Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới xác định phát triển vùng đô thị Hà Nội, một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất cả nước, nhằm hình thành, dẫn dắt và lan tỏa phát triển các hành lang đô thị-công nghiệp-dịch vụ. Với vai trò là hạt nhân của Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và đầu mối kết nối quốc gia, quốc tế, Hà Nội có trách nhiệm tổ chức lại không gian đô thị, phát triển hạ tầng và tăng cường liên kết với các địa phương, qua đó vừa giải quyết những điểm nghẽn nội tại vừa tạo động lực phát triển cho toàn vùng.
Những ngày này, đại công trường xây dựng cầu Ngọc Hồi bắc qua sông Hồng, kết nối thành phố Hà Nội với tỉnh Hưng Yên đang rầm rộ thi công ngày đêm. Các hạng mục được gấp rút triển khai, hướng tới mục tiêu hoàn thành trước APEC 2027. Khi đưa vào khai thác, cây cầu sẽ mở thêm một trục kết nối quan trọng ở phía nam Hà Nội, tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô Hà Nội và tỉnh Hưng Yên.
Trong khi đó, dự án xây dựng đường cao tốc Đại lộ Thăng Long đoạn nối từ Quốc lộ 21 đến cao tốc Hà Nội-Hòa Bình đã hoàn thành đường song hành trước ngày 30/10/2026 để phân luồng tổ chức giao thông và hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/6/2027.
Dự án cầu Vân Phúc kết nối Hà Nội với tỉnh Phú Thọ tạo thêm trục giao thông quan trọng qua sông Hồng và mở rộng không gian phát triển phía tây bắc Thủ đô. Đến nay, dự án đạt hơn 30% khối lượng, các hạng mục cọc khoan nhồi, cầu dẫn, cầu cạn và dầm đang được đẩy nhanh. Máy móc, nhân lực của nhà thầu đang tích cực triển khai các hạng mục của dự án, phấn đấu thông xe kỹ thuật vào giữa quý III/2027 và hoàn thành toàn bộ công trình trong quý IV/2027.
Đây là ba trong số nhiều dự án giao thông góp phần hoàn thiện hạ tầng hiện đại cho Hà Nội, tăng khả năng kết nối, mở rộng không gian phát triển cho các tỉnh, thành phố lân cận.
Bên cạnh đó, dự án trọng điểm đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô sắp về đích, mở rộng không gian kinh tế liên kết giữa Hà Nội với Hưng Yên, Bắc Ninh và các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng. Đường nối với sân bay Gia Bình và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Hạ Long cũng đang được khẩn trương triển khai, hình thành mạng lưới liên kết kinh tế chặt chẽ giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo sức lan tỏa cho các địa phương.
Vai trò trung tâm và kết nối của Hà Nội ngày càng được khẳng định thông qua việc thúc đẩy các chương trình hợp tác liên vùng, phát triển hạ tầng giao thông kết nối, mở rộng không gian kinh tế và thu hút đầu tư chiến lược.
Cầu Ngọc Hồi kết nối Hà Nội với Hưng Yên đang được đẩy nhanh tiến độ
Cầu Vân Phúc sau khi hoàn thành sẽ tăng kết nối giữa Hà Nội và Phú Thọ.
Cầu Mễ Sở thuộc dự án đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô đang được khẩn trương thi công.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, định hướng phát triển thủ đô trong giai đoạn mới là xây dựng mô hình đô thị đa trung tâm, tăng cường liên kết vùng, phát huy vai trò cực tăng trưởng và trung tâm kết nối. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về không gian phát triển mà còn là bước chuyển căn bản về tư duy phát triển và năng lực điều phối của thủ đô.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được phê duyệt cũng đặt Hà Nội trong một cấu trúc phát triển rộng hơn, gắn với Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế. Tư duy phát triển theo đó không còn bó hẹp trong ranh giới hành chính của một đô thị trung tâm. Hà Nội hướng tới hình thành cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm, tăng cường liên kết giữa khu vực trung tâm với các không gian phát triển mới; đồng thời giảm sức ép dân số, giao thông và hạ tầng lên khu vực nội đô. Hệ thống giao thông chiến lược giữ vai trò đặc biệt trong quá trình này.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Thành ủy đã xây dựng Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 “Về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới”.
Đối với Hà Nội, yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hà Nội không thể chỉ nhìn nhận mình như một đô thị trung tâm, mà phải nhìn mình trong tổng thể vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, các hành lang kinh tế quốc gia và mạng lưới liên kết trong nước, quốc tế. Hà Nội không chỉ “phát triển trong địa giới”, mà phải đẩy mạnh “phát triển trong không gian liên kết”. Đây là một trong những lý do căn bản để Thành ủy Hà Nội khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết số 27-NQ/TW thành Chương trình hành động phù hợp với đặc thù, vị trí, vai trò và yêu cầu phát triển của thủ đô.
10 nhóm nhiệm vụ, 41 nhiệm vụ trọng tâm
Phối cảnh dự án cảng thủy nội địa Giang Biên.
Phối cảnh dự án cảng thủy nội địa Giang Biên.
Phối cảnh dự án cảng thủy nội địa Giang Biên.
Phối cảnh dự án cảng thủy nội địa Giang Biên.
Trên cơ sở quán triệt quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị và yêu cầu phát triển của thủ đô trong giai đoạn mới, Chương trình hành động của Thành ủy xác định mục tiêu phát triển Hà Nội với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và gắn chặt hơn với vai trò của thủ đô trong cấu trúc phát triển mới của quốc gia. Mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa; hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; là hạt nhân phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất của đất nước; có vai trò dẫn dắt về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, giáo dục, y tế, tài chính và dịch vụ chất lượng cao; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương trong vùng, cả nước và quốc tế.
Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy xác định 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn với 41 nhiệm vụ, dự án trọng tâm.
Trong đó, nổi bật là tổ chức lại không gian phát triển Thủ đô theo hướng đa cực, đa tầng, liên kết vùng và thực hiện tốt Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Rà soát, hoàn thiện Quy hoạch tổng thể thủ đô bảo đảm thống nhất với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng; xác định rõ các khu vực động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, trung tâm kinh tế-đô thị, trung tâm khoa học-công nghệ, trung tâm văn hóa và các khu vực phát triển chuyên ngành; tăng cường liên kết Hà Nội với các địa phương khác trong vùng.
Hà Nội phải chủ động tham gia hoàn thiện cơ chế điều phối phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng; xây dựng danh mục các chương trình, dự án liên kết vùng theo thứ tự ưu tiên. Phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách về liên kết, phát triển vùng và các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội tại Luật Thủ đô; rà soát, đề xuất hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông và giải phóng các nguồn lực phát triển.
Nền tảng khoa học và công nghệ
Bên cạnh đó, Hà Nội thúc đẩy phát triển các trung tâm khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, dịch vụ chất lượng cao, có khả năng tạo sức lan tỏa vượt ra ngoài địa giới thủ đô. Trong đó, khu công nghệ cao Hòa Lạc tiếp tục được định hướng tổ chức quản lý, vận hành và khai thác tối đa tiềm lực, với vai trò là trung tâm thử nghiệm cơ chế, chính sách khoa học, công nghệ của thủ đô và cả nước. Thành phố đồng thời đẩy nhanh tiến độ khu công nghệ cao sinh học Hà Nội, đưa khu công viên công nghệ phần mềm Hà Nội vào hoạt động, xây dựng một số công viên chuyên đề công nghệ số và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp…
Mới đây, ngày 15/10, Tập đoàn FPT đã khởi công tòa nhà công nghệ số 01 tại phường Phú Diễn và Tây Tựu (trong dự án khu đô thị công viên công nghệ số FPT có quy mô quy hoạch khoảng 194,3ha), dự kiến cung cấp không gian làm việc, nghiên cứu và thử nghiệm thực tế cho khoảng 6.000 chuyên gia công nghệ và nhân sự phụ trợ, tích hợp các tiêu chuẩn vận hành xanh.
Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT Nguyễn Văn Khoa cho biết, FPT dự kiến kết nối các tập đoàn công nghệ quốc tế như NVIDIA, Samsung, Microsoft… cùng các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, startup và cộng đồng chuyên gia Việt Nam trong nước và nước ngoài tại dự án này. Qua đó, hướng tới tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.
Theo thống kê, đến hết tháng 4/2026, Hà Nội ghi nhận hệ sinh thái phát triển mạnh mẽ với 221 doanh nghiệp khoa học công nghệ, hơn 10.000 doanh nghiệp công nghệ số và khoảng 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng tập trung hơn 70% tổ chức khoa học và công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu của cả nước; 82% phòng thí nghiệm, trong đó có 14 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia.
Trên nền tảng đã có, Hà Nội có thể phát huy vai trò trung tâm nghiên cứu-phát triển, thiết kế, tài chính, dữ liệu, quản trị chuỗi cung ứng và dịch vụ chất lượng cao; các địa phương trong vùng đảm nhận các khâu sản xuất, logistics phù hợp với lợi thế của mình. Các hành lang liên kết Hà Nội-Bắc Ninh-Hải Phòng-Quảng Ninh, Hà Nội-Phú Thọ và Hà Nội-Thái Nguyên cần được kết nối bằng hạ tầng, quy hoạch và dữ liệu chung.
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho rằng, việc kết nối thế mạnh về khoa học-công nghệ, tài chính và thị trường của Hà Nội với công nghiệp công nghệ cao, logistics của Bắc Ninh và nông nghiệp chất lượng cao, công nghiệp chế biến của Hưng Yên sẽ tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị liên vùng.
Muốn vậy, cần chuyển từ cách tiếp cận riêng lẻ sang xúc tiến cho cả không gian phát triển liên kết, tăng cường chia sẻ thông tin, kết nối doanh nghiệp, tìm kiếm đối tác và huy động nguồn lực đầu tư. Qua đó, các địa phương có thể phát huy lợi thế bổ trợ, nâng cao giá trị sản xuất và mở rộng cơ hội hợp tác trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Phối cảnh dự án công viên công nghệ số Tây Tựu.
Phối cảnh dự án công viên công nghệ số Tây Tựu.
Phối cảnh khu công viên công nghệ số Tây Tựu.
Phối cảnh khu công viên công nghệ số Tây Tựu.
Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội Mạc Quốc Anh, Hà Nội cần chuyển từ tư duy phát triển trong phạm vi địa giới hành chính sang phát triển để dẫn dắt và cùng phát triển với cả vùng. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, các địa phương cần xây dựng cơ chế điều phối vùng thực chất, nhất là trong các lĩnh vực giao thông, môi trường, logistics và thị trường lao động.
Trong đó, doanh nghiệp phải trở thành chủ thể quan trọng của liên kết vùng thông qua việc hình thành các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và mạng lưới hợp tác liên tỉnh. Hà Nội cần phát huy vai trò trung tâm nghiên cứu-phát triển, đổi mới sáng tạo, tài chính, giáo dục và dịch vụ chất lượng cao, đồng thời tăng cường kết nối với các trung tâm sản xuất, công nghiệp và logistics của toàn vùng.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, Hà Nội cần phát huy vai trò trung tâm, kết nối và lan tỏa, cùng các địa phương hình thành những hành lang đô thị, công nghiệp và dịch vụ. Trong đó, việc phát triển các tuyến cao tốc kết nối liên vùng, đường Vành đai 4 và Vành đai 5 vùng Thủ đô được kỳ vọng mở rộng thị trường, nâng cao khả năng kết nối sản xuất, lưu thông hàng hóa và tạo thêm cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hạ tầng giao thông chỉ có thể phát huy đầy đủ hiệu quả khi đi cùng sự phối hợp giữa các địa phương và hợp tác thực chất giữa cộng đồng doanh nghiệp.
Hà Nội tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và xử lý khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp. Các sở, ngành, địa phương phải xác định rõ đầu mối, trách nhiệm và thời hạn giải quyết công việc, đồng thời tăng cường phối hợp, khắc phục tình trạng đùn đẩy hoặc chậm xử lý và lấy kết quả thực hiện làm cơ sở đánh giá.
Thành phố cũng sẽ khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số.
Thành phố cũng sẽ khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số.
Thành phố cũng sẽ khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị. Kinh tế tuần hoàn, công nghiệp văn hóa và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao được xác định là những lĩnh vực doanh nghiệp trẻ có thể chủ động nghiên cứu, khai thác.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh: “Liên kết vùng vừa là yêu cầu phát triển vừa là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp cùng tạo ra những giá trị mới. Tinh thần hợp lực tại diễn đàn được kỳ vọng sẽ được chuyển thành những hoạt động hợp tác thiết thực, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”.
Phát biểu tại Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Hà Nội đang hướng tới mô hình phát triển dựa trên kết nối, hợp tác và lan tỏa, thay vì phát triển đơn lẻ. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị và vùng kinh tế ngày càng dựa trên khả năng kết nối và năng lực điều phối, việc thu hút đầu tư chiến lược không chỉ nhằm tạo động lực tăng trưởng cho thủ đô mà còn hướng tới hình thành các cực phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của cả vùng. Từ sứ mệnh lịch sử đến những định hướng chiến lược mới, Hà Nội đang từng bước chuyển từ vị thế "đầu tàu kinh tế" sang vai trò "trung tâm kiến tạo và dẫn dắt phát triển".
Ngày xuất bản: 9/11/2026
Nội dung: VIỆT ANH-QUỐC TOẢN-NGUYÊN TRANG
Ảnh: NGUYÊN TRANG-HÙNG THÁI-THÁI QUANG-THÀNH ĐẠT
Trình bày: ANH TUẤN
