Giai đoạn sơ khai: Những viên gạch đầu tiên (Thế kỷ 20 cho đến năm 2010)

Trước khi có khái niệm “kính thông minh” hiện đại, các nhà khoa học đã đặt nền móng bằng các thiết bị đeo đầu (HMD).

Vào năm 1968, một giáo sư tại Đại học Harvard là Ivan Sutherland đã chế tạo ra chiếc kính thực tế tăng cường đầu tiên mang tên “Thanh kiếm Damocles”. Nó nặng đến mức phải treo trên trần nhà và chỉ hiển thị được các khung dây hình học đơn giản. Trong thập niên 1990, Steve Mann (người được coi là cha đẻ của thiết bị đeo) đã phát triển EyeTap, một thiết bị đeo giúp ghi hình và chồng dữ liệu lên mắt người dùng.

(Nguồn: https://mannlab.com/eyetap)

Giai đoạn chuyên biệt hóa và sự thâm nhập âm thanh (2016-2021)

Sau thất bại của Google, thị trường chia làm hai hướng đi rõ rệt.

1/ Hướng chuyên dụng (B2B): Google Glass Enterprise, Microsoft HoloLens tập trung vào hỗ trợ kỹ sư, bác sĩ và đào tạo công nghiệp;

2/ Hướng âm thanh và thời trang: Năm 2016, Snapchat ra mắt Spectacles, một chiếc kính đơn giản chỉ để quay phim ngắn và chia sẻ lên mạng xã hội.

Ba năm sau, Amazon và Bose ra mắt các dòng kính Echo Frames tập trung vào âm thanh và trợ lý ảo Alexa, loại bỏ hoàn toàn màn hình để ưu tiên tính thời trang và nhẹ nhàng.

Công nghệ AI tạo sinh đã thổi luồng sinh khí mới vào thiết bị đeo.

Giai đoạn Kỷ nguyên AI và Thực tế tăng cường (2022 đến nay)

Công nghệ AI tạo sinh đã thổi luồng sinh khí mới vào thiết bị đeo. Sự hợp tác giữa Meta và Ray-Ban (2023-2024) đã tạo ra cú hích lớn nhất. Chiếc kính thông minh giờ đây trông giống kính thời trang thông thường nhưng tích hợp camera cao cấp và AI có thể “nhìn” thế giới cùng bạn.

Trong khi đó Google tái khởi động đường đua với nền tảng Android XR và trợ lý Gemini, hứa hẹn tích hợp sâu giữa thị giác máy tính và AI đa phương thức. Các hãng Trung Quốc như Baidu, Xiaomi, Alibaba (với Quark AI Glasses) liên tiếp tung ra sản phẩm có giá cạnh tranh, biến kính AI thành cuộc đua “miếng bánh tỷ đô” mới.

Mặc dù tiềm năng lớn, báo chí sử dụng kính thông minh cũng đối mặt với các rào cản tương tự như các sản phẩm kính AI khác:

·       Tính kịp thời: Việc sản xuất nội dung AR/VR chi tiết đòi hỏi nhiều thời gian, khiến báo chí thực tại ảo khó chạy theo tin nhanh, nóng hổi mà phù hợp hơn cho các phóng sự chuyên sâu.

·       Vấn đề đạo đức và quyền riêng tư: Khả năng ghi hình, ghi âm và nhận diện khuôn mặt của kính AI làm dấy lên lo ngại về việc người đối diện có bị ghi hình mà không hay biết hay không, điều này ảnh hưởng đến niềm tin xã hội.

·       Giá thành và khả năng phổ cập: Chi phí sản xuất thiết bị và nội dung AR/VR chất lượng cao vẫn còn là rào cản khiến công nghệ này chưa thể trở nên phổ biến đại chúng. Báo chí cũng có nguy cơ bị các “gã khổng lồ” công nghệ kiểm soát luồng phân phối thông tin trên kính tương tự như cách Facebook/Google đã làm với web.

Thành công của báo chí thông minh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc các nhà xuất bản có thể cân bằng giữa trải nghiệm đắm chìm và việc bảo vệ quyền riêng tư của đối tượng được đưa tin hay không.

Lịch sử cho thấy kính thông minh đã đi từ một thiết bị cồng kềnh trong phòng thí nghiệm, qua giai đoạn bị kỳ thị vì quyền riêng tư, để cuối cùng trở thành một phụ kiện AI thời trang và hữu dụng như ngày nay. Và không có lý gì nó không thể là một nền tảng để người dùng tiếp cận thông tin.

Cuộc đua kính thông minh có thể là cơ hội để báo chí lấy lại vị thế “người dẫn đường”.

Cuộc đua kính thông minh có thể là cơ hội để báo chí lấy lại vị thế “người dẫn đường” bằng cách cung cấp những thông tin sâu, chính xác và trực quan nhất. Những tòa soạn dám thử nghiệm công nghệ AR và AI từ sớm sẽ có lợi thế chiếm lĩnh thị trường trong 3-5 năm tới.