Triển khai đồng bộ các giải pháp chống ngập nước

Nỗ lực huy động nhiều nguồn lực để triển khai các nhóm giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, giải quyết tình trạng ngập nước của Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy tác dụng, giúp cải thiện vấn đề ngập nước do mưa và triều cường. Ðây là tiền đề để thành phố ứng phó hiệu quả hơn với những thách thức mới trong chống ngập nước thời gian tới.
0:00 / 0:00
0:00
Ngập nước do mưa lớn trên đường Ðiện Biên Phủ.
Ngập nước do mưa lớn trên đường Ðiện Biên Phủ.

Theo thống kê của Chi cục Thủy lợi Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, trên địa bàn thành phố có 46 trận mưa với lượng mưa hơn 50mm, 18 trận mưa gây ngập. Mưa lớn đã gây ngập một số trục đường chính ở các quận: Bình Tân, Bình Thạnh, Gò Vấp; các huyện: Nhà Bè, Bình Chánh, Hóc Môn và thành phố Thủ Ðức.

Thành phố còn phải đối mặt với tình trạng ngập nước do triều cường. Trong năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, trên địa bàn thành phố xuất hiện 10 đợt triều cường cao; trong đó có 5 đợt trên báo động II và 5 đợt trên báo động III; đỉnh triều cao nhất tại trạm Phú An là 1,71m xuất hiện vào rạng sáng ngày 5/12/2021. Các đợt triều cường đã gây ngập cục bộ tại một số tuyến đường, ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt đi lại của người dân ở các quận: 1, 4, 7, 8 và hai huyện Nhà Bè, Bình Chánh...

Thời gian qua, thành phố đã tập trung thực hiện các giải pháp công trình để giải quyết tình trạng ngập lụt. Trong đó, có những giải pháp ngắn hạn nhằm kéo giảm tình trạng ngập như: Cải tạo hệ thống thoát nước, nạo vét kênh rạch bằng nguồn vốn trùng tu, ủy quyền; vận hành, duy tu, nạo vét cống các loại, sửa chữa hầm ga; thuê dịch vụ chống ngập đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh)... Tổ chức nghiên cứu thay đổi quy trình vận hành 26 trạm bơm (56 máy) có công suất từ 168m3/giờ đến 84.000m3/giờ (tổng công suất 302.880m3/giờ); xây lắp, sửa chữa, vận hành 1.077 van ngăn triều, đê bao tạm giải quyết ngập do triều. Triển khai thực hiện các hạng mục công trình cấp bách khống chế tình trạng phát sinh khu vực ngập mới... Nhờ đó, thành phố đã cố gắng giải quyết được tình trạng ngập úng ở nhiều khu vực, nhất là ở nội thành.

Theo ông Nguyễn Ðức Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi thành phố; Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn Thành phố Hồ Chí Minh, công tác chống ngập ở thành phố vẫn đang đối mặt nhiều khó khăn do các quy hoạch về thoát nước, chống ngập, thủy lợi được phê duyệt không còn phù hợp nhưng chưa kịp thời bổ sung, điều chỉnh. Một số tuyến đường đã được đầu tư, nâng cấp vẫn có khả năng xuất hiện ngập khi mưa lớn vượt tần suất thiết kế. Quy hoạch sử dụng đất tại các địa phương chưa được quan tâm cập nhật thông tin về hệ thống hạ tầng thoát nước, trong khi đó, quá trình đô thị hóa dọc theo các tuyến đường diễn ra nhanh chóng nên hạ tầng thoát nước phát triển chưa theo kịp gây ra tình trạng ngập úng.

Cùng với đó, tiến độ thực hiện các dự án thoát nước quy mô lớn chậm do công tác đền bù, giải phóng mặt bằng còn nhiều khó khăn, nguồn vốn không bảo đảm, trình tự thủ tục kéo dài. Một số dự án chưa được kết nối đồng bộ với các dự án thoát nước, chống ngập chung làm phát sinh tình trạng ngập cục bộ tại một số khu vực. Ðến nay, việc xử lý tình trạng xây dựng lấn chiếm hành lang sông, kênh, rạch, hệ thống thoát nước chưa kiên quyết, thiếu triệt để, một số dự án lấp mạch thoát nước tự nhiên nhưng thay bằng hệ thống cống thoát nước không đáp ứng yêu cầu. Hệ thống hồ điều tiết chưa được triển khai; hệ thống đê bao ngăn triều chưa được đầu tư khép kín.

Ðể giải quyết căn bản tình trạng ngập nước, thành phố đang tập trung đầu tư hoàn thành các công trình thoát nước, công trình chống ngập theo quy hoạch. Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) với quy mô xây dựng 6 cống kiểm soát triều và các đoạn kè xung yếu ven sông Sài Gòn với chiều dài hơn 6km đã thi công ước đạt 93%, dự kiến hoàn thành trong đầu năm 2023. Hai dự án đê bao bờ tả sông Sài Gòn (đoạn từ cầu Bình Phước đến rạch Cầu Ngang và đoạn từ rạch Cầu Ngang đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm) đã thi công ước đạt khoảng 76,5% khối lượng. Triển khai 54 dự án xây dựng hệ thống thoát nước để bổ sung hơn 92km cống các loại và nạo vét gần 61km kênh, rạch. Tập trung nguồn lực hoàn thành các dự án xây dựng, cải tạo hệ thống thoát nước để giải quyết 18 tuyến đường trục chính thường xuyên ngập nước.

Thành phố cũng đang chuẩn bị đầu tư dự án Xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương-Bến Cát-rạch Nước Lên (giai đoạn 2); dự án Nạo vét rạch Bà Lớn; dự án Cải tạo rạch Xuyên Tâm; các dự án cải tạo rạch khu vực nội đô gồm Bùi Hữu Nghĩa, Văn Thánh, Bà Tiếng, Liên Xã, Ông Búp. Thành phố cũng đang mời gọi đầu tư xây dựng hồ điều tiết Gò Dưa rộng 23ha (thành phố Thủ Ðức) và Khánh Hội rộng 4,8ha (quận 4); năm dự án cải tạo trục tiêu thoát nước Thủ Ðào, Ông Bé, Thầy Tiêu, cống Sông Kinh và tuyến kênh nhánh Tham Lương đến Chợ Ðệm từ nguồn xã hội hóa.

"Ðể giải quyết dứt điểm ngập lụt cần phải có quy hoạch đô thị hợp lý mang tính tổng thể, kết nối giữa các địa phương, đồng bộ toàn thành phố. Trong đó, phải tính đến việc tạo sự cân bằng giữa lượng nước đến và lượng nước đi. Ðồng thời, cần tuyên truyền nếp sống văn minh đô thị đến các khu dân cư sống ven kênh, rạch để người dân tự giác không xả rác làm tắc nghẽn kênh, rạch, ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước, giảm bớt tình trạng ngập nước, bảo vệ môi trường sống người dân thành phố...", ông Nguyễn Ðức Vũ cho biết thêm.