Tháo gỡ vướng mắc cho các dự án nhà ở

Hiệp hội Bất động sản thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) vừa tổng hợp kiến nghị của 57 doanh nghiệp gửi tới Ủy ban nhân dân thành phố đề nghị gỡ vướng cho 64 dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội. Hầu hết, các dự án này đều gặp vướng mắc về pháp lý nhiều năm nhưng chưa được giải quyết.

Một dự án nhà ở tại thành phố Thủ Đức.
Một dự án nhà ở tại thành phố Thủ Đức.

Theo HoREA, từ năm 2021 đến nay, Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã họp “Tổ đầu tư” hằng tuần cùng với lãnh đạo các sở, ngành, quận, huyện, thành phố Thủ Đức để xem xét, giải quyết các dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản của các doanh nghiệp và đã tháo gỡ vướng mắc cho nhiều dự án nhà ở thương mại. 

Trong đó, điển hình như dự án Khu nhà ở cao tầng (phường Phú Mỹ, quận 7) của Công ty Hưng Lộc Phát; dự án Khu dân cư và thương mại hỗn hợp Khải Vy (phường Phú Thuận, quận 7) của Công ty Khải Thịnh; dự án Khu liên hợp cao ốc Trung tâm thương mại-văn phòng và căn hộ (phường Thảo Điền, thành phố Thủ Đức) của Công ty Sơn Kim Land...; Năm 2021, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư cho 20 dự án nhà ở thương mại có quyền sử dụng đất ở hợp pháp và các loại đất khác. 

Những nỗ lực này đã góp phần tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, tăng nguồn cung nhà ở, củng cố niềm tin của doanh nghiệp với chính quyền... 

Tuy nhiên, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, vẫn còn 64 dự án nhà ở của 57 doanh nghiệp tồn tại các vướng mắc về pháp lý nhiều năm. Trong đó, có những dự án trên thực tế đã “có quyền sử dụng đất khác không phải là đất ở” chưa được công nhận chủ đầu tư, mà đây lại thường là các dự án nhà ở có quy mô diện tích lớn. 

Có một số dự án bất động sản, nhà ở thương mại thuộc diện phải rà soát lại về pháp lý, hoặc phải kiểm tra, thanh tra, thậm chí thuộc diện bị điều tra, nên phải dừng triển khai thực hiện hoặc phải dừng thủ tục đầu tư xây dựng hoặc phải dừng thủ tục cấp “sổ đỏ” cho chủ đầu tư, người mua nhà trong dự án. 

Trong đó, có nhiều dự án đã nằm chờ thủ tục nhiều năm như: Dự án nhà ở xã hội Khu chế xuất Linh Trung 2, giai đoạn 2; dự án cao ốc văn phòng-thương mại-dịch vụ officetel và căn hộ (số 38 Trương Quốc Dung, phường 8, quận Phú Nhuận); dự án nhà ở xã hội Lê Thành-Tân Tạo 2; dự án nhà ở xã hội Lê Thành-Tân Kiên, giai đoạn 1 và giai đoạn 2; dự án khu nhà ở Him Lam; dự án chung cư nhà ở xã hội An Phú Đông... 

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên, ngoài các bất cập, sự chồng chéo về pháp luật đất đai, xây dựng, đầu tư, còn có nguyên nhân xuất hiện tình trạng một số cán bộ, công chức có tâm lý “sợ trách nhiệm, sợ vướng rủi ro trong thi hành công vụ” nên có biểu hiện đùn đẩy, chuyển hồ sơ lòng vòng hoặc không nêu rõ chính kiến khi trình hồ sơ dự án bất động sản, nhà ở thương mại.

Trước những bất cập nêu trên, HoREA kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo sở, ngành, quận, huyện, thành phố Thủ Đức khẩn trương xem xét tháo gỡ vướng mắc để đẩy mạnh công tác triển khai thực hiện các dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội cho thuê. 

HoREA nhận định, thành phố Hồ Chí Minh có nhiều doanh nghiệp tự thương lượng giải phóng mặt bằng để có quỹ đất sạch và tự bỏ vốn (kể cả vay với lãi suất thương mại) để đầu tư xây dựng các dự án nhà ở xã hội, nhất là dự án nhà ở xã hội cho thuê như: Công ty Lê Thành, Công ty Nam Long, Công ty Đầu tư Thủ Thiêm, Công ty Thiên Phát, Công ty Phú Cường, Công ty Vạn Thái, Saigonres..., nhưng do vướng mắc chủ yếu trong khâu thực thi pháp luật nên một số dự án bị ách tắc chưa thể triển khai thực hiện được. 

Các sở, ngành, quận, huyện, thành phố liên quan cần phối hợp chặt chẽ và khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư xây dựng, hoặc điều chỉnh quy hoạch phân khu 1/2.000, hoặc thủ tục giao đất cho các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội... để tăng thêm nguồn cung nhà ở xã hội trong thời gian tới. Chỉ riêng các dự án nhà ở xã hội Lê Thành-Tân Kiên (giai đoạn 1 và giai đoạn 2); dự án nhà ở xã hội Lê Thành-Tân Tạo 2; dự án nhà ở xã hội Nam Lý; dự án nhà ở xã hội cho thuê (giai đoạn 2) Khu chế xuất Linh Trung 2 nếu được các sở, ngành, quận, huyện, thành phố Thủ Đức tháo gỡ vướng mắc, sẽ có thêm 5.209 căn hộ trong năm 2024-2025. 

HoREA kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh phối hợp hoặc đề xuất với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, sớm có kết luận đối với các dự án bất động sản, nhà ở thương mại thuộc diện phải rà soát về pháp lý hoặc phải kiểm tra, thanh tra, điều tra theo hướng rà soát, chấn chỉnh, bổ sung các thủ tục còn thiếu. Khâu mấu chốt là phải định giá đất phù hợp với giá thị trường để tính “tiền sử dụng đất”. 

Cần xác định nghĩa vụ tài chính phát sinh bổ sung của doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án với Nhà nước (nếu có) bảo đảm nguyên tắc không làm thất thu ngân sách nhà nước, không làm thất thoát tài sản công, trước hết là đất đai. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án biết rõ và thực hiện kết luận của các cơ quan nhà nước; đồng thời, tạo điều kiện ổn định an cư cho người mua nhà.