúng ta đã và đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới với thời cơ, vận hội lớn, đồng thời cũng đối diện không ít khó khăn, thách thức. Để hiện thực hóa các mục tiêu đến năm 2030, nền tảng quan trọng nhất, theo tôi, gồm những nội dung cốt lõi sau:
Thứ nhất, nền tảng chính trị - tinh thần là sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là nhân tố quyết định để chúng ta giữ vững độc lập, tự chủ, ổn định chính trị, đồng thuận xã hội; qua đó tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển nhanh và bền vững. Đi cùng với đó là xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; kỷ luật, kỷ cương được tăng cường; tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và chế độ.
Thứ hai, nền tảng thể chế là một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; thể chế phát triển đồng bộ, thông thoáng, minh bạch, có năng lực thực thi cao. Chúng ta phải tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế, chính sách; cải cách thủ tục hành chính, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư-kinh doanh; phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Thể chế hoàn thiện là nguồn lực sẽ được khơi thông.
Thứ ba, nền tảng kinh tế là ổn định vĩ mô và các cân đối lớn vững chắc, cùng với một mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và chất lượng. Muốn tăng trưởng cao phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công; đồng thời thúc đẩy mạnh các động lực tăng trưởng truyền thống lẫn động lực mới, phát triển khu vực kinh tế tư nhân thật sự trở thành một động lực quan trọng; nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Thứ tư, nền tảng then chốt cho “công nghiệp hiện đại” là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là chìa khóa để nâng năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, tạo ra các ngành, sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, phải xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh, gắn kết hiệu quả “Nhà nước - nhà khoa học - nhà trường - doanh nghiệp”; thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo; đào tạo nhân lực số, nhân lực kỹ thuật, quản trị hiện đại; thu hút và trọng dụng nhân tài.
Thứ năm, nền tảng hạ tầng là hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại - gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, hạ tầng số, đô thị, hạ tầng ứng phó biến đổi khí hậu…
Nếu hạ tầng đi trước một bước, liên kết vùng tốt hơn, chi phí giảm xuống, thì năng lực cạnh tranh quốc gia sẽ tăng lên rõ rệt. Đây là “xương sống” để mở rộng không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới.
Thứ sáu, nền tảng cho sự ổn định là bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế; giữ vững ổn định chính trị - xã hội và môi trường hòa bình để phục vụ phát triển nhanh, bền vững. Trong bối cảnh thế giới biến động, chúng ta cần “tự chủ chiến lược”, thể hiện bằng năng lực nội sinh mạnh, bằng bản lĩnh và sự chủ động hội nhập, tranh thủ thời cơ nhưng kiên định lợi ích quốc gia - dân tộc; đưa công tác đối ngoại lên tầm cao chiến lược mới.
Thứ bảy, nền tảng xã hội-văn hóa là con người Việt Nam, là bản sắc văn hóa và sức mạnh của lòng dân. Phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững và tiến bộ, công bằng xã hội; bảo đảm an sinh, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục; xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn; khơi dậy khát vọng vươn lên và tinh thần tự cường dân tộc. Khi “thế trận lòng dân” vững chắc, mọi mục tiêu lớn đều có thể tạo thành sức mạnh hiện thực.
Nền tảng xã hội-văn hóa là con người Việt Nam, là bản sắc văn hóa và sức mạnh của lòng dân.
Đất nước ta đã thật sự bước vào kỷ nguyên mới. Đại hội XIV của Đảng xác định tự chủ chiến lược, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% trở lên, thu nhập bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030. Thưa đồng chí, nền tảng để chúng ta đạt được mục tiêu đó là gì?
Tôi muốn nhấn mạnh mấy điều sau:
Thứ nhất, mỗi cá nhân trước hết phải vững niềm tin, nâng cao trách nhiệm. Trong biến động, điều cần nhất là bình tĩnh, tỉnh táo, kiên định mục tiêu, làm việc có nguyên tắc, có kỷ cương. Tinh thần “tự chủ, tự tin, tự cường” trước hết phải bắt đầu từ tự chủ trong suy nghĩ và hành động không trông chờ, không ỷ lại.
Thứ hai, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự nêu gương từ những việc nhỏ nhất, hằng ngày nhất. Nêu gương không phải khẩu hiệu. Đó là nói đi đôi với làm, đã hứa phải làm, đã làm phải đến nơi đến chốn. Đó là dám chịu trách nhiệm, không né tránh, không đùn đẩy, không “chuyền bóng” việc khó. Đó là gần dân, trọng dân, lắng nghe dân, giải quyết việc của dân nhanh hơn, đúng hơn, minh bạch hơn. Đó là giữ gìn phẩm chất, không để tổn hại uy tín của Đảng, của cơ quan, của chính mình. Mỗi đảng viên phải coi việc giữ mình trong sạch, làm việc tận tụy là mệnh lệnh từ lương tâm và là danh dự.
Năm 2026 mở ra nhiều thời cơ mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới cao hơn, khẩn trương hơn, hiệu quả hơn. Trong bối cảnh ấy, điều quan trọng nhất không chỉ nằm ở các chủ trương lớn, mà nằm ở tinh thần và hành động cụ thể của từng cán bộ, đảng viên, từng người dân.
Thứ ba, mỗi cán bộ phải thay đổi tác phong: Chuyên nghiệp hơn, phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn. Tôi mong từng cán bộ, công chức, viên chức phát huy tinh thần kỷ luật công vụ, làm việc đúng quy định, nhưng quan trọng hơn là đúng tinh thần phục vụ; giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp theo nguyên tắc rõ ràng - minh bạch - không gây phiền hà - không xin cho. Chúng ta nói nhiều về cải cách, nhưng cải cách thành công hay không là ở thái độ và chất lượng phục vụ của từng cán bộ cụ thể.
Thứ tư, mỗi cá nhân phải coi nâng cao năng lực của bản thân là con đường chắc chắn nhất để nắm bắt thời cơ. Thời cơ của kỷ nguyên mới thuộc về những ai biết học hỏi và đổi mới. Mỗi người dân, nhất là lực lượng trẻ, người lao động, người sản xuất cần nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp; làm việc năng suất hơn, chất lượng hơn, tạo ra giá trị thực, sản phẩm tốt, dịch vụ tốt.
Mọi cá nhân cần tôn trọng pháp luật, giữ trật tự, kỷ cương, văn minh trong đời sống xã hội; không tiếp tay cho tiêu cực, không dung túng sai trái; sống có trách nhiệm với cộng đồng, biết sẻ chia, tương trợ, giữ gìn đạo lý, giữ gìn bản sắc và nền nếp gia đình.
Thứ năm, mỗi doanh nhân, mỗi hộ kinh doanh, mỗi người làm sản xuất phải nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo và phụng sự. Phát triển nhanh và bền vững phải dựa vào những người làm ra của cải vật chất.
Tôi mong cộng đồng doanh nghiệp và người sản xuất không ngừng đổi mới công nghệ, đổi mới quản trị, nâng chất lượng sản phẩm, giữ chữ tín, xây dựng thương hiệu; tuân thủ pháp luật, trách nhiệm với người lao động, cạnh tranh lành mạnh, phát triển bền vững, “làm giàu chính đáng”, đồng thời chủ động chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải… không phải vì phong trào, mà vì tương lai của chính doanh nghiệp và đất nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm dự Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2025 và Lễ khánh thành Tượng đài “Bác Hồ ở Tân Trào” (Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang), tháng 8/2025.
Tổng Bí thư Tô Lâm dự Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2025 và Lễ khánh thành Tượng đài “Bác Hồ ở Tân Trào” (Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang), tháng 8/2025.
Tóm lại, để nắm bắt thời cơ năm 2026 và những năm tiếp theo, tôi muốn nhấn mạnh một điều rất giản dị: Đất nước mạnh lên từ sự mạnh lên của từng con người. Mỗi cán bộ, đảng viên gương mẫu hơn; mỗi người dân cố gắng hơn; mỗi doanh nghiệp sáng tạo hơn; mỗi gia đình kỷ cương hơn, hạnh phúc hơn - cộng lại sẽ thành sức mạnh lớn, tạo bứt phá mới, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí Tổng Bí thư!
Ngày xuất bản: Tháng 2/2026
Ảnh: ĐĂNG KHOA
Trình bày: NGỌC DIỆP
Ảnh: Báo Nhân Dân