Thống kê của các cơ quan chức năng, người nghiện ma túy chủ yếu nằm trong độ tuổi 18-35 (chiếm 70%). Đó cũng là độ tuổi chiếm tỷ lệ lớn của công nhân lao động ở các khu công nghiệp.

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, tội phạm ma túy đang tìm cách tiếp cận, lôi kéo công nhân lao động, biến khu nhà trọ, cổng xí nghiệp thành điểm mua bán trái phép ma túy. Đã có công nhân trở thành người nghiện, thậm chí phạm tội về ma túy. Thực trạng này không chỉ gây lo lắng trong công nhân lao động mà còn ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực và an ninh trật tự ở cơ sở.

Theo số liệu của cơ quan chức năng, tính đến năm 2025, toàn quốc có gần 182 người nghìn nghiện ma túy, trong đó, công nhân khoảng 16,5 nghìn người, chiếm gần 10% số người nghiện. Số công nhân khu vực phi chính thức, làm ngắn hạn tại các công trường, công trình xây dựng, đến từ các tỉnh miền núi phía Bắc, tỷ lệ sử dụng trái phép chất ma túy còn cao hơn nhiều.

Đáng sợ hơn, ma túy đang bị biến thành công cụ "nô dịch" người lao động dưới thủ đoạn tàn nhẫn: Dùng ma túy để trả lương.

Tại khu công nghiệp Thuận Thành, Bắc Ninh, cai thầu Lò Văn L. sinh năm 1994, quản lý 12 công nhân. Mặc dù thỏa thuận mức lương là 400 nghìn đồng/ngày, nhưng thực tế nhóm lao động này không nhận được đủ tiền mặt.

Thay vì trả tiền công lao động, ma túy được phát đều ba bữa, chia đều theo các bữa sáng - trưa - tối. Không chỉ phát ma túy như phát lương, L còn tự chấm công, ghi chép chi tiết số gói heroin đã phát cho từng người để làm căn cứ quyết toán tiền công, bởi thế cuối tháng, tiền công lao động bị trừ sạch.

Tại xã Ô Diên, Hà Nội, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy phối hợp Công an xã Ô Diên kiểm tra khu lán, xưởng cho công nhân xây dựng thuê trên địa bàn xã Ô Diên phát hiện 32 đối tượng dương tính với heroin. Đa phần đều là công nhân đến từ các tỉnh miền núi Tây Bắc. Đây cũng chính là thủ đoạn chăn dắt mới, vừa bóc lột, vừa hủy hoại, biến người lao động thành nạn nhân hoàn toàn của tội phạm ma túy.

Tại các buổi truyền thông phòng chống tác hại của ma túy với công nhân lao động trong các khu công nghiệp, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu luôn trăn trở: Có những va vấp trong cuộc đời, chúng ta có thể sửa sai. Nhưng với ma túy, dù chỉ một lần cũng đủ để ai đó phải trả giá bằng cả thập kỷ, thậm chí không còn cơ hội làm lại.

Một phút tò mò có thể đánh đổi bằng sức khỏe. Một lần buông mình có thể đánh mất một việc làm ổn định. Một người sa vào ma túy chắc chắn kéo theo nước mắt của cả một gia đình, tự đánh mất đi danh dự, lòng tin, hạnh phúc. Đằng sau mỗi người công nhân mắc vào ma túy là nỗi đau của một gia đình, dòng họ, là tổn thất của doanh nghiệp và là gánh nặng và sự bất an cho xã hội.

Bảo vệ công nhân trước ma túy - chính là bảo vệ nguồn lực vàng của đất nước

Dù phía trước vẫn còn nhiều thách thức khi các đường dây ma túy liên tục thay đổi thủ đoạn, ngày càng tập trung tiếp cận công nhân.

Nhưng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.

Đặc biệt là nỗ lực và sự phối hợp thường xuyên, hiệu quả của tổ chức Công đoàn và lực lượng Công an, công tác tuyên truyền, phòng, chống ma túy trong công nhân lao động tiếp tục được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cho công nhân, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chiến dịch Công nhân Việt Nam nói không với ma túy, với thông điệp “Triệu trái tim, một quyết tâm” trong khuôn khổ Tiểu dự án 4, thuộc Dự án 7, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống ma túy đến năm 2030 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Bộ Công an phối hợp tổ chức là một hành động cụ thể hóa chương trình.

Tại lễ phát động, đồng chí Ngọ Duy Hiểu đề nghị các cấp công đoàn: phòng, chống ma túy không chỉ bằng những tấm pano, những khẩu hiệu hay một vài buổi tuyên truyền. Phải ngăn ma túy từ trước khi ma túy chạm tới người công nhân. Phải biết đề phòng; hiểu để tránh; chung tay để ngăn chặn; nhân ái giúp người lầm lỡ trở về.

Muốn vậy, Công đoàn cơ sở phải có mặt ở những nơi người lao động cần mình nhất: nhà máy, phân xưởng, nhà trọ, các hoạt động cộng đồng và quan trọng nhất là lúc một người lao động gặp khó khăn, cô đơn, mất phương hướng và dễ bị lôi kéo nhất.