Thực hiện quyết liệt các giải pháp tái cơ cấu DNNN

Theo phương án sắp xếp, tái cơ cấu (TCC) doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã được phê duyệt, năm 2014-2015, cả nước phải cổ phần hóa (CPH) 432 DN. Lũy kế năm 2014 và tám tháng năm 2015, cả nước mới CPH 234 DN, bằng 54% kế hoạch. Như vậy, từ nay đến cuối năm, còn phải CPH 198 DN, trong đó, 58 DN đã công bố giá trị DN, 109 DN đang thực hiện xác định giá trị DN, 31 DN đã thành lập Ban Chỉ đạo, đang tiến hành các bước tiếp theo để xác định giá trị DN.

Theo đánh giá của các bộ, ngành, quá trình CPH DNNN đã được khởi động mạnh mẽ, đạt một số kết quả khả quan, mặc dù chưa đạt được theo kế hoạch đề ra. Sau bốn năm thực hiện Đề án TCC DNNN, hiệu quả hoạt động, sức cạnh tranh của DNNN cải thiện đáng kể; vốn chủ sở hữu tăng, tỷ suất lợi nhuận trên vốn doanh thu đạt từ 10 đến 15%; nộp ngân sách nhà nước tăng 27%/năm, đóng góp khoảng 30% thu ngân sách nhà nước. Hơn 80% số DNNN có lãi và 11,7% số DN lỗ. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu so tương ứng là 16,37%; tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu là 1,52 lần, nằm trong giới hạn cho phép.

Tuy vậy, hiệu quả sử dụng nguồn lực, năng suất lao động vẫn còn thấp so yêu cầu; tốc độ CPH DNNN vẫn còn chậm, chất lượng CPH chưa cao. Cơ chế hoạt động của DNNN nói chung và thể chế quản trị DNNN nói riêng còn một số điểm chưa phù hợp cơ chế thị trường. Các chương trình, đề án TCC của địa phương chưa chú ý tận dụng thế mạnh, lợi thế cạnh tranh của từng địa phương; chưa chú ý TCC, tổ chức lại sản xuất các chuỗi cung ứng các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, chưa gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; chưa gắn DN nội địa với DN có vốn đầu tư nước ngoài nhằm nâng cao trình độ phát triển công nghiệp và giá trị gia tăng nội địa. Nhiều DN thực hiện sắp xếp, CPH giai đoạn hiện nay có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, tình hình tài chính phức tạp, việc xử lý công nợ, tài chính, phương án sử dụng đất trong quá trình xác định giá trị DN để CPH hay lựa chọn cổ đông chiến lược cần nhiều thời gian chuẩn bị, xử lý...

Chính vì vậy, giai đoạn 2016-2020, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty nhà nước (TĐ-TCT) cần tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp đã nêu trong Đề án tổng thể TCC kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh giai đoạn 2013-2020 với trọng tâm TCC DNNN; thực hiện đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại DNNN, nâng cao hiệu quả hoạt động theo cơ chế thị trường. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, tạo môi trường cạnh tranh thuận lợi cho các DN phát triển; khuyến khích hình thành các DN lớn, thương hiệu mạnh, tạo sức liên kết lớn.

Tập trung thực hiện các giải pháp đẩy nhanh tiến độ CPH các DN thuộc diện khó hoàn thành CPH theo đúng kế hoạch năm 2015. Xác định nguyên nhân, và trách nhiệm cá nhân, tập thể không hoàn thành kế hoạch CPH các DN này. Công khai danh sách và tiến độ CPH các DNNN; đẩy nhanh việc xác định giá trị DN bởi đây là "nút thắt" trong quá trình CPH DNNN. Đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra để kịp thời xử lý các vấn đề vướng mắc phát sinh tại DN. Kiên quyết đẩy nhanh việc thoái vốn ngoài ngành của các DNNN theo đúng chỉ đạo. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát đối với hoạt động của các TĐ-TCT theo quy định. Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN phối hợp Bộ Tài chính tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát các bộ, ngành, địa phương, TĐ-TCT trong việc thực hiện TCC, CPH, thoái vốn nhà nước. Trong các phiên họp Chính phủ thường kỳ, Thủ tướng Chính phủ liên tục yêu cầu các bộ trưởng, lãnh đạo ngành, địa phương và TĐ-TCT phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết liệt chỉ đạo đẩy nhanh tiến trình sắp xếp, CPH, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ngành, đơn vị mình.