Bản làng khởi sắc nhờ du lịch
Những năm qua, xây dựng nông thôn mới vùng miền núi phía bắc luôn hết sức khó khăn do địa hình hiểm trở, giao thông không thuận tiện. Thế nhưng, nhờ phát triển du lịch cộng đồng và các môn thể thao mạo hiểm, nhiều bản làng đã trở nên khang trang, sạch đẹp, thu nhập của bà con từng bước được nâng lên rõ rệt.
Du lịch cộng đồng không chỉ góp phần giúp người dân cải thiện cuộc sống, thay đổi diện mạo đời sống nơi đây, mà còn đóng góp tích cực vào việc bảo tồn, phát huy, lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào địa phương.
Du khách thích thú check in tại bản Lao Chải 1 (xã Khun Há, Lai Châu).
Du khách thích thú check in tại bản Lao Chải 1 (xã Khun Há, Lai Châu)
Bản làng khởi sắc
Đến được các bản làng du lịch cộng đồng như Sin Suối Hồ hay Lao Chải 1 (Lai Châu), du khách từ Hà Nội phải mất hơn nửa ngày trên xe ô-tô. Sau khi vượt qua đỉnh đèo Ô Quy Hồ, du khách phải trải qua khoảng 1 giờ hành trình quanh co, dốc nối dốc. Những ngày đầu tháng 10/2026, trong chuyến tham dự hội thảo Giải pháp đẩy mạnh xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lai Châu phối hợp báo Pháp luật Việt Nam tổ chức, các đại biểu hết sức thú vị với khung cảnh bình yên, sạch đẹp ở bản du lịch cộng đồng Lao Chải 1 (xã Khun Há).
Chị Hoàng Thị Ngoan, cán bộ trung tâm dịch vụ tổng hợp xã dẫn đoàn tham quan bản. Mọi con đường ở Lao Chải, dù còn nhỏ và dốc, đều được đổ bê tông và hết sức sạch sẽ nhờ các thùng rác hand made do người dân làm thủ công, dựng trước cửa nhà bằng tre, gỗ rất ngộ nghĩnh và bắt mắt.
Chị Ngoan cho biết, năm 2016, khi bắt tay xây dựng nông thôn mới, Lao Chải 1 được huyện Tam Đường (cũ) và tỉnh Lai Châu chọn và định hướng phát triển du lịch cộng đồng. Năm hộ dân đầu tiên có điều kiện đất đai, kinh tế được chọn để tham quan các mô hình du lịch cộng đồng tại các tỉnh khác. Sau khi tổ chức cho các hộ dân học tập cách làm, tỉnh và huyện hỗ trợ nhân dân làm đường, dựng homestay. Người dân trong bản không còn thả rông lợn, gà, đóng góp công sức cùng với sự hỗ trợ xi-măng của Nhà nước để tự làm đường bê-tông phủ kín bản. Giờ thì mọi nhà đều có đường bê-tông đến tận cửa, tạo thuận lợi cho du khách thăm thú bản làng.
Anh Lồng A Pháo, một trong 5 người dân đầu tiên ấy cho biết khi đi tham quan, anh được học cách nấu ăn và hướng dẫn viên cho du khách, đã thay đổi nhận thức về môi trường sạch đẹp nên đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng homestay bằng gỗ cho khách nghỉ. Anh Pháo nói: “Nói chung thu nhập cũng đủ sống, nhờ tiền lưu trú và cả nhà làm dịch vụ nấu ăn cho khách”.
Đêm đầu tiên, chúng tôi ngủ tại homestay của anh Cứ A Sình, sinh năm 1978 ở khu đồi cao nhất bản Lao Chải 1. Không gian buổi tối thật êm ả. Những con đường vòng quanh sườn đồi sáng trưng bởi đèn năng lượng mặt trời. Anh Sình cho biết năm 2022, anh mua mảnh đất này và đầu tư 200 triệu dựng căn nhà homestay bằng gỗ, với khoảng 12 giường cho khách nghỉ tập thể. Khi khách có nhu cầu ăn thì hai vợ chồng sẽ mua thực phẩm từ chợ bản để chế biến.
"Nói chung do ở trên cao nên khách thuê cũng chưa nhiều. Được cái là gia đình có thêm thu nhập mỗi tháng để nuôi con ăn học". Anh Sình nói. Lao Chải 1 có hơn 40 hộ dân thì hiện 18 hộ có homestay. Các hộ dân còn lại cũng dựng những căn nhà gỗ sạch đẹp, chủ nhà luôn pha nước chờ đón khách thăm. Dù thu nhập từ khách du lịch chưa nhiều song nguồn thu từ du lịch cộng đồng cũng bổ sung đáng kể cho các hộ gia đình có homestay.
Cách Lao Chải 1 chừng 60km, từ 2015, bản người Mông Sin Suối Hồ đã được công nhận là bản du lịch cộng đồng. Hoạt động du lịch ở đây nhộn nhịp và chuyên nghiệp hơn Lao Chải 1 với chợ truyền thống bán thổ cẩm và đủ loại nông sản, có nhà hàng hoành tráng và nhiều quán cà-phê độc đáo.
Toàn bản có gần 30 hộ làm homestay. Bắt tay làm du lịch cộng đồng, người dân Sin Suối Hồ dần từ bỏ rượu, thuốc lá, thả rông động vật và vươn lên thoát đói nghèo. Trưởng bản Giàng A Chỉnh là người tiên phong trong xây dựng homestay cho biết, nhờ du lịch cộng đồng 10 năm qua Sin Suối Hồ từ một bản làng heo hút, nghèo khó với 80% hộ nghèo giờ đã khang trang, sạch sẽ, đạt doanh thu hàng tỷ đồng nhờ du lịch và bán nông sản.
Ở những bản làng như Lao Chải và Sin Suối Hồ, việc các cơ quan chức năng tổ chức các giải leo núi đã tạo điều kiện để thu hút du khách tham quan. Chị Ngoan nói: “Chúng tôi mong các cơ quan chức năng tổ chức thêm nhiều giải leo núi để du khách biết đến nơi này”. Mấy tháng trước, xã Khun Há tổ chức giải chạy Dấu chân mùa vàng, thu hút gần 1.000 tham gia. Nhiều người chạy đưa cả người thân đi cùng nên Lao Chải kín luôn khách. Đầu tháng 10, giải chạy Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi cũng thu hút hàng trăm người đến Sin Suối Hồ lưu trú.
Ông Trần Quang Kháng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu cho biết, tỉnh có 7/10 ngọn núi thuộc diện cao nhất Việt Nam, cần được du khách khám phá. “Chúng tôi đã có nhiều kế hoạch để thúc đẩy du lịch cộng đồng thông qua tổ chức các giải leo núi. Các môn thể thao mạo hiểm sẽ giúp Lai Châu biến những khó khăn về giao thông, địa hình thành lợi thế đặc trưng để các bản làng cạnh những ngọn núi này “thức giấc”.
Du khách và người dân xã Sin Suối Hồ thưởng thức phở Thìn do doanh nhân Nguyễn Trọng Thìn chiêu đãi.
Du khách và người dân xã Sin Suối Hồ thưởng thức phở Thìn do doanh nhân Nguyễn Trọng Thìn chiêu đãi.
Một quán cà phê ở bản cộng đồng Sin Suối Hồ.
Một quán cà phê ở bản cộng đồng Sin Suối Hồ.
Trải nghiệm cuộc sống nông thôn
Khác với Lai Châu, nhờ lợi thế đường giao thông thuận tiện và nhiều vùng cây trồng trù phú, những năm gần đây, Sơn La trở thành một điểm đến khám phá trải nghiệm "du lịch xanh" thú vị.
Nắm bắt xu hướng du lịch gia đình tăng cao vào dịp hè, các doanh nghiệp, hợp tác xã của xã Ngọc Chiến đã đổi mới hoạt động du lịch theo hướng trải nghiệm “du lịch xanh”. Anh Nguyễn Cao Cường, Giám đốc hợp tác xã Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến chia sẻ: “Dịp hè 2026, hợp tác xã tổ chức trại hè cho thiếu nhi với các hoạt động khám phá thiên nhiên, vẽ ghép tranh bằng lá cây, sỏi, sinh hoạt văn hóa cộng đồng, trồng cây… Hợp tác xã hiện có 14 thành viên và liên kết với gần 100 thành viên là các hướng dẫn viên, porter để tổ chức các hoạt động, dịch vụ trải nghiệm, khám phá thiên nhiên".
Để hình thành các điểm du lịch điểm trải nghiệm nông nghiệp hấp dẫn, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đã mạnh dạn đầu tư công nghệ chế biến sâu, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP, đưa nông sản trở thành quà tặng du lịch đặc trưng, làm gia tăng giá trị kinh tế và quảng bá hình ảnh du lịch Mộc Châu hiệu quả, bền vững.
Với mong muốn mang đến cho khách hàng sản phẩm hoa quả sấy dẻo chất lượng cao từ vùng nguyên liệu sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, hợp tác xã Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5, phường Vân Sơn đã đầu tư công nghệ, thiết bị máy móc hiện đại, với công suất chế biến từ 300 - 500 tấn quả/năm, nhiều sản phẩm mang thương hiệu hợp tác xã 19/5 ra đời như: Rượu mận, rượu mơ, mận sấy dẻo, mơ sấy...
Ông Mai Đức Thịnh, Giám đốc hợp tác xã Phát triển Nông nghiệp 19/5, chia sẻ: Với lợi thế nằm trong Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, hợp tác xã phát triển mô hình du lịch nông nghiệp trải nghiệm để du khách tự tay thu hoạch, tìm hiểu quy trình sản xuất và thưởng thức nông sản ngay tại vườn. Đồng thời, hợp tác xã đầu tư dây chuyền chế biến, tạo ra các sản phẩm quả sấy đặc trưng của cao nguyên Mộc Châu với chất lượng cao, mẫu mã bắt mắt, được nhiều du khách lựa chọn mua làm quà.
Một người dân ở bản Lao Chải 1 đầu tư máy xát gạo để làm dịch vụ.
Một người dân ở bản Lao Chải 1 đầu tư máy xát gạo để làm dịch vụ.
Anh Ngô Huy Việt, Giám đốc Khu du lịch Mocha Hill, phường Vân Sơn, cho biết: Chúng tôi kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch, tạo ra những trải nghiệm độc đáo, giúp du khách hòa mình vào thiên nhiên và văn hóa trà Mộc Châu. Từ giữa năm 2024, Mocha Hill phát triển thêm mô hình sản xuất trà hữu cơ Mocha Tea. Du khách đến đây có thể tự tay hái chè, tìm hiểu quy trình sản xuất, thưởng thức trà giữa thiên nhiên trong lành, góp phần quảng bá trà Mộc Châu.
Theo ông Trần Quang Hải, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường Vân Sơn thì gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm giúp nâng cao giá trị cho những đồi chè, vườn cây ăn quả ở Vân Sơn. Du khách được trực tiếp trải nghiệm quá trình sản xuất, người dân có thêm nguồn thu nhờ tiêu thụ nông sản ngay tại nơi sản xuất. Đây cũng là hướng đi phù hợp để Vân Sơn khai thác lợi thế nông nghiệp, cảnh quan, góp phần xây dựng các sản phẩm du lịch xanh, đặc trưng và phát triển bền vững trong Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, giúp phường tạo việc làm cho lao động nông thôn và tăng nguồn lực xây dựng nông thôn mới.
"Đến nay, có thể khẳng định, chương trình du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn đã có bước phát triển tích cực tại các tỉnh miền núi phía bắc, từng bước trở thành một hướng đi quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, sản xuất nông nghiệp và bản sắc văn hóa các dân tộc".
Ông Phương Đình Anh - Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia.
Cả nước hiện có khoảng 600 mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đang hoạt động, tập trung nhiều ở khu vực miền núi phía bắc và đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của các mô hình nêu trên cũng cần có cách làm bài bản hơn cũng như sớm tháo gỡ các điểm nghẽn.
Dấu ấn Phát triển Du lịch Nông thôn & OCOP Việt Nam
Những "dốc đèo" phải vượt
Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới được triển khai từ năm 2022 (Theo Quyết định số 922/QĐ-TTg ngày 02/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ). Trên cơ sở , các địa phương đã chủ động rà soát tiềm năng, ban hành các đề án, kế hoạch, cơ chế, chính sách và triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ phát triển du lịch nông thôn.
Theo Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia, các địa phương đã chủ động rà soát tiềm năng, ban hành đề án, kế hoạch, cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch nông thôn. Tại các tỉnh miền núi phía bắc, nhiều mô hình du lịch cộng đồng đã hình thành, phát triển và tạo được dấu ấn, gắn với khai thác đặc trưng văn hóa, cảnh quan và sản xuất nông nghiệp của địa phương.
Có thể kể đến mô hình du lịch cộng đồng thôn Nậm Hồng (Tuyên Quang), khai thác văn hóa người Dao đỏ gắn với trải nghiệm ruộng bậc thang, chè Shan tuyết; điểm du lịch cộng đồng Hello Mù Cang Chải (Lào Cai), nổi bật với trải nghiệm mùa vàng và sản phẩm đặc sản từ lúa nếp; Làng văn hóa du lịch cộng đồng Thái Hải (Thái Nguyên), gắn với bảo tồn không gian văn hóa, kiến trúc nhà sàn và đời sống truyền thống của đồng bào dân tộc Tày…
Các mô hình này không chỉ tạo ra những sản phẩm du lịch hấp dẫn, mà còn mang lại những tác động tích cực đối với phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.
Theo kết quả tổng hợp từ Tuyên Quang và Phú Thọ, thu nhập bình quân của người dân tham gia mô hình du lịch nông thôn tăng từ 25-40%, trở thành sinh kế quan trọng, giúp người dân chuyển từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang phát triển kinh tế nông thôn.
Phơi miến dong của đồng bào dân tộc.
Phơi miến dong của đồng bào dân tộc.
Sản phẩm miến dong cho thu nhập ổn định.
Sản phẩm miến dong cho thu nhập ổn định.
"Thực tế cho thấy, không phải địa phương nào có tài nguyên du lịch phong phú cũng có thể phát triển du lịch thành công. Điều quan trọng là phải biết khai thác những giá trị đặc trưng phù hợp, tổ chức hoạt động du lịch chuyên nghiệp, có sự tham gia thực chất của cộng đồng và tạo ra lợi ích kinh tế bền vững cho người dân".
Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia
Phương Đình Anh.
Tổng kết thực tiễn triển khai chương trình phát triển du lịch nông thôn giai đoạn 2021–2025, ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia cho rằng có một số điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.
Thứ nhất, kết cấu hạ tầng và nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Đây là khó khăn phổ biến tại địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa. Nhiều bản làng có tài nguyên du lịch phong phú, cảnh quan đẹp, bản sắc văn hóa đặc sắc nhưng điều kiện giao thông kết nối chưa thuận lợi. Hạ tầng thiết yếu như điện, nước sạch, viễn thông, cơ sở lưu trú, nhà vệ sinh, hệ thống thu gom và xử lý chất thải ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, nguồn lực ngân sách còn hạn chế, khả năng đầu tư của người dân thấp, việc thu hút doanh nghiệp đầu tư khó khăn.
Thứ hai, công tác quy hoạch, định hướng và tổ chức phát triển du lịch nông thôn ở một số địa phương chưa bài bản. Một số mô hình mang tính tự phát, quy mô nhỏ, thiếu sự gắn kết với quy hoạch và định hướng phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Thứ ba, nhận thức và năng lực tổ chức phát triển du lịch cộng đồng còn hạn chế, thậm chí có nơi, cơ quan quản lý, chính quyền cơ sở nhận thức về phát triển du lịch nông thôn chưa đầy đủ. Đồng bào dân tộc thiểu số, mặc dù có tri thức bản địa, nhưng hạn chế về kỹ năng quản trị, tổ chức kinh doanh, giao tiếp, ngoại ngữ và ứng dụng nền tảng số.
Thứ tư, sự liên kết giữa du lịch với sản xuất nông nghiệp, làng nghề và tiêu thụ sản phẩm OCOP chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều mô hình mới tập trung chủ yếu vào lưu trú, ăn uống, tham quan, trong khi các hoạt động trải nghiệm sản xuất nông nghiệp, nghề truyền thống, tiêu thụ sản phẩm OCOP còn hạn chế.
Thưởng thức cà phê có view núi rừng
Thưởng thức cà phê có view núi rừng
Cần cách làm mới
Các tỉnh miền núi phía bắc có tiềm năng và lợi thế nổi bật để phát triển du lịch nông thôn và du lịch cộng đồng. Với nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, hệ thống núi cao, cao nguyên, ruộng bậc thang, sông suối, rừng tự nhiên và khí hậu đặc trưng theo mùa. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều môn thể thao mạo hiểm như: Leo ruộng bậc thang, trekking, vượt thác, dù lượn và du lịch nông nghiệp. Đồng thời, mỗi địa phương đều có những nét đặc sắc riêng về kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực, lễ hội, nghề thủ công và phong tục, tập quán, tạo nên sự khác biệt, sức hấp dẫn riêng của du lịch cộng đồng. Nếu được định hướng và tổ chức tốt, du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng sẽ trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới.
Không chạy theo số lượng
Để tháo gỡ những điểm nghẽn đã nói ở trên, ông Phương Đình Anh đề xuất phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng cần gắn với quy hoạch phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Trong đó, các địa phương cần rà soát, đánh giá toàn diện về tài nguyên du lịch, hạ tầng, bản sắc văn hóa, sản phẩm đặc sản để xác định lợi thế, lựa chọn mô hình phù hợp, ưu tiên phát triển; gắn phát triển du lịch với tổ chức lại sản xuất nông nghiệp và các sản phẩm OCOP; kết nối tuyến, điểm du lịch trọng điểm của địa phương và khu vực. Không nên phát triển du lịch cộng đồng dàn trải, thiếu định hướng, chạy theo số lượng.
Những trang phục của đồng bào vùng cao.
Những trang phục của đồng bào vùng cao.
Mô hình trồng sâm Ngọc Linh tại bản Lao Chải 1 của đồng bào Mông.
Mô hình trồng sâm Ngọc Linh tại bản Lao Chải 1 của đồng bào Mông.
Tập trung phát triển các sản phẩm du lịch đặc sắc, có chất lượng, gắn với sản xuất nông nghiệp, làng nghề và sản phẩm OCOP. Đây là giải pháp quan trọng nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực của nông thôn và nâng cao giá trị kinh tế. Ưu tiên hoàn thiện hạ tầng thiết yếu và huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Cùng với nguồn lực của Nhà nước, cần khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư làm du lịch cộng đồng; hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số cải tạo nhà ở, xây homestay. Nâng cao năng lực của cộng đồng, phát huy vai trò chủ thể và bảo đảm người dân được hưởng lợi từ phát triển du lịch. Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với tính bền vững của các mô hình du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Chú trọng nâng cao chất lượng điểm đến, phát triển thương hiệu và đẩy mạnh liên kết thị trường. Đẩy mạnh kết nối giữa các điểm du lịch cộng đồng với doanh nghiệp lữ hành, tăng cường quảng bá trên các nền tảng số, xây dựng bản đồ du lịch nông thôn để mở rộng thị trường. Đồng thời, gắn phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng với bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới.
Tại Hội nghị quảng bá, kết nối và xúc tiến thương mại du lịch nông nghiệp, nông thôn Việt Nam, đã có nhiều chuyên gia nêu rõ những khó khăn, bất cập đồng thời nêu rõ những ý kiến, giải pháp để chương trình du lịch cộng đồng phát triển bền vững trong thời gian tới.
Khai thác câu chuyện văn hóa bản địa
Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp Đoàn Trường Giang cho rằng, phát triển du lịch nông nghiệp cần được tiếp cận theo hướng tổng thể, đặt trong mối quan hệ giữa sản xuất nông nghiệp, văn hóa, du lịch và thị trường tiêu thụ.
Ông Giang nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy từ phát triển sản phẩm dựa trên những gì địa phương sẵn có sang cách tiếp cận xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường. Theo đó, cần xác định rõ khách hàng mục tiêu, nghiên cứu hành vi tiêu dùng, thị hiếu, khả năng chi trả và mong muốn trải nghiệm của từng nhóm du khách để xây dựng những sản phẩm phù hợp.
Cùng với yếu tố thị trường, việc khai thác những câu chuyện văn hóa và tri thức bản địa cũng được ông Giang đề cập như một hướng đi quan trọng. Mỗi vùng quê, mỗi làng nghề, mỗi sản phẩm nông nghiệp đều gắn với những giá trị lịch sử, tập quán sản xuất và đời sống cộng đồng. Khi được nghiên cứu, chọn lọc và chuyển tải phù hợp, những câu chuyện này có thể trở thành yếu tố tạo nên chiều sâu trải nghiệm, giúp du khách không chỉ tham quan mà còn hiểu hơn về con người, văn hóa và đặc trưng của điểm đến.
"Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng các nền tảng công nghệ được xem là giải pháp cần thiết để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của du lịch nông nghiệp. Thông qua số hóa dữ liệu, giới thiệu sản phẩm trực tuyến, xây dựng nội dung truyền thông và tăng cường kết nối trên môi trường số, các hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ sở du lịch có thể chủ động tiếp cận khách hàng, mở rộng kênh tiếp thị và từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động".
Hài hoà giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Quang Vinh, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam, Viện trưởng Viện Công nghệ Xanh nhấn mạnh yêu cầu lấy con người làm trung tâm, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và gìn giữ môi trường sinh thái.
Theo ông Vinh, quy hoạch và phát triển du lịch cần bắt đầu từ việc xác định nhu cầu của người dân, không chỉ trong khoảng thời gian 5 năm mà còn hướng đến tầm nhìn 10 đến 20 năm, thậm chí 50 năm. Điều quan trọng là phải nhận diện được những giá trị cần bảo tồn, những nguồn lực có thể khai thác và tác động của hoạt động du lịch đối với đời sống, không gian văn hóa và môi trường sinh thái.
Đặc biệt, ông Vinh nhấn mạnh ba yếu tố quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng gồm người dân tham gia quyết định, tham gia tạo ra giá trị và được chia sẻ lợi ích.
Ông Hoàng Hoa Quân, đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, du lịch nông thôn cần được đặt trong mối quan hệ tổng thể với phát triển kinh tế, giao thông, văn hóa, giáo dục và các điều kiện kinh tế-xã hội tại địa phương.
Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch nông thôn, nhất là các điều kiện, tiêu chí công nhận điểm du lịch và yêu cầu bảo đảm chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Việc xây dựng, áp dụng các tiêu chí cần phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa tạo thuận lợi cho các chủ thể tham gia.
Bên cạnh đó, cần quan tâm phát triển các sản phẩm du lịch gắn với giáo dục trải nghiệm, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên và du khách tìm hiểu hoạt động sản xuất nông nghiệp, đời sống nông thôn, nghề truyền thống và những giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương.
Phát triển du lịch nông nghiệp trong giai đoạn mới cần chuyển từ các hoạt động hỗ trợ riêng lẻ sang nâng cao năng lực của các chủ thể, tăng cường khả năng liên kết, phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng để tạo ra những sản phẩm có giá trị thực chất, bảo đảm hiệu quả lâu dài.
Chỉ đạo: Nguyễn Thị Thu Hà
Tổ chức sản xuất: Bảo Trung
Nội dung: Bảo Trung, Ngọc Sơn, Ngọc Tuấn
Ảnh: Bảo Trung, Ngọc Sơn và CTV
Trình bày: Sơn Hà
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)
