Lợi thế kinh tế biển đang được Khánh Hòa chuyển hóa thành năng lực sản xuất mới, với công nghiệp đóng tàu xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ và nuôi biển công nghệ cao, từng bước mở rộng động lực tăng trưởng bên cạnh du lịch, dịch vụ. Từ nền tảng công nghiệp điện tử quy mô lớn, Thái Nguyên đang chuyển trọng tâm sang nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, Đà Nẵng tìm kiếm những dư địa tăng trưởng mới từ công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và kinh tế dữ liệu, hướng tới giảm dần sự phụ thuộc vào các ngành dịch vụ truyền thống.
Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Liên kết vùng phải tạo sản phẩm đặc sắc, thương hiệu chung, chuỗi giá trị thực chất. Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, Nhân dân là chủ thể; không đánh đổi di sản, bản sắc, môi trường lấy tăng trưởng trước mắt".
Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra yêu cầu phát huy những lợi thế riêng có của từng vùng, từng địa phương, không chỉ dừng lại ở khai thác tiềm năng sẵn có, mà phải tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, những chuỗi liên kết sản xuất, kinh doanh thực chất và những động lực tăng trưởng bền vững. Trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, tổ chức sản xuất và mở rộng thị trường; người dân không chỉ tham gia mà phải thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Mỗi vùng có những lợi thế khác biệt về vị trí địa lý, tài nguyên, điều kiện tự nhiên, bản sắc văn hóa, nguồn nhân lực và nền tảng sản xuất. Nhưng lợi thế chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được khai thác bằng tư duy phát triển mới, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự hình thành các chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước, quốc tế.
Ghi nhận từ thực tiễn của phóng viên tại những vùng kinh tế biển đang chuyển mình, những trung tâm sản xuất công nghiệp từng bước nâng cao hàm lượng công nghệ đến các địa phương phát huy giá trị nông nghiệp, văn hóa, du lịch và những nguồn lực đặc thù... đang cho thấy nhiều hướng đi mới trong khai thác lợi thế cạnh tranh. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những tiềm năng ấy không chỉ tạo tăng trưởng cho từng địa phương, mà còn trở thành những động lực có sức lan tỏa, đóng góp vào năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của cả vùng và đất nước.
Lợi thế chỉ trở thành động lực khi tạo ra năng lực sản xuất mới
Giữa không gian rộng lớn của vịnh Vân Phong, những con tàu đang thành hình từ các phân đoạn thép có kích thước lớn. Tại Nhà máy đóng tàu HD Hyundai Việt Nam, hoạt động sản xuất diễn ra qua nhiều khu vực, từ gia công những tấm thép nguyên liệu, lắp đặt hệ thống đường ống, sơn các phân đoạn đến vận chuyển xuống ụ khô để lắp ráp thành thân tàu.
Những khối thép lớn được cẩu nâng, đưa vào vị trí và ghép nối theo quy trình kỹ thuật chặt chẽ. Khi thân tàu hoàn thiện, con tàu được đưa ra cảng để tiếp tục lắp đặt thiết bị, kiểm tra và chạy thử trên biển. Bên cạnh những bãi biển và khu nghỉ dưỡng vốn làm nên thương hiệu du lịch Khánh Hòa, hoạt động đóng tàu xuất khẩu đang tạo nên một diện mạo kinh tế khác của địa phương.
Mô hình 3D xoay 360°
Hoạt động tại Nhà máy đóng tàu HD Hyundai.
Hoạt động tại Nhà máy đóng tàu HD Hyundai.
Dẫn chúng tôi đi một vòng quanh khu vực đóng tàu ngoài cầu cảng, anh Nguyễn Anh Vĩ, Trợ lý Phòng Hành chính tổng hợp, HD Hyundai Việt Nam giới thiệu quy trình đóng tàu, từ những tấm thép nguyên liệu đến khi hình thành các phân đoạn lớn và lắp ráp thành con tàu hoàn chỉnh.
Một trong những thiết bị đáng chú ý của nhà máy là cẩu nâng có sức nâng 700 tấn. Việc sử dụng thiết bị có khả năng nâng những phân đoạn lớn giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thực hiện một công đoạn lắp ráp trong ụ khô, từ khoảng 60 ngày xuống còn hơn 40 ngày.
“Công suất tối đa hiện nay của HD Hyundai Việt Nam khoảng 20 tàu mỗi năm. Doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu nâng lên 23 tàu mỗi năm và dự kiến đầu tư thêm 3 bến cảng để đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất. Những con tàu được đóng tại đây phục vụ khách hàng ở nhiều quốc gia, trong đó có Nhật Bản, Thụy Điển, Đan Mạch, Hy Lạp và Ấn Độ”, anh Vĩ chia sẻ.
Từ một doanh nghiệp chuyên sửa chữa tàu biển khi thành lập năm 1996, HD Hyundai Việt Nam chuyển sang đóng mới tàu từ năm 2008. Đến nay, nhà máy đã đóng mới và bàn giao khoảng 210 tàu, gồm tàu hàng trọng tải đến 87.000 tấn và tàu dầu đến 115.000 tấn cho các chủ tàu quốc tế.
Một dấu mốc mới trong quá trình nâng cao năng lực sản xuất là ngày 30/7/2026, doanh nghiệp tổ chức lễ cắt thép tàu S580, chiếc đầu tiên trong loạt hai tàu dầu sử dụng nhiên liệu kép LNG, trọng tải 115.000 tấn, đóng mới cho Union Maritime của Vương quốc Anh. Theo kế hoạch, hai tàu sẽ lần lượt được bàn giao vào tháng 8 và tháng 11/2027. Đây là dự án đóng tàu sử dụng nhiên liệu kép LNG đầu tiên của HD Hyundai Việt Nam, đánh dấu bước phát triển mới trong việc tiếp cận những dòng sản phẩm có yêu cầu công nghệ cao hơn và đáp ứng xu hướng chuyển đổi xanh của ngành hàng hải.
Nhưng sự hiện diện của một nhà máy đóng tàu lớn mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn là khả năng hình thành những ngành công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng ngay tại địa phương.
Theo đồng chí Trần Minh Chiến, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa, tỷ lệ nội địa hóa trong ngành đóng tàu Việt Nam hiện còn thấp, nhiều vật tư, linh kiện chuyên dụng vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.
Từ thực tế đó, Ban Quản lý đang hướng tới cách xúc tiến đầu tư theo nhu cầu cụ thể của chuỗi sản xuất: làm việc với doanh nghiệp đóng tàu để xác định danh mục vật tư, thiết bị cần mua, tìm hiểu những nhà cung cấp có năng lực và trực tiếp mời gọi họ đầu tư tại địa phương.
“Trong đóng tàu, HD Hyundai Việt Nam là hạt nhân tạo nhu cầu cho các dự án công nghiệp hỗ trợ. Dự án của MIBOO có vốn đầu tư 528,2 tỷ đồng; cùng với dự án của SEJIN đang triển khai tại Ninh Thủy, cho thấy khả năng thu hút những khâu sản xuất chuyên môn hóa vào chuỗi. Đây là các nhà đầu tư nước ngoài. Bước cần phát triển tiếp là tăng cơ hội tham gia thực chất của doanh nghiệp Việt Nam trong cơ khí, dịch vụ kỹ thuật, bảo trì, vận tải và cung ứng vật tư”, đồng chí Trần Minh Chiến nói.
Đồng chí Trần Minh Chiến, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa chia sẻ về phát triển Khu Kinh tế Vân Phong.
Đồng chí Trần Minh Chiến, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa chia sẻ về phát triển Khu Kinh tế Vân Phong.
Theo Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa, động lực của Vân Phong phải được xây dựng từ nền tảng hiện có và những năng lực mới cần chuẩn bị. Vân Phong sẽ tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, đóng tàu, công nghiệp hỗ trợ; cảng biển và logistics; đồng thời thu hút có chọn lọc công nghệ cao, năng lượng sạch và dịch vụ biển chất lượng cao.
Không chỉ là một định hướng, Vân Phong đã có những hạt nhân sản xuất quy mô lớn. HD Hyundai Việt Nam tạo việc làm cho khoảng 5.400 lao động, gồm cả lao động thầu phụ; trong 9 tháng năm 2026 đã bàn giao 13 tàu. Nhà máy nhiệt điện Vân Phong 1 có công suất 1.320MW, đóng góp vào cung ứng điện cho hệ thống quốc gia.
Không chỉ phát huy năng lực của những cơ sở công nghiệp hiện hữu, Khánh Hòa đang từng bước chuẩn bị thêm không gian phát triển cho các ngành sản xuất mới. Nằm trong Khu kinh tế Vân Phong, Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng được quy hoạch trên diện tích 288 ha, thuộc địa bàn xã Vạn Hưng và xã Bắc Ninh Hòa, với lợi thế tiếp giáp Quốc lộ 1, cách tuyến cao tốc Bắc-Nam khoảng 14km và cảng Nam Vân Phong khoảng 18km.
Một góc Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng.
Một góc Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng.
Theo Phạm Văn Thái, Trưởng Ban Quản lý Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng, Công ty cổ phần Phát triển Khu công nghiệp Viglacera Yên Mỹ, Dốc Đá Trắng được định hướng phát triển thành khu công nghiệp hiện đại, xanh, có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, ưu tiên thu hút các ngành điện tử, viễn thông, dược phẩm, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới, năng lượng sạch và công nghiệp chế biến, chế tạo.
Đáng chú ý, yếu tố xanh không chỉ được đặt ra ở việc bố trí cây xanh hay sử dụng năng lượng tiết kiệm. Theo thiết kế, khu công nghiệp có trạm xử lý nước thải tập trung công suất 8.000 m³/ngày đêm, với các công đoạn xử lý được định hướng tự động hóa, từ phân tích nước thải đầu vào đến giám sát thông số đầu ra. Hệ thống cấp nước được đầu tư với công suất thiết kế 9.900 m³/ngày đêm, phục vụ nhu cầu sản xuất của các nhà máy.
Đại diện nhà đầu tư cho biết, mục tiêu không chỉ là tạo quỹ đất thu hút doanh nghiệp mà còn hình thành môi trường sản xuất có tính liên kết, trong đó các nhà máy có thể sử dụng chung hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ và từng bước tham gia chuỗi cung ứng. Khi kết nối với hệ thống cảng biển và logistics của Vân Phong, khu công nghiệp được kỳ vọng góp phần mở rộng năng lực sản xuất, thu hút các ngành có giá trị gia tăng cao và tạo thêm động lực phát triển công nghiệp cho Khánh Hòa.
Từ thực tiễn chuyển mình của nhiều doanh nghiệp, đồng chí Nguyễn Long Biên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, mục tiêu của tỉnh là chuyển lợi thế biển thành năng lực sản xuất, dịch vụ và cạnh tranh thực chất; hình thành các chuỗi giá trị kết nối cảng biển, logistics, công nghiệp, năng lượng, du lịch và nuôi biển công nghệ cao với thị trường trong nước, quốc tế.
Cùng với tăng trưởng kinh tế, tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng việc làm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, bảo đảm phát triển lâu dài, bền vững.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa
Ở Lào Cai, lợi thế vùng nguyên liệu nông, lâm sản đang được kết nối với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.
Việc khánh thành Nhà máy chế biến gia vị Sơn Hà, vốn đầu tư 286 tỷ đồng tại Cụm công nghiệp Yên Hợp, cùng với khởi công Dự án sản xuất gỗ ván ép Lào Cai, vốn đầu tư 160 tỷ đồng, công suất thiết kế 200.000 mét khối mỗi năm, là những bước đi cụ thể nhằm hình thành năng lực chế biến gắn với vùng nguyên liệu.
Phó Chủ tịch Nguyễn Thành Sinh kiểm tra quy hoạch sử dụng đất trong Khu Thương mại-Công nghiệp Kim Thành.
Phó Chủ tịch Nguyễn Thành Sinh kiểm tra quy hoạch sử dụng đất trong Khu Thương mại-Công nghiệp Kim Thành.
Theo đồng chí Nguyễn Thành Sinh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai, địa phương chú trọng gắn các vùng sản xuất với doanh nghiệp chế biến, hệ thống cửa khẩu và thị trường tiêu thụ, từng bước nâng giá trị hàng hóa thay vì chỉ cung cấp nguyên liệu thô.
“Với nông nghiệp, tỉnh định hướng phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, gắn vùng nguyên liệu với sơ chế, chế biến, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ. Những ngành hàng như chè, quế, dược liệu, gỗ, rau quả và sản phẩm đặc hữu cần được tổ chức theo chuỗi có doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh chia sẻ
Tại Hà Tĩnh, quá trình chuyển đổi được đặt trên nền tảng những ngành công nghiệp quy mô lớn đã hình thành, với Khu kinh tế Vũng Áng giữ vai trò hạt nhân.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Trọng Hiếu cho biết, địa phương định hướng phát triển các cụm liên kết ngành dựa trên 4 trụ cột: luyện kim và cơ khí chế tạo sau thép; sản xuất ô-tô, xe điện và công nghiệp hỗ trợ; năng lượng; cảng biển và logistics.
Từ nền tảng sản xuất thép, Hà Tĩnh hướng tới phát triển cơ khí, gia công kim loại, chế tạo linh kiện và thiết bị phục vụ công nghiệp ô-tô, năng lượng, xây dựng. Các dự án ô-tô, xe điện và công nghiệp công nghệ cao được kỳ vọng tạo thêm thị trường cho doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng và cung ứng dịch vụ kỹ thuật.
Nếu Lào Cai hướng tới nâng giá trị nông, lâm sản bằng chế biến sâu, thì Hà Tĩnh tìm cách phát triển những ngành sản xuất tiếp nối trên nền công nghiệp luyện kim. Thép không chỉ là sản phẩm cuối cùng của một nhà máy, mà còn có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho cơ khí chế tạo, công nghiệp ô-tô và các ngành sản xuất thiết bị.
Số liệu thống kê Đà Nẵng
Các chỉ tiêu kinh tế nổi bật (9 tháng năm 2026)
GRDP (Tổng sản phẩm trên địa bàn)
So với cùng kỳ
Tốc độ tăng trưởng Quý III
So với cùng kỳ
Vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn
Tăng 42,25%
Vốn FDI thu hút
Gấp khoảng 2,87 lần cùng kỳ
Tỷ trọng kinh tế số năm 2025
Tỷ trọng trong GRDP năm 2025
Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP đến năm 2030
Dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hiệu lực
1.889 dự án
Đến hết tháng 9 năm 2026, Hải Phòng có khoảng 1.889 dự án FDI còn hiệu lực.
Tổng vốn đăng ký của các dự án FDI
53,90 tỷ USD
Tổng vốn đăng ký đạt khoảng 53,9 tỷ USD, phản ánh quy mô thu hút đầu tư nước ngoài lớn của thành phố.
Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 180 doanh nghiệp của tỉnh tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó khoảng 9 đến 18 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng cấp một.
Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP)
Tăng 11,24%
So với cùng kỳ năm trước
Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP)
Tăng 23,23%
Phản ánh vai trò động lực của khu vực công nghiệp
Kim ngạch xuất khẩu
30,38 tỷ USD
Mức đạt được trong 9 tháng năm 2026
Tăng trưởng không chỉ bằng quy mô, mà bằng công nghệ và giá trị gia tăng
Chín tháng năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên tăng 11,24%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 23,23%, kim ngạch xuất khẩu đạt 30,38 tỷ USD. Những con số phản ánh quy mô và tốc độ phát triển của một địa phương có công nghiệp điện tử giữ vai trò chủ lực.
Tuy nhiên, đằng sau quy mô sản xuất và xuất khẩu lớn là bài toán về phần giá trị thực sự được giữ lại trong nền kinh tế địa phương.
Theo đồng chí Nguyễn Linh, ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, giá trị gia tăng giữ lại trên địa bàn chưa tương xứng với quy mô sản xuất, trong khi số doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng còn ít.
Để thay đổi thực trạng này, Thái Nguyên xác định hướng chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang những công đoạn có hàm lượng công nghệ cao hơn trong điện tử, bán dẫn và thiết bị số; đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài.
Khu công nghệ số tập trung Yên Bình đã được khởi công tháng 7/2026, là một bước chuẩn bị hạ tầng cho hướng phát triển mới.
Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 180 doanh nghiệp của tỉnh tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó khoảng 9 đến 18 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng cấp một.
Nếu Thái Nguyên đặt trọng tâm vào nâng giá trị gia tăng trên nền công nghiệp điện tử hiện hữu, thì Đà Nẵng đang tìm kiếm những động lực mới từ các ngành công nghệ số.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, 9 tháng năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn ước tăng 10,31% so với cùng kỳ, trong đó quý III tăng 11,83%. Vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt khoảng 88.000 tỷ đồng, tăng 42,25%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thu hút đạt 681,55 triệu USD, gấp khoảng 2,87 lần cùng kỳ.
Một góc Đà Nẵng.
Một góc Đà Nẵng.
Tuy nhiên, thành phố cũng nhìn nhận quy mô công nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng; tỷ trọng kinh tế số năm 2025 mới đạt 12,11% tổng sản phẩm trên địa bàn, còn khoảng cách lớn so với mục tiêu 27% năm 2026.
Từ thực tế đó, thành phố xác định chuyển đổi số và công nghiệp công nghệ số là một trong những nhóm động lực tăng trưởng mới.
“Thành phố ưu tiên thu hút đầu tư vào vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu; đã có 7 trung tâm dữ liệu, thu hút dự án phòng thí nghiệm kết hợp sản xuất quy mô nhỏ công nghệ đóng gói tiên tiến vi mạch bán dẫn với vốn khoảng 1.800 tỷ đồng”, đồng chí Hồ Kỳ Minh cho hay.
Bên cạnh công nghiệp bán dẫn, Đà Nẵng đang mở thêm hướng phát triển từ dữ liệu. Thành phố đã ban hành Đề án thí điểm Sàn giao dịch dữ liệu ở cấp địa phương, hướng tới khai thác dữ liệu như một nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng
Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân, đồng chí Hồ Kỳ Minh xác định, thời gian tới, thành phố tập trung chuyển đổi số hộ kinh doanh, thương mại điện tử, kinh tế dữ liệu để nâng tỷ trọng kinh tế số lên từ 30% GRDP trở lên vào năm 2030; phát triển công nghiệp trí tuệ nhân tạo, sản xuất rô-bốt, thiết bị bay không người lái.
Tại Hải Phòng, yêu cầu nâng chất lượng tăng trưởng được đặt ra ngay trong cách lựa chọn dự án đầu tư. Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc Sở Tài chính Hải Phòng, địa phương xác định trọng tâm phát triển công nghiệp công nghệ cao và công nghệ số, gồm chip bán dẫn, điện tử-tin học, cơ khí chính xác, rô-bốt và thiết bị tự động hóa. Thành phố đồng thời định hướng nâng cấp các ngành công nghiệp truyền thống như đóng tàu, dệt may theo hướng ứng dụng công nghệ cao, tự động hóa và giảm phát thải.
Một thay đổi đáng chú ý là chuyển từ ưu tiên quy mô vốn sang xem xét hàm lượng công nghệ, hoạt động nghiên cứu, triển khai, cam kết chuyển giao công nghệ và yêu cầu bảo vệ môi trường.
Đến hết tháng 9/2026, Hải Phòng có khoảng 1.889 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 53,9 tỷ USD.
Tại Quảng Trị, đổi mới mô hình tăng trưởng được đặt ra cùng với yêu cầu tổ chức lại những lợi thế về biển, rừng, biên giới và năng lượng thành các động lực phát triển có khả năng hỗ trợ lẫn nhau. Địa phương đang cụ thể hóa định hướng “Vươn Đông, tỏa Tây” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị ngày 29/4/2026, hướng tới khai thác đồng thời lợi thế kinh tế biển phía đông và không gian giao thương xuyên biên giới phía tây.
Theo đồng chí Hoàng Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị, địa phương định hình không gian phát triển theo mô hình một vành đai ven biển, 3 hành lang kinh tế và 7 cực tăng trưởng, với bốn trụ cột là năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh.
Hệ thống cảng biển Hòn La, Mỹ Thủy cùng các khu kinh tế ven biển được định hướng trở thành không gian phát triển công nghiệp, năng lượng và dịch vụ logistics.
Gắn liền với Quốc lộ 1A, cao tốc Bắc – Nam phía Đông, đường sắt quốc gia và định hướng đường sắt tốc độ cao trong tương lai; kết nối chuỗi đô thị, công nghiệp lớn và các trung tâm dịch vụ.
Gắn với đường Hồ Chí Minh; định hướng trở thành vành đai phát triển kinh tế rừng, năng lượng tái tạo, lâm nghiệp bền vững và bảo đảm quốc phòng – an ninh.
Gắn với Quốc lộ 9 và Hành lang kinh tế Đông – Tây; tập trung phát triển dịch vụ logistics, trung chuyển hàng hóa quốc tế, thương mại cửa khẩu và công nghiệp.
Ở phía đông, hệ thống cảng biển Hòn La, Mỹ Thủy cùng các khu kinh tế ven biển được định hướng trở thành không gian phát triển công nghiệp, năng lượng và dịch vụ logistics.
Về phía tây, các trục Quốc lộ 9, Quốc lộ 15D, Quốc lộ 12A kết nối với những cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo, mở ra khả năng liên kết thị trường Lào, Đông Bắc Thái Lan với Biển Đông. Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận này không chỉ là mở rộng giao thương qua các tuyến đường và cửa khẩu, mà còn là tổ chức lại hoạt động sản xuất, chế biến, lưu thông hàng hóa và cung ứng dịch vụ. Quảng Trị hướng tới chuyển từ vai trò trung chuyển sang hình thành các chuỗi công nghiệp, logistics và thương mại có khả năng tạo thêm giá trị tại địa phương.
Song song với việc mở rộng không gian phát triển, Quảng Trị đặt trọng tâm vào nâng chất lượng tăng trưởng từ các ngành công nghiệp mới.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam nhấn mạnh: “Mục tiêu của tỉnh là chuyển đổi mô hình từ ‘khai thác tài nguyên’ sang ‘sản xuất dựa trên công nghệ và chuyển đổi số’, làm chủ các công đoạn sản xuất để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu”.
Một hướng đi được tỉnh chú trọng là gắn phát triển năng lượng với công nghiệp. Thay vì chỉ tập trung xây dựng các nhà máy điện, Quảng Trị định hướng kết nối nguồn điện, lưới điện, nhu cầu phụ tải và các ngành sản xuất trong một hệ thống thống nhất. Từ lợi thế năng lượng, tỉnh nghiên cứu thu hút những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao như vật liệu mới, trung tâm dữ liệu, công nghiệp số, chế biến sâu và cơ khí chế tạo phục vụ ngành năng lượng.
Một dự án cụ thể cho hướng chuyển dịch này là Nhà máy sản xuất vật liệu thạch anh siêu tinh khiết tại Khu công nghiệp Quán Ngang. Tháng 8/2026, Công ty cổ phần Vietnam Wafer khởi công giai đoạn một của dự án, hướng tới hình thành chuỗi vật liệu phục vụ công nghiệp bán dẫn, kết nối nguồn nguyên liệu trong nước với công nghệ chế biến sâu và thị trường quốc tế.
Từ nguồn tài nguyên thạch anh, doanh nghiệp hướng tới những sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật và độ tinh khiết cao hơn. Dự án mới ở giai đoạn đầu tư, nhưng là một bước đi cụ thể trong định hướng chuyển từ cung cấp nguyên liệu sang tham gia các công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn của chuỗi sản xuất công nghiệp. Cùng với thu hút các dự án mới, tỉnh chú trọng nâng năng suất của doanh nghiệp hiện có thông qua chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Dự án này là mốc mở đầu cho hành trình xây dựng một ngành công nghiệp vật liệu chiến lược của Quảng Trị. (Ảnh: LÂM QUANG HUY)
Dự án này là mốc mở đầu cho hành trình xây dựng một ngành công nghiệp vật liệu chiến lược của Quảng Trị. (Ảnh: LÂM QUANG HUY)
Quảng Trị định hướng phát triển mô hình nhà máy thông minh, nhà máy xanh; hỗ trợ ứng dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp, hệ thống truy xuất nguồn gốc số và các giải pháp cải tiến năng suất. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hỗ trợ từ 20 đến 25 doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản trị tiên tiến, tiêu chuẩn chất lượng và giải pháp nâng cao năng suất.
Từ chiến lược “Vươn Đông, tỏa Tây” đến phát triển công nghiệp vật liệu mới, Quảng Trị đang tìm cách kết nối lợi thế địa lý với năng lực sản xuất và thị trường. Định hướng này cho thấy đổi mới mô hình tăng trưởng không chỉ là lựa chọn thêm những ngành kinh tế mới, mà còn là thay đổi cách tổ chức nguồn lực, phát triển công nghệ và tạo ra giá trị từ những thế mạnh sẵn có.
Tại Đồng Nai, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng được đặt ra ngay từ một nền tảng công nghiệp lớn. Với 44 khu công nghiệp đang hoạt động, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt gần 35 tỷ USD, địa phương đang hướng tới chuyển từ phát triển dựa nhiều vào quy mô sản xuất, gia công, lắp ráp sang các ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Theo Sở Tài chính Đồng Nai, địa phương xác định cần giảm dần sự phụ thuộc vào lợi thế đất đai, lao động giá rẻ và các hoạt động gia công, chuyển mạnh sang phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng suất lao động. Những lĩnh vực được ưu tiên gồm công nghiệp hàng không, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, thiết bị tự động hóa và công nghiệp công nghệ số.
Trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, định hướng không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, mà còn nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo linh kiện, cơ khí chính xác, khuôn mẫu và sản xuất thiết bị. Việc nâng trình độ công nghệ, quản trị chất lượng và tiêu chuẩn sản xuất được xác định là điều kiện để doanh nghiệp trong nước từng bước đảm nhận những công đoạn có giá trị cao hơn.
Một động lực mới được Đồng Nai đặc biệt chú trọng là phát triển hệ sinh thái kinh tế gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Thay vì chỉ khai thác hoạt động vận tải hàng không, địa phương nghiên cứu hình thành khu thương mại tự do, khu công nghệ số tập trung, khu đổi mới sáng tạo, trung tâm logistics và các dịch vụ chất lượng cao gắn với đô thị sân bay. Mục tiêu là phát triển đồng thời các hoạt động thương mại, tài chính, nghiên cứu, công nghiệp và dịch vụ, tạo thêm giá trị từ toàn bộ chuỗi kinh tế hàng không. Sự chuyển dịch này được đặt ra từ nhu cầu thực tế của nền kinh tế.
Khu đô thị Aqua City, Đồng Nai . (Ảnh: VGP)
Khu đô thị Aqua City, Đồng Nai . (Ảnh: VGP)
KIM NGẠCH XUẤT KHẨU
Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Đồng Nai đạt gần 28 tỷ USD.
KHỐI LƯỢNG HÀNG HÓA VẬN CHUYỂN
Khối lượng hàng hóa vận chuyển ước đạt 92,7 triệu tấn.
DOANH THU KHO BÃI VÀ DỊCH VỤ HỖ TRỢ VẬN TẢI
Doanh thu ước đạt 11.829 tỷ đồng.
Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Đồng Nai đạt gần 28 tỷ USD, khối lượng hàng hóa vận chuyển ước đạt 92,7 triệu tấn. Đáng chú ý, doanh thu kho bãi và dịch vụ hỗ trợ vận tải ước đạt 11.829 tỷ đồng, tăng 27,53% so với cùng kỳ. Nguồn hàng lớn đang tạo điều kiện để địa phương phát triển các dịch vụ logistics tích hợp, từ lưu kho, vận tải, thông quan đến phân phối, thay vì chỉ thực hiện từng công đoạn riêng lẻ.
Đồng Nai cũng thúc đẩy chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp. Theo Sở Công thương, địa phương có khoảng 1.222 MWp điện mặt trời mái nhà; các nhà máy điện khí Nhơn Trạch 3 và 4, với tổng công suất 1.624 MW, đã vận hành thương mại từ tháng 12/2025. Cùng với việc phát triển các nguồn năng lượng, địa phương hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận cơ chế mua bán điện trực tiếp, từng bước đáp ứng yêu cầu sử dụng năng lượng xanh của các chuỗi cung ứng xuất khẩu.
Từ nền tảng công nghiệp chế biến, chế tạo đến kinh tế hàng không, logistics và công nghệ số, Đồng Nai đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ và khả năng kết nối chuỗi giá trị. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn đạt tối thiểu 30%.
Ở Hà Nội, một hướng phát triển khác đang được thúc đẩy là khai thác tiềm năng kinh tế số và chuyển hóa kết quả nghiên cứu khoa học thành sản phẩm có giá trị kinh tế. Theo Sở Tài chính Hà Nội, 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế số đóng góp khoảng 17,34% tổng sản phẩm trên địa bàn.
Với lợi thế tập trung các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ, Hà Nội có điều kiện phát triển những ngành kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Khu công nghệ cao Hòa Lạc là một trong những nền tảng để thành phố thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và phát triển các sản phẩm công nghệ.
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh phải tạo ra giá trị thực chất
Rời những nhà xưởng đóng tàu ở Vân Phong, chúng tôi đến khu sản xuất giống của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy sản Australis Việt Nam (Khánh Hòa). Từ đây nhìn ra phía biển, những lồng nuôi cá chẽm được bố trí ở vùng nước sâu, cách bờ khoảng ba hải lý.
Giữa không gian mênh mông của vùng vịnh, những lồng nuôi không chỉ là nơi thả cá như phương thức truyền thống. Phía dưới mặt nước là hệ thống lưới được thiết kế cho vùng biển sâu; phía trên, các thiết bị kỹ thuật hỗ trợ việc quản lý, theo dõi và chăm sóc đàn cá. Nghề nuôi biển đang được tổ chức theo một phương thức sản xuất công nghiệp hơn, từ con giống đến nuôi thương phẩm.
Anh Lương Anh Dũng, quản lý hệ thống nuôi trồng của doanh nghiệp, chỉ ra phía biển - nơi những lồng nuôi cá chẽm được bố trí ở vùng nước sâu cách bờ khoảng 3 hải lý chia sẻ, khác với phương thức nuôi truyền thống ven bờ, mô hình này tổ chức sản xuất theo quy trình khép kín, từ khâu con giống đến nuôi thương phẩm.
Công nhân làm việc tại Thủy sản Australis Việt Nam.
Công nhân làm việc tại Thủy sản Australis Việt Nam.
Dẫn chúng tôi tham quan hệ thống sản xuất, anh Dũng cho biết các lồng nuôi được đặt tại khu vực nước sâu, có dòng chảy mạnh và môi trường biển ổn định: “Tất cả lồng nuôi đều được thiết kế theo tiêu chuẩn công nghệ hiện đại, có sức chống chịu bão lên tới cấp 12, độ sâu lưới từ 14-15m, nhằm tối ưu tốc độ tăng trưởng của cá và giảm tác động đến môi trường”.
Không chỉ thay đổi vị trí và cấu trúc lồng nuôi, Australis Việt Nam còn ứng dụng công nghệ trong quá trình quản lý và chăm sóc cá.
Theo bà Nguyễn Minh Thư, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, với việc đầu tư lồng nuôi hàng nghìn mét khối, sà lan cho ăn tự động, camera dưới nước và hệ thống quản lý tập trung tại vịnh Vân Phong, Australis Việt Nam cho thấy một phương thức sản xuất khác với phần lớn nghề nuôi biển truyền thống.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa
Các thiết bị và quy trình quản lý tập trung giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện kiểm soát môi trường nuôi, theo dõi quá trình tăng trưởng và điều chỉnh việc cung cấp thức ăn cho cá.
Từ phương thức phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và điều kiện tự nhiên sang quản lý bằng quy trình kỹ thuật, thiết bị và dữ liệu là một hướng phát triển có ý nghĩa đối với kinh tế biển Khánh Hòa.
“Tỉnh hiện cung cấp khoảng 30% con giống thủy sản cho cả nước và đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nghề cá, đồng bộ dữ liệu VNFishbase, triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử và nhật ký khai thác điện tử”, bà Thư cho hay.
Nếu Khánh Hòa ứng dụng công nghệ để thay đổi phương thức nuôi biển, thì Lào Cai đang sử dụng chuyển đổi số để nâng hiệu quả hoạt động thương mại biên giới.
Theo Sở Tài chính tỉnh Lào Cai, nền tảng cửa khẩu số của tỉnh vận hành từ tháng 8/2023, đạt tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 3. Các quy trình quản lý hành chính, giám sát phương tiện tại 5 làn xe đã được số hóa. Đáng chú ý, thời gian xử lý phương tiện tại Barie số 1 được duy trì dưới 2 phút mỗi phương tiện.
Lào Cai đang tiếp tục chuẩn bị triển khai Đề án Cửa khẩu thông minh theo Quyết định số 453/QĐ-TTg ngày 18/3/2026. Các hạng mục dự kiến tại Kim Thành và Bản Vược gồm xe tự hành không người lái, máy soi container, cân tải trọng động, camera trí tuệ nhân tạo nhận diện biển số và kết nối mạng 5G, hướng tới khả năng thông quan liên tục.
Khách du lịch quốc tế đến Quảng Ninh. (Ảnh: Cục du lịch quốc gia)
Khách du lịch quốc tế đến Quảng Ninh. (Ảnh: Cục du lịch quốc gia)
Quảng Ninh đang tìm cách nâng chất lượng tăng trưởng từ ngành du lịch, một trong những thế mạnh nổi bật của địa phương. Chín tháng năm 2026, tỉnh ước đón 18,8 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt khoảng 56.400 tỷ đồng.
Những hạng mục này hiện đang trong giai đoạn chuẩn bị triển khai, chưa phải hệ thống đã vận hành đồng bộ. Kết quả xử lý phương tiện tại Barie số 1 cho thấy hiệu quả bước đầu của việc số hóa một công đoạn quản lý. Tuy nhiên, để chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng, cần tiếp tục đánh giá tác động đến thời gian thông quan toàn bộ, chi phí của doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động thương mại.
Tại Quảng Ninh, chuyển đổi số cũng đang được thúc đẩy trong hoạt động thương mại biên giới, với định hướng thí điểm mô hình cửa khẩu thông minh Móng Cái-Đông Hưng. Việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu số được kỳ vọng nâng hiệu quả quản lý, tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu và phục vụ doanh nghiệp.
Bên cạnh thương mại biên giới, Quảng Ninh đang tìm cách nâng chất lượng tăng trưởng từ ngành du lịch, một trong những thế mạnh nổi bật của địa phương. Chín tháng năm 2026, tỉnh ước đón 18,8 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt khoảng 56.400 tỷ đồng.
Ở lĩnh vực du lịch, Huế lại tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới từ di sản, văn hóa và các sản phẩm dịch vụ sáng tạo.
Đồng chí Lê Trí Thanh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế khẳng định: “Thành phố Huế xác định động lực tăng trưởng mới phải đến từ sự kết hợp giữa giá trị di sản với tri thức, công nghệ và năng lực sáng tạo. Thành phố hướng tới những sản phẩm, dịch vụ có chất lượng, giúp du khách có thêm trải nghiệm, lưu trú lâu hơn và mang lại thu nhập tốt hơn cho doanh nghiệp, người dân địa phương”.
Huế Wonderverse Music Fest. (Ảnh: VGP)
Huế Wonderverse Music Fest. (Ảnh: VGP)
Từ hệ thống di tích, âm nhạc, lễ hội, ẩm thực, áo dài và nghề thủ công, Huế có điều kiện phát triển nghệ thuật biểu diễn, thiết kế thời trang, điện ảnh, nội dung số và các dịch vụ sáng tạo. Đáng chú ý, chuyển đổi số đã tạo thêm những hình thức tiếp cận và trải nghiệm di sản. Các bảo tàng trên địa bàn thành phố đã số hóa hơn 10.000 hiện vật; trải nghiệm thực tế ảo 360 độ được triển khai tại nhiều điểm di tích.
Một trường hợp đáng chú ý là Huế Wonderverse Music Fest 2026, diễn ra từ ngày 30/8 đến 1/9/2026, kết hợp giá trị di sản với âm nhạc, nghệ thuật đương đại và công nghệ trình diễn. Theo số liệu thành phố cung cấp, lễ hội thu hút hơn 300.000 lượt người tham gia các hoạt động và ghi nhận 20 triệu lượt tiếp cận trên các nền tảng trực tuyến.
Từ một địa phương nổi bật về di sản, Huế đang tìm cách tạo thêm giá trị bằng những sản phẩm văn hóa, dịch vụ và trải nghiệm mới. Những con số về lượng khách tham gia lễ hội, khả năng tiếp cận trên nền tảng số hay doanh thu từ các chương trình ẩm thực cho thấy tiềm năng kinh tế của việc kết hợp di sản với sáng tạo và công nghệ.
Ông Lê Trí Thanh cho biết, thành phố Huế cũng xác định phát triển kinh tế di sản gắn với công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số là hướng đi quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng. Giai đoạn 2026-2030, thành phố phấn đấu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân 10-11% mỗi năm; đến năm 2030, kinh tế số chiếm 30% và công nghiệp văn hóa đóng góp 10% tổng sản phẩm trên địa bàn.
Ở một hướng khác, Đà Nẵng đang đặt chuyển đổi xanh và năng lượng trong nhóm động lực tăng trưởng mới.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, thành phố đang triển khai các nhiệm vụ giảm phát thải khí nhà kính, hợp tác với thành phố Sakai của Nhật Bản về định hướng trung hòa các-bon, áp dụng tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh và nghiên cứu thí điểm giao dịch tín chỉ các-bon tự nguyện.
Trong lĩnh vực năng lượng, thành phố đang thu hút đầu tư Dự án Nhà máy nhiệt điện khí thiên nhiên hóa lỏng Hòa Ninh giai đoạn một, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 48.836 tỷ đồng, và tổ hợp điện gió gần bờ kết hợp sản xuất Hydro xanh, amoniac xanh tại vùng biển xã Thăng Trường, với quy mô đầu tư dự kiến khoảng 26.000 tỷ đồng.
Các dự án này đang được xúc tiến, chưa phải năng lực sản xuất năng lượng mới đã đi vào vận hành. Tuy nhiên, cùng với những nhiệm vụ giảm phát thải và phát triển dịch vụ xanh, chúng cho thấy Đà Nẵng đang tìm kiếm thêm dư địa tăng trưởng từ chuyển đổi năng lượng và các ngành kinh tế gắn với yêu cầu phát triển bền vững.
Từ những ụ tàu ở Vân Phong, nhà máy chế biến sâu ở Lào Cai, Hà Tĩnh, Quảng Trị đến công nghiệp điện tử Thái Nguyên, công nghệ cao Đà Nẵng, Hải Phòng hay kinh tế di sản ở Huế, Quảng Ninh, những động lực tăng trưởng mới đang dần hình thành từ chính lợi thế của mỗi địa phương. Điều đáng chú ý không chỉ là sự xuất hiện của những ngành nghề mới, mà là cách các địa phương đang chuyển từ khai thác lợi thế sang tạo dựng năng lực sản xuất, làm chủ công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng.
Các chuyên gia cho rằng, động lực tăng trưởng có thể được khơi nguồn từ lợi thế riêng, nhưng sức bật của nó phụ thuộc vào khả năng kết nối với những nguồn lực bên ngoài địa phương. Đánh thức lợi thế là điều kiện cần nhưng quan trọng là phải kết nối những thế mạnh riêng thành chuỗi giá trị và không gian kinh tế thống nhất mới là điều kiện đủ để tạo nên sức mạnh của các vùng. Đó cũng là bước chuyển quan trọng từ phát triển từng địa phương sang phát triển vùng theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ-TW.
Ngày xuất bản: Tháng 10/2026
Thực hiện: Việt Anh, Hoàng Nhật, Kiều Hương, Thanh Tùng, Thảo Lê, Thiên Lam, Quang Huy, Duy Tân, Công Hậu, Xuân Trường, Thiên Vương, Lê Chí, Quỳnh Lan, Kim Dung, Thùy Linh
Trình bày: Ngọc Diệp
