Kinh tế đêm được xem là một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng của thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế đêm còn không ít rào cản. Để mở đường cho kinh tế đêm, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND quy định về phát triển kinh tế ban đêm. Việc triển khai Nghị quyết đã tạo ra sức bật mới, giúp các hoạt động kinh tế đêm, từ đó, góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội trên địa bàn thành phố.
Tiềm năng to lớn
Nếu như trước đây, các hoạt động kinh tế đêm chủ yếu thuộc phạm vi các hoạt động thương mại, dịch vụ, ẩm thực, nhưng những năm gần đây, các hoạt động kinh tế đêm trên địa bàn thành phố ngày càng sôi nổi, đặc biệt là các hoạt động du lịch, trải nghiệm tại các di tích lịch sử-văn hóa. Đi đầu trong xu thế này là các không gian đi bộ ngày càng được mở rộng như: Phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm, không gian đi bộ Thành cổ Sơn Tây, không gian đi bộ tại Công viên Thống Nhất... Những tuyến phố đi bộ thu hút đông khách dịp cuối tuần, với việc tạo dựng không gian, tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật để thu hút công chúng.
Hàng loạt di tích cũng đã triển khai các tour trải nghiệm đêm như: Giải mã Hoàng thành Thăng Long (Hoàng thành Thăng Long), các tour Đêm thiêng liêng (di tích Nhà tù Hỏa Lò), Tinh hoa đạo học (Văn Miếu-Quốc Tử Giám), Ngọc Sơn-Đêm huyền bí (Di tích đền Ngọc Sơn)... Hoạt động của những tour trải nghiệm này đã khiến các di tích di sản nổi tiếng của Hà Nội được mở rộng khai thác theo chiều sâu, góp phần “giữ” khách du lịch ở Hà Nội lưu trú lâu hơn, thúc đẩy du lịch và góp phần phát triển kinh tế, xã hội.
Nhiều tour trải nghiệm đêm đã đem lại hiệu quả cao, tạo điểm nhấn thu hút khách du lịch về đêm. Nổi bật trong đó là các tour trải nghiệm Đêm thiêng liêng tại di tích Nhà tù Hỏa Lò. Theo Phó Trưởng ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò Đào Thị Huệ, các tour trải nghiệm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò thường xuyên “cháy” vé sớm. Nhiều khách hàng phải đặt vé trước một, hai tuần mới có thể thưởng thức chương trình.
Hoạt động nghệ thuật biểu diễn về đêm của Hà Nội cũng hết sức sôi động cùng với quá trình phát triển của kinh tế đêm. Các show diễn quy mô lớn, thu hút hàng chục nghìn người do thành phố tổ chức hoặc các đơn vị, doanh nghiệp lựa chọn tổ chức tại Hà Nội là minh chứng rõ nét cho điều đó. Những show diễn này tạo ra chuỗi hoạt động kinh tế, từ dịch vụ vận chuyển, lưu trú cho đến mua sắm, ăn uống... Từ chỗ chỉ có một vài nhà hát tập trung vào tổ chức biểu diễn phục vụ khách du lịch như Nhà hát Múa rối Thăng Long, đến nay các đơn vị nghệ thuật như: Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội... cũng triển khai xây dựng các chương trình nghệ thuật để phục vụ nhu cầu của khách du lịch, góp phần thiết thực phát triển kinh tế đêm của Hà Nội.
Từ nền tảng sẵn có của các hoạt động du lịch, dịch vụ, thương mại, ẩm thực..., các hoạt động kinh tế đêm trên địa bàn Thủ đô góp phần giải quyết công ăn, việc làm, thúc đẩy kinh tế-xã hội, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa của Thủ đô.
Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang xanh
Mặc dù có nhiều tiềm năng, lợi thế và đã hình thành những không gian, những sản phẩm kinh tế đêm, nhưng nhìn chung, sự phát triển kinh tế đêm của Hà Nội còn chưa đồng bộ, thiếu sự liên kết, chưa phát triển đồng đều giữa khu vực nội đô và ngoại thành. Trong đó, nguyên nhân sâu xa được nhiều chuyên gia nhận định là thiếu những cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư vào kinh tế đêm, thiếu cơ chế quản lý, một số chính sách về các hoạt động dịch vụ về đêm mới ở dạng thí điểm...
Theo Tiến sĩ Trần Việt Dũng (Trưởng khoa Quản trị và Kinh tế sáng tạo, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật-Đại học Quốc gia Hà Nội), các sản phẩm kinh tế đêm hiện nay của Hà Nội còn phân tán, thiếu sự kết nối để hình thành các cụm kinh tế đêm quy mô, tương xứng với tiềm năng của Hà Nội. Thanh phố đang thiếu một không gian đô thị ban đêm đúng nghĩa để phục vụ các hoạt động kinh tế, văn hóa và du lịch khi hầu hết đến 24 giờ là các hoạt động công cộng và dịch vụ hỗ trợ gần như không hoạt động
Tour trải nghiệm tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò hiện đã là một thương hiệu du lịch mạnh của Thủ đô.
Tour trải nghiệm tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò hiện đã là một thương hiệu du lịch mạnh của Thủ đô.
Từ thực tế này, triển khai thực hiện điểm b, Khoản 2, Điều 27, Luật Thủ đô 2026, ngày 15/6/2026, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND. Nghị quyết đã chính thức mở ra hành lang pháp lý đồng bộ cho việc “thắp sáng” kinh tế đêm của Hà Nội. Nghị quyết đặt kinh tế đêm vào vị trí một hệ sinh thái đa ngành, lấy công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo làm động lực mũi nhọn.
Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND nêu rõ những nguyên tắc hoạt động, quản lý đầu tư, tổ chức, vận hành kinh tế đêm; điều kiện công nhận hoạt động kinh tế đêm; trình tự, thủ tục để khu, điểm kinh tế đêm hoạt động; ngành nghề hoạt động kinh tế đêm... Đặc biệt, thành phố nêu rõ những ưu tiên, ưu đãi, các biện pháp hỗ trợ với các chủ thể tham gia hoạt động kinh tế đêm như: ưu tiên đầu tư, cải tạo hạ tầng, chỉnh trang tuyến phố; hỗ trợ quảng bá; ưu tiên bảo đảm an ninh, trật tự; ưu tiên hỗ trợ ứng dụng công nghệ... Đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo, thành phố xem xét hỗ trợ kinh phí tổ chức sản xuất chương trình; quảng bá, truyền thông; đào tạo nhân lực.
Khách đến với hoạt động trải nghiệm đêm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò gồm nhiều thế hệ, nhiều lứa tuổi khác nhau cho thấy sức hút của di tích.
Khách đến với hoạt động trải nghiệm đêm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò gồm nhiều thế hệ, nhiều lứa tuổi khác nhau cho thấy sức hút của di tích.
Chương trình “Những lớp phù sa” của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội hướng tới mục tiêu diễn định kỳ để phát triển kinh tế đêm.
Chương trình “Những lớp phù sa” của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội hướng tới mục tiêu diễn định kỳ để phát triển kinh tế đêm.
Nhà hát Chèo Hà Nội đổi mới hoạt động để trở thành một địa chỉ du lịch đêm hấp dẫn.
Nhà hát Chèo Hà Nội đổi mới hoạt động để trở thành một địa chỉ du lịch đêm hấp dẫn.
Vấn đề nhận được dư luận quan tâm thời gian qua là khung thời gian hoạt động kinh tế đêm. Thành phố quy định rõ khung giờ hoạt động với từng nhóm đối tượng, khu vực. Riêng khung giờ từ 22 giờ đến 6 giờ sáng sẽ xem xét, chọn lọc tại các khu tách biệt, đáp ứng tiêu chuẩn hạ tầng và quản lý chặt chẽ.
Từ bộ “khung” pháp lý này, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Kế hoạch số 282/KH-UBND triển khai Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố quy định về phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn. Kế hoạch đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, kinh tế đêm đóng góp khoảng 5% GRDP của thành phố và từng bước gia tăng tỷ trọng đóng góp vào thu ngân sách.
Việc phát triển kinh tế đêm được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm gồm bốn khu vực: Khu vực kinh tế đêm văn hóa-di sản (khu vực Hoàn Kiếm, các phường Cửa Nam, Ba Đình, Sơn Tây, xã Sóc Sơn, khu nhiều tiềm năng di sản văn hóa); Khu vực kinh tế đêm giải trí-hiện đại (khu vực Tây Hồ-Tây Hồ Tây, Mỹ Đình, Đông Anh…); Khu vực kinh tế đêm sáng tạo gắn với công nghiệp văn hóa (các không gian sáng tạo, rạp hát, rạp chiếu phim, bảo tàng…); Khu kinh tế đêm nghỉ dưỡng-trải nghiệm văn hóa khu vực ngoại thành, làng nghề (khu vực Bát Tràng, Ba Vì, Hương Sơn,…).
Phố đi bộ Thành cổ Sơn Tây (phường Sơn Tây) từ lâu đã là không gian hấp dẫn giới trẻ.
Phố đi bộ Thành cổ Sơn Tây (phường Sơn Tây) từ lâu đã là không gian hấp dẫn giới trẻ.
Thành phố đồng thời hình thành các tuyến, sản phẩm và sự kiện ban đêm mang tính biểu tượng, gắn với di sản, nghệ thuật, ẩm thực và không gian đô thị đặc trưng của Thủ đô như tuyến trải nghiệm Thăng Long-Tứ trấn, các tuyến phố ẩm thực: Tống Duy Tân; Tạ Hiện….; phát triển các trung tâm công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo, chợ đêm nông sản, sản phẩm địa phương và sản phẩm OCOP như: Khu vực Đồng Xuân-Bắc Qua; phường Cửa Nam; Tây Hồ; Đông Anh; Khu phát triển thương mại và văn hóa Bảo tàng sinh thái làng cổ Bát Tràng; Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam…
Thành phố đẩy mạnh xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu, bản đồ số, cơ sở dữ liệu và hệ sinh thái truyền thông riêng trên nền tảng số. Về giao thông và không gian đô thị, Hà Nội nghiên cứu kéo dài thời gian hoạt động của đường sắt đô thị, phát triển xe buýt đêm kết nối các khu vực trọng điểm; đầu tư hệ thống chiếu sáng nghệ thuật, trình diễn 3D Mapping và xây dựng các không gian nghệ thuật đêm mở tại một số công viên lớn.
Kỳ vọng vào bước đột phá
Dù thời gian triển khai chưa lâu, nhưng Nghị quyết 34/2026/NQ-HĐND, Kế hoạch số 282/KH-UBND đã tạo ra những thay đổi bước đầu. Hàng loạt nhà hát của thành phố đã ra mắt chương trình, vở diễn mới nhằm phát triển kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa. Điển hình là các vở diễn, chương trình: “Người con gái Hà thành” (Nhà hát Cải lương Hà Nội), “Nét duyên chèo Hà thành” (Nhà hát Chèo Hà Nội), “Chuyện Hà Nội-Một ngày rất Hà Nội” (Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long), “Những lớp phù sa” (Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Sáng tạo nghệ thuật CNA). Dự kiến, Nhà hát Kịch Hà Nội cũng chuẩn bị cho ra đời chương trình mới trong thời gian tới. Tất cả các chương trình, vở diễn đều hướng tới mục tiêu hoạt động thường kỳ, phục vụ khán giả nói chung, đưa vào khai thác trong các tour, tuyến du lịch nói riêng.
Đối với các tour trải nghiệm đêm tại di tích, sau khi khai thác thành công tour “Tinh hoa đạo học”, Trung tâm Hoạt động Văn hóa , khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đang chuẩn bị “làm mới” tour trải nghiệm này bằng việc ra mắt bộ phim 3D Mapping “Vun đắp hiền tài”. Trong khi đó, Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò cũng chuẩn bị một phiên bản hoàn toàn mới cho tour trải nghiệm tại di tích này. Phó trưởng Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò Đào Thị Huệ cho biết: "Sau khi khai thác 3 tour Đêm thiêng liêng trong những năm qua, chúng tôi đang khẩn trương xây dựng kịch bản để đưa vào khai thác Đêm thiêng liêng 4 tại di tích Nhà tù Hỏa Lò. Ở sản phẩm thứ tư này, chúng tôi chú trọng việc khách tham quan được nhập vai trải nghiệm vào các nhân vật thay vì cách thức tổ chức như trước đây".
Một số khu vực trọng điểm về kinh tế đêm khác cũng sẵn sàng cho việc đầu tư triển khai khi các quy hoạch phân khu thuộc Quy hoạch tổng thể phát triển Thủ đô tầm nhìn 100 năm được chính thức thông qua.
Để phát triển kinh tế đêm bền vững, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, thành phố Hà Nội cần đặt kinh tế đêm trong tổng thể quản trị đô thị, các cơ quan quản lý sẽ phải thay đổi tư duy và thay đổi cách tiếp cận. Không chỉ dừng ở việc tổ chức thêm các hoạt động dịch vụ hay thương mại ban đêm mà cần nhìn nhận đây là một phần của quá trình vận hành đô thị hiện đại, có sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều lĩnh vực. Khi đó, các hoạt động kinh tế đêm không phát triển tự phát mà gắn với quy hoạch, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh tế, đời sống người dân và gìn giữ không gian đô thị.
Những chương trình nghệ thuật lớn như Âm vang Tổ quốc (Đài Truyền hình Việt Nam, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Công ty Netmedia phối hợp thực hiện) được tổ chức trên địa bàn Thủ đô góp phần củng cố vị thế kinh tế đêm của Hà Nội. (Ảnh: Ban tổ chức).
Những chương trình nghệ thuật lớn như Âm vang Tổ quốc (Đài Truyền hình Việt Nam, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Công ty Netmedia phối hợp thực hiện) được tổ chức trên địa bàn Thủ đô góp phần củng cố vị thế kinh tế đêm của Hà Nội. (Ảnh: Ban tổ chức).
Hà Nội càng trở nên rực rỡ trong đêm khi Trung thu về. (Ảnh: DUY KHÁNH)
Hà Nội càng trở nên rực rỡ trong đêm khi Trung thu về. (Ảnh: DUY KHÁNH)