Xây dựng nông thôn mới đang dần “về đích”

Xác định xây dựng nông thôn mới (NTM) là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn với thành thị, năm năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp ở TP Hồ Chí Minh thường xuyên có những cách làm sáng tạo, hiệu quả, đồng thời đề ra nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Đến nay, 54 trong số 56 xã ngoại thành của thành phố đã cơ bản đạt chuẩn các tiêu chí trong xây dựng NTM và chương trình đầy ý nghĩa này đang dần “ về đích” sớm.

Lễ khánh thành Trường mầm non Hướng Dương ở xã nông thôn mới Long Thới, huyện Nhà Bè.
Lễ khánh thành Trường mầm non Hướng Dương ở xã nông thôn mới Long Thới, huyện Nhà Bè.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Lê Thanh Liêm, đến nay 54 trong số 56 xã ngoại thành của thành phố đã cơ bản đạt chuẩn các tiêu chí trong xây dựng NTM. Thành phố chỉ còn lại hai xã Vĩnh Lộc A và Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) đang được tập trung chỉ đạo để hoàn thành mục tiêu, dự kiến sẽ được UBND thành phố công nhận đạt chuẩn NTM vào cuối năm 2015.

Xác định xây dựng NTM là một quá trình, là sự kế thừa những thành quả đạt được qua các thời kỳ, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cho nên những năm qua, từng cấp, từng ngành và các địa phương ở thành phố luôn phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng trong xây dựng NTM. Có thể kể đến đó là sự gương mẫu, tiên phong, nòng cốt của đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy các cấp đã sâu sát, cụ thể, thường xuyên tìm tòi, phát hiện những cách làm mới, sáng tạo, hiệu quả, tạo sự đồng thuận, thống nhất cao của người dân, làm cho nhân dân, nông dân nhận thức được vai trò là chủ thể trong xây dựng NTM, phát triển nông nghiệp đô thị... Đồng chí Lê Thanh Liêm cho biết thêm: Thực tế trong thời gian qua, Chương trình xây dựng NTM đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ mạnh mẽ của nhân dân, chỉ riêng việc hiến đất xây dựng hạ tầng tại các xã đã có hơn 19.650 hộ dân tham gia, hiến hơn hai triệu mét vuông đất, giá trị ước đạt hơn 1.455 tỷ đồng để xây dựng các công trình.

Chương trình xây dựng NTM đã đón nhận sự vào cuộc nhiệt thành, đầy trách nhiệm của nhiều ngành, nhiều cấp ở thành phố, mang lại niềm vui cho đông đảo bà con ở ngoại thành. Ngư dân Phan Hiền ở xã đảo Thạnh An, huyện Cần Giờ, phấn khởi cho biết: “Từ khi ngành điện kéo cáp vượt biển đưa điện ra đảo Thạnh An, nhà nào cũng sắm sửa ti-vi, tủ lạnh, máy lạnh. Gia đình tôi đã bỏ nghề đóng đáy, chuyển sang mở tiệm gò hàn phục vụ sửa chữa ghe thuyền của bà con và đã ra khỏi danh sách hộ cận nghèo rồi”.

Theo Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh, trong xây dựng NTM, đơn vị đã hoàn thành tiêu chí số 4 về điện nông thôn cho tất cả các xã trên địa bàn đạt 100% số hộ nông dân được sử dụng điện từ lưới điện quốc gia. Tổng công ty đã kéo thêm 207 km đường dây trung thế, 826 km đường dây hạ thế; lắp đặt thêm 880 trạm biến áp tại các xã. Nhất là xây dựng tuyến cáp ngầm 22kV vượt biển để cấp điện cho xã đảo Thạnh An.

Năm nay, ngành giáo dục cũng đưa vào sử dụng 941 phòng học mới, góp phần nâng tổng số trường trên địa bàn 56 xã xây dựng NTM là 263 trường học các cấp với 5.524 phòng học, trong đó có 158 trường đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất.

Tương tự, tại các xã NTM đều được đầu tư xây dựng chợ. Một số xã còn thay thế chợ bằng trung tâm thương mại hoặc siêu thị, như Thái Mỹ, Tân An Hội (huyện Củ Chi). Là huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận huyện NTM, Bí thư Huyện ủy Hóc Môn Nguyễn Cư cho biết, các xã Thới Tam Thôn, Tân Xuân (huyện Hóc Môn) còn có siêu thị và trung tâm thương mại thay thế chợ truyền thống và nhiều cửa hàng tiện ích, bình ổn thị trường trải đều đến các xã xa nhất. Bà con nông, ngư dân còn có thể ngồi tại nhà để chọn mua hàng hóa qua mạng, qua điện thoại bởi 100% địa bàn dân cư các xã ngoại thành đã có mạng lưới viễn thông đáp ứng nhu cầu sử dụng điện thoại và đường truyền in-tơ-nét còn đến tận các ấp…

Đến cuối năm 2014, thu nhập bình quân của hộ gia đình tại 56 xã xây dựng NTM là 40,04 triệu đồng/người/năm và khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn đã được rút ngắn qua từng năm. Năm 2008 gấp 1,8 lần; năm 2010 còn 1,5 lần và đến năm 2014 chỉ còn 1,2 lần. Điều này cho thấy thu nhập của người dân nông thôn đã từng bước được nâng lên rõ rệt.

Với tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giai đoạn 2011 - 2015 đạt 5,8%, giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất tại thành phố từ 158,5 triệu/ha/năm (năm 2010) đã được nâng lên 325 triệu đồng/ha/năm (năm 2014). Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chuyển dần theo hướng nông nghiệp đô thị công nghệ cao. Từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung với quy mô lớn.

Trong thực tế cũng không khó tìm ra những mô hình làm ăn đạt hiệu quả cao của bà con nông dân. Chẳng hạn, vườn hoa lan của hộ ông Hai An ở huyện Củ Chi cho thu nhập hằng năm khoảng 1,5 tỷ đồng, giải quyết công ăn việc làm cho 30 nông dân và sau khi trừ chi phí thì chủ nhân còn thu lãi gần 500 triệu đồng. Ông Hai An cho biết thêm, riêng vườn lan của ông đã được lãnh đạo huyện tạo điều kiện cho hàng chục nông dân đi học để chuyển sang làm… nghệ nhân.

Theo Chi cục Phát triển nông thôn thành phố, từ khi thực hiện đề án NTM, thành phố đã tổ chức dạy nghề cho 53.569 lượt lao động nông nghiệp; trong đó, số lao động có việc làm mới và tiếp tục làm nghề cũ đạt hơn 80%. Cũng theo Chi cục Phát triển nông thôn, Chương trình xây dựng NTM đã thu hút 35 công trình khoa học nghiên cứu trong các lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; đưa vào sản xuất, kinh doanh 37 giống mới theo yêu cầu thị trường, cải thiện năng suất, kháng sâu bệnh... Qua đó, đã nhân một số giống có giá trị kinh tế cung cấp cho thành phố và các tỉnh hằng năm, như: 15.400 tấn hạt giống cây trồng phục vụ cho khoảng một triệu ha diện tích gieo trồng; khoảng 9,5 triệu cây giống hoa lan cấy mô; 900 nghìn con heo giống; 120 triệu con cá giống nước ngọt; 90 triệu con cá cảnh…

Theo Ban chỉ đạo xây dựng NTM thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện chính sách khuyến khích chuyển dịch kinh tế nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị, với một đồng vốn ngân sách thành phố hỗ trợ đã huy động được 33 đồng vốn trong dân, cộng đồng, doanh nghiệp để đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp. Tính đến ngày 7-9-2015, tại 56 xã xây dựng NTM đã phát triển 68 hợp tác xã (43 hợp tác xã nông nghiệp, 25 hợp tác xã phi nông nghiệp); 204 tổ hợp tác (160 tổ hợp tác nông nghiệp, 44 tổ hợp tác phi nông nghiệp); đội ngũ cán bộ y tế được tăng cường từ 473 biên chế lên 492 biên chế và bình quân mỗi trạm y tế có 7,81 biên chế; 100% số trạm y tế đều có bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi, 90% số trạm y tế có cán bộ y học cổ truyền.

Bằng sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị và sự hưởng ứng tích cực của người dân, thông qua Chương trình xây dựng NTM, trong năm năm qua, đã có hơn 100 nghìn hộ nông dân ở thành phố vượt nghèo, vươn lên khá giả. Xây dựng NTM, một chương trình lớn đầy tính nhân văn của Đảng, Nhà nước ta đang dần “về đích” ở thành phố mang tên Bác…