Nhận lời mời của Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới New Zealand.

Chuyến thăm đánh dấu lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam đến thăm New Zealand. Chuyến thăm là dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước, mở ra cơ hội để các nhà lãnh đạo cùng nhau nhìn lại những thành quả gặt hái được trong chặng đường hơn 50 năm vun đắp quan hệ đã qua, đồng thời tạo động lực mới đưa hợp tác song phương phát triển ở một tầm mức cao hơn, hiệu quả và sâu sắc hơn.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ta thăm cấp Nhà nước tới New Zealand trên cả hai cương vị và cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tháng 2/2025. 

Chuyến thăm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương, đồng thời là dấu mốc quan trọng đưa khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và New Zealand phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn mới

Hơn 50 năm vun đắp tình hữu nghị

Năm 2025 là một năm mang ý nghĩa quan trọng trong quan hệ Việt Nam-New Zealand, khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Kể từ khi Việt Nam và New Zealand thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 19/6/1975 đến nay, hai nước đã có những bước tiến dài trong vun đắp quan hệ. Hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện năm 2009 và lên Đối tác chiến lược năm 2020.

Năm 2025, đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã quyết định nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Hai dấu mốc cùng diễn ra trong một năm phản ánh độ chín của quan hệ và sự tin cậy được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Các nhà lãnh đạo New Zealand từng khẳng định, Việt Nam là nhân tố quan trọng trong chính sách của nước này đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước ngày càng được củng cố. Hai nước duy trì tiếp xúc cấp cao và cơ chế tham vấn thường niên. Hai nước cũng phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và Liên hợp quốc. Việt Nam, trên cương vị nước điều phối quan hệ ASEAN-New Zealand giai đoạn 2024-2027, đã góp phần quan trọng thúc đẩy nâng cấp quan hệ ASEAN-New Zealand lên Đối tác chiến lược toàn diện, là một cầu nối hiệu quả giúp gắn kết New Zealand chặt chẽ hơn với Đông Nam Á.

Những trái ngọt của hợp tác chặt chẽ

Kinh tế là điểm sáng trong hợp tác Việt Nam-New Zealand. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 12 của New Zealand, chiếm 2,1% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của New Zealand. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với New Zealand đạt 1,5 tỷ USD, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm 2024. Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và New Zealand có tính bổ sung cao, hàng hóa xuất khẩu của mỗi nước cơ bản không cạnh tranh trực tiếp.

Về đầu tư, tính đến ngày 30/6/2026, New Zealand đầu tư vào Việt Nam 61 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 191 triệu USD. Việt Nam đầu tư sang New Zealand 13 dự án với tổng vốn đầu tư là khoảng 44,5 triệu USD.

New Zealand dành cho Việt Nam nguồn vốn ODA ổn định và tăng dần theo từng năm; trung bình khoảng 30 triệu NZD (tương đương 16 triệu USD) trong 4-5 năm, tập trung vào nông nghiệp, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục... New Zealand hỗ trợ 3 triệu NZD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ. Tuy quy mô không quá lớn, các dự án ODA của New Zealand đều thiết thực, đạt hiệu quả cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Hợp tác về an ninh-quốc phòng cũng được hai bên quan tâm thúc đẩy. New Zealand hỗ trợ Việt Nam tổ chức các khóa tập huấn về chống khủng bố, kỹ thuật hình sự và điều tra, phòng chống tội phạm rửa tiền, tội phạm công nghệ cao, buôn bán người. Hai bên tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ đào tạo, nhất là tiếng Anh chuyên ngành gìn giữ hòa bình, duy trì các chuyến thăm của tàu hải quân và cơ chế Đối thoại Quốc phòng song phương. Tháng 10/2025, tàu hải quân New Zealand đã thăm Thành phố Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ hai nước.

Hợp tác giáo dục giữa hai nước gặt hái nhiều kết quả tích cực. New Zealand hỗ trợ đào tạo tiếng Anh cho cán bộ nguồn của Việt Nam từ rất sớm; khoảng 2.000 sinh viên Việt Nam đang học tại New Zealand. Việt Nam đứng thứ 5 về tỷ lệ sinh viên quốc tế tại New Zealand. New Zealand chia sẻ kinh nghiệm giáo dục nghề nghiệp, khung trình độ quốc gia, đào tạo tiếng Anh, chuẩn hóa kỹ năng nghề, bảo đảm chất lượng.

Chính phủ New Zealand tăng 56% số lượng học bổng dành cho học sinh, sinh viên Việt Nam, từ bậc trung học phổ thông đến sau đại học, khẳng định cam kết mạnh mẽ của chúng tôi đối với sự phát triển của Việt Nam. Diễn đàn Giáo dục được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm sẽ kết nối các cơ sở giáo dục hai nước, đồng thời khẳng định New Zealand là đối tác giáo dục chất lượng cao và đổi mới sáng tạo.

Nông nghiệp là lĩnh vực hợp tác quan trọng và giàu tiềm năng trong quan hệ hai nước. Việt Nam đã mở cửa thị trường cho thịt bò đông lạnh, quả kiwi, táo, bí ngô, dâu tây… của New Zealand. New Zealand đã cấp phép cho xoài, thanh long, chôm chôm, chanh và bưởi của Việt Nam. Việt Nam đề xuất mở cửa thị trường cho sầu riêng, hoa cắt cành, chanh leo, vải. New Zealand đang đề nghị Việt Nam đẩy nhanh thủ tục mở cửa thị trường cho quả lê, mật ong, thịt hươu, nai.

Về hợp tác khu vực, quốc tế, Việt Nam và New Zealand là thành viên của các tổ chức, diễn đàn khu vực, quốc tế quan trọng: Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), APEC, Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM) và một số cơ chế hợp tác của ASEAN; ủng hộ, phối hợp chặt chẽ trong thực thi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Gần đây, New Zealand ủng hộ ứng cử viên của Việt Nam làm Thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035. Việt Nam khẳng định ủng hộ New Zealand vào Ủy ban Luật pháp quốc tế (ILC) nhiệm kỳ 2028-2032.

Cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand có khoảng 14.000 người, trong đó có 8.000 người là Việt kiều lâu năm, chủ yếu sinh sống ở Auckland, Christchurch và Wellington. Đại bộ phận kiều bào có cuộc sống ổn định và tinh thần hướng về quê hương, đất nước. Hội Sinh viên Việt Nam toàn New Zealand được thành lập tháng 3/2022, là Hội sinh viên đầu tiên có quy mô toàn quốc và là thành viên của Tổng Hội sinh viên Việt Nam.

Trong một thế giới ngày càng nhiều biến động, mối quan hệ giữa New Zealand và Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng. Hai nước có chung lợi ích trong việc duy trì ổn định khu vực, tự do hóa thương mại, tôn trọng luật pháp quốc tế và bảo vệ một hệ thống dựa trên luật lệ. Chuyến thăm này sẽ góp phần duy trì tính thiết thực của mối quan hệ song phương, tầm nhìn hướng tới tương lai và tập trung vào các kết quả thực chất.