Image of 2 retro cars in a driveway of a Palm Springs house

Nghị quyết dù đúng, trúng đến mấy, nếu không tổ chức thực hiện quyết liệt thì vẫn có nguy cơ “nằm” trên giấy. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, “Kế hoạch mười phần thì biện pháp cụ thể phải 20 phần, chỉ đạo thực hiện sát sao phải 30 phần”. Đó là con đường nhanh nhất đưa nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, hiện thực hóa khát vọng đất nước giàu mạnh, hùng cường, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết là hai khâu khác nhau, nhưng thống nhất chặt chẽ, bổ sung cho nhau. Ra nghị quyết là mở đường, định hướng; tổ chức thực hiện là hiện thực hóa chủ trương, biến tư duy thành hành động, biến ý chí thành kết quả cụ thể. Đó là quá trình mà các cấp ủy phải năng động, sáng tạo và linh hoạt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong xử lý vấn đề nảy sinh để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Tìm ra cách khắc phục độ trễ

Công tác chuẩn bị các Văn kiện trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng so với các nhiệm kỳ trước có nhiều đột phá, sáng tạo. Đi liền với dự thảo Báo cáo chính trị là dự thảo Chương trình hành động thực hiện nghị quyết, tuy hai mà một. Trước đây, nhất là ở các cấp, nhiều khi cấp ủy ban hành nghị quyết, chính quyền cùng cấp sau đó mới xây dựng kế hoạch thực hiện, gần như hai khâu tách riêng, nhiều khi không thống nhất được chủ trương và hành động, đặc biệt là làm chậm quá trình hiện thực hóa chủ trương của cấp ủy. Việc xây dựng đồng thời Báo cáo chính trị và Chương trình hành động không chỉ rút ngắn thời gian trong lãnh đạo và tổ chức thực hiện mà quan trọng hơn là đổi mới căn bản việc ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết, gắn liền tư duy với hành động. Trong bài viết Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta công bố ngay sau Đại hội XIV thành công, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, mỗi chủ trương đúng đắn khi ban hành phải được thực hiện với quyết tâm gấp mười lần và hành động gấp trăm lần trong thực tiễn; quyết tâm chính trị phải ở mức cao nhất, nỗ lực ở mức lớn nhất, hành động phải quyết liệt nhất - đó là mệnh lệnh xuất phát từ ý chí và khát vọng phát triển của dân tộc.

Lâu nay, không ít ý kiến cho rằng, khâu tổ chức thực hiện nghị quyết còn yếu, còn chậm, có độ trễ khá lớn. Cách làm lần này đã khắc phục ngay độ trễ ấy. Chương trình hành động không chỉ giúp cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiểu sâu hơn, cụ thể hơn quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Trung ương, mà còn thấy rõ hình hài. con đường đi lên phía trước. Các cấp, các ngành, cơ quan liên quan biết rõ trách nhiệm của mình để chủ động tham mưu, tổ chức thực hiện. Công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện cũng thấy rõ người, rõ việc, dễ kiểm tra, dễ phát hiện sai phạm, hạn chế để có biện pháp uốn nắn kịp thời. Như vậy là việc xây dựng đồng thời hai văn bản nêu trên thể hiện rõ tư duy đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng một cách khoa học và thiết thực. Có thể xem đây là hình mẫu cho cấp ủy các cấp trong việc cụ thể hóa nghị quyết đại hội đảng bộ nhiệm kỳ 2025- 2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng thành các nghị quyết chuyên đề. Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không gian phát triển mở rộng, chức năng, nhiệm vụ, tính chất hoạt động của các tổ chức đảng, nhất là cấp xã, phường có nhiều thay đổi thì điều đó càng trở nên cấp thiết, không thể không đổi mới.

Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi. Song từ nguồn gốc đi đến thắng lợi thực sự, còn phải tổ chức, phải đấu tranh. Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra. Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích.

--- Chủ tịch Hồ Chí Minh ---

Ngay từ khâu dự thảo, xây dựng nghị quyết đã phải nghĩ đến các giải pháp khả thi, lường trước những khó khăn nảy sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Như vậy là cấp ủy không chỉ “đắm mình” trong thực tiễn cuộc sống, cảm nhận rõ từng hơi thở của nó, mà còn phải tỉnh táo, “đứng” trên thực tiễn ấy, nhìn rõ bước đi, xu hướng vận động của nó để dự báo sát tình hình; thấy rõ tác động, mối quan hệ của nghị quyết với các vấn đề khác để xử lý một cách hài hòa và đồng bộ các lĩnh vực liên quan. Từ đó để đưa vào chương trình hành động thực hiện nghị quyết các giải pháp sát thực tế nhất. Và ngược lại, khi dự báo sát tình hình, đúng năng lực thực tiễn của tổ chức đảng sẽ giúp cho việc xác định mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong nghị quyết có tính khả thi cao hơn, khắc phục được tình trạng chủ quan duy ý chí trong định hướng tương lai.

Nghị quyết càng sát vấn đề mà nhân dân quan tâm, càng trúng những bức xúc của đời sống, thì càng tạo được động lực xã hội mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện. Khi thấy nghị quyết giải quyết trực tiếp quyền lợi chính đáng, tháo gỡ những khó khăn hằng ngày của mình, Nhân dân sẽ chủ động tham gia, đồng hành và giám sát việc thực hiện. Các nghị quyết của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn được các địa phương triển khai thực hiện quyết liệt và hiệu quả là minh chứng rõ nhất.  Ngược lại, nếu nghị quyết ban hành mà xa rời thực tiễn, mục tiêu, giải pháp chung chung, thì không chỉ khó triển khai mà còn làm suy giảm niềm tin, tạo tâm lý thờ ơ trong thực hiện.

200 ủy viên Trung ương khóa XIV ra mắt Đại hội, tháng 1/2026. 

200 ủy viên Trung ương khóa XIV ra mắt Đại hội, tháng 1/2026. 

Cách làm nên sức sống của nghị quyết

Cách làm truyền thống là, sau khi nghị quyết được ban hành, các cấp ủy tổ chức hội nghị học tập và người truyền đạt, thường do báo cáo viên là chính. Gần đây đã có nhiều đổi mới, học tập, quán triệt đi liền với liên hệ thực tế và thông qua chương trình hành động thực hiện nghị quyết, không còn sự phân khúc giữa các khâu. Người truyền đạt thường là bí thư cấp ủy, hoặc ủy viên ban thường vụ được phân công trực tiếp theo dõi, chỉ đạo lĩnh vực mà nghị quyết nêu. Từ đó, giúp cán bộ, đảng viên không chỉ “nghe” mà chuyển sang hiểu, thấm nhuần, tư tưởng, nội dung của nghị quyết, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện để thống nhất ý chí và hành động. Có thể coi đây là bước “lấy đà” quan trọng cả về tinh thần lẫn cơ sở vật chất cho hành trình đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Hành động sớm, hành động ngay khi nghị quyết được ban hành làm cho các chủ trương mới của Đảng không mất “điểm dừng”, làm lãng phí thời gian mà bắt nhịp luôn vào cuộc sống. Với phương châm đề cao tính hành động, chỉ sau Đại hội XIV chưa đầy nửa tháng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, tổ chức thực hiện Nghị quyết của Đại hội, quán triệt mười chuyên đề và truyền hình trực tuyến đến 31.097 điểm cầu trong cả nước với sự tham dự của gần hai triệu đảng viên. Khí thế, ý chí của Đại hội sớm lan tỏa đến đảng viên và các tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong việc tổ chức thực hiện nghị quyết.

Hành động sớm, hành động ngay khi nghị quyết được ban hành làm cho các chủ trương mới của Đảng không mất “điểm dừng”, làm lãng phí thời gian mà bắt nhịp luôn vào cuộc sống.

Nghị quyết là định hướng, là chủ trương, biện pháp giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra từ địa phương, hay một ngành, một lĩnh vực, nhưng trong thực hiện phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các địa phương, đơn vị liên quan; phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian thực hiện, rõ kết quả. Người có kinh nghiệm, am hiểu lĩnh vực của nghị quyết sẽ được phân công theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và chịu trách nhiệm trực tiếp về quá trình triển khai và kết quả thực hiện, khắc phục biểu hiện, nghị quyết ban hành xong thì “khoán” cho các cấp, các ngành.

Cuộc sống luôn vận động và có những diễn biến ngoài dự báo. Điển hình như xung đột vũ trang Nga- Ucraina và một số khu vực khác, đại dịch Co-vid19, bão lũ, thiên tai đã ập đến trong nhiệm kỳ khóa XIII mà không thể và không bao giờ biết được khi dự thảo, xây dựng nghị quyết. Vì thế, lãnh đạo tổ chức thực hiện nghị quyết là một quá trình tư duy và hành động linh hoạt, sáng tạo, tiếp tục điều chỉnh mục tiêu, cách làm khi cần thiết, nhưng không được phép chệch “đường ray” và phải về đích đúng hẹn.

Việc ra nghị quyết và tổ chức thực hiện không phân khúc thành các khâu, các bước riêng (dự thảo- ban hành- quán triệt- xây dựng kế hoạch), mà gắn kết chặt chẽ giữa tư duy và hành động trong đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng. Mỗi kế hoạch, nhiệm vụ, chỉ tiêu nghị quyết đề ra phải gắn liền với các chương trình tổng thế phát triển kinh tế- xã hội của địa phương. Trong tổ chức thực hiện cũng vậy, cần định vị rõ từng phần việc trong mối quan hệ chung, việc nào tập trung làm trước, thậm chí chỉ tiêu nào buộc phải điều chính, công việc nào tạm “lùi lại một bước” để ưu tiên, dồn lực lượng cho nhiệm vụ đột xuất, cấp bách cần dồn sức giải quyết ngay để giảm tối đa sự thiệt hại. Vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nhân rộng cách làm sáng tạo, hiệu quả, chấn chỉnh uốn nắn tư tưởng sai lệch, làm chiếu lệ, qua loa, vừa gom góp những bài học từ thực tiễn để phục vụ công tác tổng kết nghị quyết. Đây là thước đo năng lực, trí tuệ, bản lĩnh của cấp ủy chính xác nhất. Phương châm này, Đảng ta đã làm rất hiệu quả trong nhiệm kỳ khóa XIII để ứng phó với đại dịch Co-vid19 và một số đợt lũ, thiên tai gây hậu quả đặt biệt nghiêm trọng, làm thiệt hại cả người và tài sản xảy ra ở một số tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung-Tây Nguyên.

Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm

Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả” mà Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV nhiều lần nhấn mạnh thể hiện rõ quyết tâm trong đổi mới việc ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng ta trong giai đoạn mới. Phân công càng cụ thể thì tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm càng bị thu hẹp và cũng có nghĩa là việc tổ chức thực hiện nghị quyết càng có kết quả cao hơn. Chỉ có hành động và hành động quyết liệt mới làm nên sức sống của nghị quyết.

Kết quả sau một năm thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nói lên điều đó. Do đi vào đúng, trúng vấn đề cấp thiết, Nghị quyết đã thôi thúc các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân cùng vào cuộc đồng bộ và chính việc hành động quyết liệt như vậy đã làm nên sức sống của Nghị quyết. Đây là một trong nghị quyết sớm có sức lan tỏa trong toàn xã hội ngay sau khi ban hành. Ở Hà Nội và nhiều địa phương đã xuất hiện rộng khắp phong trào Bình dân học vụ số với sự tham gia của rất nhiều thành phần, từ cán bộ, công chức, viên chức và đến cả những người cao tuổi. Các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương đồng loạt chuẩn bị các điều kiện, trang bị phương tiện hạ tầng kỹ thuật, tập trung xây dựng dữ liệu quốc gia; cải cách thủ tục hành chính, chuyển mạnh sang làm việc trực tuyến, giảm tối đa thời gian nhận, giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp. Nhiều thủ tục người dân chỉ việc ngồi ở nhà, thao tác trên mạng Internet là có thể thực hiện dễ dàng, không mất thời gian đi lại, xếp hàng, thậm chí là bị gây phiền hà, sách nhiễu như trước.

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, sau một năm thực hiện Nghị quyết số 57, thể chế, chính sách cơ bản đã được khơi thông với số lượng lớn văn bản luật, nghị định, thông tư được ban hành đồng bộ, tạo hành lang pháp lý vững chắc. Nguồn lực tài chính được ưu tiên, bố trí, bảo đảm ở mức 3% tổng chi ngân sách nhà nước. Chuyển đổi số toàn hệ thống chính trị có chuyển biến tích cực. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã nhận diện được cách làm bài bản, hướng đi đúng, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới với những lĩnh vực trọng tâm về Mô hình hợp tác 3 Nhà, khu công nghệ cao, đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo và các công nghệ chiến lược, vv. Những kết quả sau một năm “khởi động, chạy đà” thực hiện Nghị quyết đã góp phần vào tỷ trọng đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong GDP ước đạt trên 16,4%. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, năm 2026 phải là năm hành động đột phá, lan tỏa kết quả.

Mỗi nghị quyết phải nêu, giải quyết được một vấn đề lớn, căn bản hay bức xúc trong cuộc sống. Từ ý chí đến thực tiễn thường là con đường không bằng phẳng, thậm chí có nhiều thử thách. Nghị quyết đúng là yếu tố thôi thúc hành động của các tổ chức đảng, các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân. Và chỉ có hành động, hành động quyết liệt và đồng bộ mới mở ra con đường nhanh nhất đưa nghị quyết vào cuộc sống, đưa ý Đảng đến lòng dân. Song ai là người mở đường, tập hợp lực lượng, cung cấp “nhiên liệu” và “cầm lái” để đưa nghị quyết về đích đúng lịch trình? Đó chính là cấp ủy đảng các cấp ./.

Ngày xuất bản: 3/2026
Chỉ đạo: Kim Phương Bình
Tổ chức: Nam Đông
Nội dung: Văn Bắc
Thiết kế: Hoài Thu