Thế giới ngày qua

* Mỹ: Nền kinh tế lấy lại đà tăng trưởng

* Vê-nê-xu-ê-la: Ban bố tình trạng khẩn cấp

* Bra-xin: Cam kết phục hồi kinh tế

* Thái-lan: Yêu cầu cựu Thủ tướng Dinh-lắc bồi thường

* Xi-ê-ra Lê-ôn: Khủng hoảng nước

Thế giới ngày qua

Mỹ: Nền kinh tế lấy lại đà tăng trưởng

Theo Roi-tơ, báo cáo ngày 13-5 của Bộ Thương mại Mỹ cho biết, trong tháng qua, doanh số bán lẻ của nền kinh tế số một thế giới đã tăng 1,3% sau khi giảm 0,3% hồi tháng 3. Chỉ số này vượt xa mức dự báo 0,8% trước đó và là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3-2015. Doanh số bán lẻ của những mặt hàng quan trọng đều tăng, trong đó doanh số bán ô-tô tăng 3,2%, xăng dầu tăng 2,2% và doanh thu bán lẻ trực tuyến tăng 2,1%, mức tăng ấn tượng nhất kể từ tháng 6-2014. Kết quả này báo hiệu nền kinh tế Mỹ đang lấy lại đà tăng trưởng sau khi chững lại trong quý I năm nay.

* Bộ Lao động Mỹ cũng đưa ra báo cáo cho thấy triển vọng sáng sủa của nền kinh tế Mỹ. Theo đó, chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 0,2% trong tháng trước sau khi sụt giảm 0,1% hồi tháng 3. Giới phân tích nhận định, những con số nêu trên là diễn biến khá bất ngờ đối với nền kinh tế Mỹ khi chỉ trước đó vài ngày, các hãng bán lẻ lớn thông báo doanh thu sụt giảm trong quý I vừa qua và hạ thấp dự báo lợi nhuận kinh doanh trong cả năm 2016.

Vê-nê-xu-ê-la: Ban bố tình trạng khẩn cấp

Theo Roi-tơ, ngày 13-5, Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la N.Ma-đu-rô đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên cả nước trong vòng 60 ngày nhằm đối phó âm mưu của phe đối lập cũng như các thế lực bên ngoài hòng lật đổ chính phủ cánh tả của ông. Tổng thống Ma-đu-rô cáo buộc Chính phủ Mỹ đang "thực thi các biện pháp theo yêu cầu của phe cánh hữu ở Vê-nê-xu-ê-la, vốn bị kích động bởi cuộc đảo chính ở Bra-xin". Lệnh tình trạng khẩn cấp này được ban bố trong bối cảnh cùng ngày, giới chức tình báo Mỹ bày tỏ quan ngại về nguy cơ bất ổn chính trị và kinh tế ở Vê-nê-xu-ê-la và dự báo ông Ma-đu-rô nhiều khả năng sẽ không thể hoàn tất nhiệm kỳ của mình.

* Trước đó, đầu tháng 3 vừa qua, Tổng thống Ma-đu-rô đã chỉ thị xem xét lại "toàn diện" mối quan hệ với Mỹ sau khi Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma quyết định gia hạn thêm một năm sắc lệnh coi Vê-nê-xu-ê-la là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ. Vê-nê-xu-ê-la và nhiều nước Mỹ la-tinh, trong đó có Cu-ba, ngay lập tức đã phản đối quyết định này và cho rằng, đây là hành động hết sức phi lý của Oa-sinh-tơn.

Bra-xin: Cam kết phục hồi kinh tế

Theo Roi-tơ, ngày 13-5, Tổng thống lâm thời Bra-xin M.Tê-mê đã kêu gọi toàn dân đoàn kết chung quanh chính phủ mới và cam kết đưa nền kinh tế lớn nhất Mỹ la-tinh trở lại đúng hướng sau một thời gian dài chìm trong khủng hoảng. Tại cuộc họp đầu tiên với chính phủ mới thành lập sau khi chính thức trở thành Tổng thống lâm thời thay bà Đ.Rút-xép, ông M.Tê-mê khẳng định cân đối ngân sách và chống tham nhũng sẽ là những ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, ông thừa nhận, cần nhiều thời gian để phục hồi nền kinh tế đất nước vốn đang lâm vào cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua, đồng thời kêu gọi người dân kiên nhẫn và ủng hộ chính phủ mới.

* Cùng ngày, tân Bộ trưởng Kinh tế Bra-xin E.Mê-rê-lết cho biết sẽ theo đuổi chính sách "thắt lưng buộc bụng" nhằm giảm tối đa thâm hụt ngân sách, đồng thời đẩy mạnh cải cách ở cả tầm vĩ mô và vi mô. Ông Mê-rê-lết không loại trừ khả năng gia tăng thu thuế, song nhấn mạnh cần loại trừ can thiệp chính trị vào các hoạt động của ngân hàng.

* Khủng hoảng chính trị tại Bra-xin xảy ra đúng lúc nước này đang chìm trong cuộc khủng hoảng kinh tế. Năm 2015, kinh tế Bra-xin tăng trưởng âm 3,8%, mức tồi tệ nhất trong vòng 25 năm qua. Bên cạnh đó, nền kinh tế đầu tàu Mỹ la-tinh đối mặt thâm hụt ngân sách cao, tỷ lệ thất nghiệp ở mức 6,9%, đồng nội tệ ri-an mất giá gần 50%, lạm phát ở mức hơn 10%, nợ công tương đương 65% GDP. Dự kiến năm nay, kinh tế Bra-xin sẽ tiếp tục suy thoái và ở mức âm 3,6%.

Thái-lan: Yêu cầu cựu Thủ tướng Dinh-lắc bồi thường

Theo truyền thông Thái-lan, trong phiên xét xử ngày 13-5 tại thủ đô Băng-cốc, Ủy ban điều tra của Chính phủ Thái-lan đã yêu cầu cựu Thủ tướng Thái-lan Dinh-lắc Xin-na-vắt bồi thường 286,64 tỷ bạt (khoảng tám tỷ USD) cho các thất thoát do chương trình trợ giá gạo mà chính phủ của bà đã triển khai. Phó Bí thư thường trực Văn phòng Thủ tướng Thái-lan G.Mun-thông-roi, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban điều tra đã đưa ra con số nêu trên trong buổi lấy lời khai tại phiên tòa xét xử của Tòa án Tối cao. Theo cáo trạng, bà Dinh-lắc đã lơ là trách nhiệm khi không cho dừng chương trình trợ giá gạo, dù đã được cảnh báo về các nguy cơ thiệt hại, ước tính lên tới hơn 500 tỷ bạt (tương đương 14 tỷ USD).

* Trong thời gian cầm quyền từ tháng 8-2011 đến tháng 5-2014, cựu Thủ tướng Dinh-lắc đã tiến hành chương trình mua gạo trợ giá cho nông dân, một trong cương lĩnh của đảng Vì nước Thái khi vận động tranh cử. Theo chương trình này, Chính phủ Thái-lan sẽ mua toàn bộ số gạo của nông dân nước này với mức giá cao hơn giá thị trường từ 40 đến 50%. Các phiên xét xử hiện nay xoay quanh cáo buộc cựu Thủ tướng Dinh-lắc thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện chương trình thu mua gạo của nông dân, gây thiệt hại lớn về tài chính của Nhà nước. Nếu bị tuyên có tội, bà Dinh-lắc có thể chịu mức án mười năm tù giam.

Xi-ê-ra Lê-ôn: Khủng hoảng nước

Thủ đô Phri-tao của Xi-ê-ra Lê-ôn đang chứng kiến đợt hạn hán kéo dài, gây khan hiếm nước sinh hoạt trong suốt hai tuần qua, buộc người dân hằng đêm phải tự đi tìm nguồn nước, thậm chí phải uống nước ô nhiễm. Chính phủ Xi-ê-ra Lê-ôn kêu gọi người dân bình tĩnh và cam kết thực thi mọi biện pháp để khắc phục tình trạng hiện nay. Chính phủ đã đưa các xe bồn đến các khu vực trọng yếu của thủ đô để cung cấp nước cho người dân.

* Truyền thông địa phương đưa tin, các nhà sản xuất nước đóng chai đang kiếm lời từ cuộc khủng hoảng nước ở thủ đô của Xi-ê-ra Lê-ôn. Họ đã tăng giá gấp đôi, lên mức tương đương một USD/chai ở một quốc gia mà đa phần người dân sống ở mức chưa tới một USD/ngày. Công ty nước Guma Valley, chuyên cung cấp cho thủ đô khoảng 20 nghìn lít nước mỗi ngày, cho biết tình trạng khan hiếm nước là do các vấn đề về môi trường và nhiều năm khách hàng không thanh toán hóa đơn nước.