Vụ cá chết trên sông Bưởi – Bài học đắt giá về sự hủy hoại môi trường

NDO -

NDĐT - Chỉ sau một tuần cá chết, Công ty CP mía đường Hòa Bình (đơn vị xả thải không qua xử lý) đã phải tiếp vài chục đoàn làm việc; bồi thường các hộ dân 1,4 tỷ đồng; dừng hoạt động sáu tháng… Và chờ kết luận cuối cùng từ phía các cơ quan chức năng công bố mẫu kết quả. Đó là bài học đắt giá cho sự xem nhẹ về môi trường, coi thường luật pháp.

Đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình tại Nhà máy đường Hòa Bình.
Đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình tại Nhà máy đường Hòa Bình.

Không thể viện lý do cho việc làm sai trái
Lý do mà Công ty CP mía đường Hòa Bình đưa ra là: nhà máy di chuyển địa điểm, thời gian xây dựng nhà máy cấp bách, vốn để xây dựng thiếu nên đến thời điểm sản xuất thử nhà máy chưa xây dựng hoàn thiện hệ thống phục vụ việc xử lý nước thải cụ thể: Chưa xây hoàn thiện các hồ chứa và lắp đặt hoàn thiện thiết bị phục vụ xử lý triệt để theo đúng báo cáo đánh giá tác động môi trường theo các cơ quan chức năng phê duyệt. Trong điều kiện sản xuất vụ 2015-2016 do phải lấy nguồn nước từ sông Bưởi với khoảng cách từ trạm bơm xa nên lượng nước để cung cấp cho nhà máy không đủ nên Công ty đã tận thu triệt để một phần nhỏ lượng nước thải không ô nhiễm hoặc ô nhiễm ở nồng độ thấp ra môi trường. Lượng nước này khoảng 200m3 đến 300m3/ngày đêm.

Phía Công ty đề nghị UBND tỉnh và các ngành chức năng liên quan xem xét kiểm tra làm rõ nguyên nhân để công ty khắc phục. Trong quá trình xả thải vừa qua có liên quan ảnh hưởng môi trường nước sông Bưởi đến đâu, Công ty sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm khắc phục hậu quả theo quyết định của cơ quan chức năng…Và Công ty sẽ chịu bồi thường 1,4 tỷ đồng cho các hộ dân có cá chết dưới sự giám sát của các cơ quan chức năng. Theo lãnh đạo Công ty, từ hôm có vụ cá chết liên quan công ty đến nay đã có mấy chục đoàn về làm việc khiến cho Công ty rất mệt mỏi căng thẳng.
Lý do, than vãn, thiệt hại về kinh tế, mệt mỏi về tinh thần của ban lãnh đạo công ty giờ này đã muộn. Chúng ta vẫn biết dòng sông lớn thường sẽ chảy về những con kênh nhỏ. Chuyện cá chết do ô nhiễm trên dòng sông thì nhìn thấy, nhưng nguồn nước bị ô nhiễm chảy về các con kênh nhỏ sẽ bị ảnh hưởng thì khó có thể nhìn thấy.

Xin đừng vì lợi nhuận của doanh nghiệp mà ảnh hưởng đến bao người dân, đến môi trường thủy sinh dưới nguồn nước và ảnh hưởng lớn hơn là đến uy tín của cả tỉnh. Đây không chỉ là bài học đối với Công ty CP mía đường Hòa Bình mà sẽ là bài học để các doanh nghiệp khác đang hoạt động trên địa bàn tỉnh tự “soi lại mình”. Đừng để khi xảy ra sự việc rồi lại than vãn.

Phải gánh chịu hậu quả
Ngày 9-5, Tổng Cục môi trường (Bộ Tài Nguyên và Môi trường) đã lập đoàn kiểm tra tại Nhà máy đường và kết luận: Nhà máy đường Hòa Bình đi vào hoạt động nhưng chưa có đầy đủ các hồ sơ thủ tục về môi trường theo quy định; chưa đầu tư đầy đủ hệ thống xử lý nước thải tập trung. Hoạt động xả nước thải ra môi trường khi chưa được UBND tỉnh Hòa Bình cấp phép. Nhà máy đã để tràn nước thải ra môi trường với lưu lượng 250 đến 300 m3/ngày đêm.

Ngày 11-5, tổ công tác đặc biệt gồm các sở ban ngành liên quan của tỉnh do Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì đã kết luận. Lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với các hành vi vi phạm của công ty, đề xuất tỉnh xử phạt Nhà máy đường tạm dừng sản xuất trong sáu tháng…

Ngày 12-5, Bộ Tài nguyên và Môi trường lập đoàn thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở trên địa bàn xã Tân Mỹ, huyện Lạc Sơn – Nơi Nhà máy đường Hòa Bình và Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hòa Bình hoạt động…

Ngày 13-5, UBND tỉnh có công văn số gửi Sở TN&MT; Công an tỉnh; các cơ quan báo chí, truyền thông; UBND huyện Lạc Sơn về việc xử lý ô nhiễm môi trường sông Bưởi liên quan đến Nhà máy mía đường thuộc Công ty CP Mía đường Hòa Bình xả thải ra môi trường. Yêu cầu Sở TN&MT chủ trì, phối hợp sở, ngành và UBND các huyện có liên quan thực hiện kiểm tra, rà soát, thống kê toàn bộ các nguồn thải trên địa bàn có tác động, ảnh hưởng đến chất lượng nước lưu vực sông Bưởi để triển khai các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, khắc phục ô nhiễm môi trường nước và phục hồi môi trường nguồn nước bị ô nhiễm... Hiện nay, kết quả cuối cùng vẫn đang chờ các cơ quan chức năng công bố.

Như vậy, qua việc nhận trách nhiệm của phía Công ty CP mía đường về xả thải không qua xử lý đã trùng khớp với kết luận ban đầu của các cơ quan chức năng kiểm tra hiện trạng.
Qua đó cho thấy, nếu doanh nghiệp hiểu rõ được việc làm sai trái của mình, lường trước được hậu quả và đặt biệt là biết giữ gìn môi trường sống chung quanh thì chắc chắn sẽ không phải chịu hậu quả nặng nề như ngày hôm nay. Đây là “cú phạt” đích đáng cho những cá nhân, tổ chức chạy theo lợi nhuận, phá hủy môi trường.

Sau vụ việc này, rất cần tỉnh Hòa Bình và các ngành chức năng rà soát, thanh kiểm tra toàn bộ những doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn có liên quan đến việc xả thải ra môi trường để thắt chặt công tác quản lý.