“Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn”, nhưng trong kỷ nguyên số, đôi mắt còn là “cửa ngõ” quan trọng của tri thức, lao động và sáng tạo. Khi thời gian tiếp xúc với màn hình ngày càng tăng, tật khúc xạ có xu hướng gia tăng, tuổi khởi phát ngày càng sớm và nhu cầu điều chỉnh thị lực ngày càng đa dạng, bảo vệ đôi mắt không thể chỉ dừng ở việc nhìn rõ. Đó phải là một quá trình chăm sóc chủ động, khoa học và lâu dài, góp phần bảo vệ chất lượng cuộc sống và nguồn nhân lực Việt Nam.
Công nghệ số đang làm thay đổi căn bản phương thức con người học tập, làm việc và giao tiếp. Điện thoại thông minh, máy tính, máy tính bảng trở thành những công cụ thiết yếu trong đời sống hằng ngày. Nhưng phía sau những tiện ích đó là áp lực ngày càng lớn đối với đôi mắt.
Thời gian nhìn gần kéo dài, làm việc liên tục với màn hình, ít hoạt động ngoài trời và thiếu những khoảng nghỉ hợp lý khiến mắt phải hoạt động với cường độ cao trong thời gian dài. Đây cũng là bối cảnh đặt vấn đề cho tọa đàm “Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại”, do Báo Nhân Dân phối hợp Vivimoon Việt Nam tổ chức ngày 6/8 tại Trụ sở Báo Nhân Dân, 71 Hàng Trống, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Với sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia nhãn khoa trong nước và quốc tế, cơ sở y tế, doanh nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc thị lực và các cơ quan báo chí, tọa đàm hướng tới một vấn đề ngày càng có ý nghĩa đối với cộng đồng: Làm thế nào để người dân chủ động bảo vệ thị lực trong một môi trường sống ngày càng phụ thuộc vào công nghệ?
Theo Đại tá, PGS, TS Nguyễn Đình Ngân, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103, Phó Chủ tịch hội Nhãn khoa Việt Nam, cận thị đang có xu hướng xuất hiện sớm hơn và gia tăng nhanh hơn so với trước đây. Một số khảo sát cho thấy tại các thành phố lớn của Việt Nam, tỷ lệ cận thị ở người trưởng thành có thể lên tới khoảng 50%. Điều đáng quan tâm không chỉ là tỷ lệ người mắc tật khúc xạ, mà còn ở tuổi khởi phát và tốc độ tiến triển. Một người bắt đầu cận thị càng sớm thì nguy cơ đạt mức độ cận cao khi trưởng thành càng lớn.
Thực tế này đòi hỏi cách tiếp cận mới đối với sức khỏe thị giác. Đeo kính giúp người mắc tật khúc xạ nhìn rõ hơn, nhưng không đồng nghĩa với việc kiểm soát hoàn toàn quá trình tiến triển cận thị. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định những phương pháp kiểm soát phù hợp và cần được theo dõi định kỳ.
Vì vậy, khám mắt không nên chỉ diễn ra khi thị lực đã suy giảm. Khám định kỳ, phát hiện sớm và theo dõi diễn biến mới là nền tảng của chăm sóc thị lực chủ động. Ở góc độ cơ sở y tế, ông Đặng Thái Giang, Giám đốc Vận hành Bệnh viện Mắt Hoa Lư Ninh Bình, cho rằng nhận thức của người dân về chăm sóc thị lực đang có những chuyển biến tích cực. Nếu trước đây nhiều người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi mắt đã có biểu hiện bất thường, thì hiện nay ngày càng có nhiều người chủ động thăm khám, tư vấn và quan tâm đến sức khỏe đôi mắt lâu dài.
Cùng với sự gia tăng của tật khúc xạ, nhu cầu điều chỉnh thị lực cũng ngày càng đa dạng. Đối với người thường xuyên vận động, tham gia thể thao, biểu diễn, làm việc trong môi trường đòi hỏi giao tiếp hoặc có yêu cầu cao về hình thức, kính áp tròng có thể đem lại sự thuận tiện mà kính gọng khó đáp ứng. Sự phát triển của thị trường kính áp tròng vì thế không chỉ phản ánh nhu cầu làm đẹp, mà còn cho thấy xu hướng cá nhân hóa các giải pháp điều chỉnh thị lực.
Kính gọng vẫn là phương pháp phổ biến
Bên cạnh đó, kính áp tròng, kính chỉnh hình giác mạc ban đêm (Ortho-K) và phẫu thuật khúc xạ đang trở thành những lựa chọn được quan tâm trong những trường hợp phù hợp.
Trong số đó, kính áp tròng có những ưu thế riêng về tính thẩm mỹ, trường nhìn và sự linh hoạt trong sinh hoạt.
Tuy nhiên, hiện đại không đồng nghĩa với tùy tiện. Người dùng cần lựa chọn sản phẩm được phép lưu hành, được tư vấn phù hợp và tuân thủ hướng dẫn về đeo, tháo, vệ sinh, bảo quản cũng như thời gian sử dụng. Do tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu, việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương và các vấn đề về mắt.
Bởi vậy, hiệu quả của kính áp tròng không chỉ phụ thuộc vào sản phẩm, mà còn phụ thuộc vào sự phù hợp với từng người và cách sử dụng. Đây cũng chính là khoảng trống mà doanh nghiệp, cơ sở y tế và truyền thông cần cùng tham gia lấp đầy: đưa kiến thức khoa học đến người sử dụng, giúp người dân hiểu rằng một sản phẩm phục vụ sức khỏe chỉ thực sự phát huy giá trị khi được lựa chọn và sử dụng đúng.
Với hơn 9 năm phát triển tại thị trường Việt Nam, Vivimoon là thương hiệu kính áp tròng Hàn Quốc, tập trung cung cấp các sản phẩm kính áp tròng phục vụ nhu cầu điều chỉnh thị lực và chăm sóc mắt theo hướng an toàn, thẩm mỹ. Trong hành trình phát triển tại Việt Nam, doanh nghiệp xác định chất lượng sản phẩm, trải nghiệm của người sử dụng và trách nhiệm với cộng đồng là những yếu tố quan trọng để xây dựng thương hiệu bền vững.
Việc đồng hành cùng Báo Nhân Dân tổ chức tọa đàm “Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại” vì thế được Vivimoon đặt trong định hướng rộng hơn: góp phần kết nối doanh nghiệp với cơ quan quản lý, giới chuyên môn và truyền thông, qua đó thúc đẩy nhận thức đúng đắn về chăm sóc thị lực và sử dụng kính áp tròng an toàn.
Thị trường hiện có nhiều dòng kính áp tròng với chất liệu, công nghệ và mục đích sử dụng khác nhau. Theo bà Trịnh Phương Thúy, người tiêu dùng nên ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được phép lưu hành theo quy định và đáp ứng các yêu cầu về chất lượng. Về vật liệu, Vivimoon tập trung phát triển các dòng sản phẩm sử dụng silicone hydrogel, vật liệu có khả năng thẩm thấu oxy cao, hướng tới sự thoải mái cho người sử dụng trong quá trình đeo kính.
Bên cạnh chất liệu, Vivimoon cho biết doanh nghiệp chú trọng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, trong đó có những yêu cầu áp dụng tại thị trường Hoa Kỳ và Hàn Quốc. Theo đại diện doanh nghiệp, việc tuân thủ các yêu cầu về chất lượng và an toàn là nền tảng để phát triển sản phẩm trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng. Từ góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Phương Thúy cho rằng chất lượng của kính áp tròng mới chỉ là một phần trong bài toán bảo đảm an toàn. Cách lựa chọn, sử dụng, vệ sinh và bảo quản sản phẩm của người dùng có ý nghĩa không kém.
“Hiệu quả và độ an toàn của kính áp tròng phụ thuộc rất lớn vào cách sử dụng của người dùng”, bà Trịnh Phương Thúy nhấn mạnh. Đây cũng là lý do Vivimoon dành nguồn lực cho hoạt động truyền thông và giáo dục cộng đồng. Theo doanh nghiệp, các nội dung được triển khai thường xuyên trên nền tảng số tập trung vào những kiến thức thiết thực như cách lựa chọn sản phẩm, quy trình đeo và tháo kính, vệ sinh, bảo quản và những lưu ý trong quá trình sử dụng.
Thay vì chỉ tiếp cận người tiêu dùng ở thời điểm mua sản phẩm, Vivimoon hướng tới việc đồng hành trong cả quá trình sử dụng, góp phần giúp người dùng hình thành thói quen chăm sóc mắt khoa học và có trách nhiệm hơn. Theo bà Trịnh Phương Thúy, trong thời gian tới, Vivimoon tiếp tục lấy giáo dục cộng đồng làm một trong những trọng tâm phát triển thương hiệu, đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số và phối hợp với các đơn vị liên quan để triển khai các hoạt động tư vấn, hướng dẫn sử dụng kính áp tròng an toàn.
Định hướng này cho thấy sự phát triển của thị trường kính áp tròng đang đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp: Không chỉ nghiên cứu, phát triển và cung cấp sản phẩm, mà còn phải góp phần nâng cao hiểu biết của người sử dụng, thúc đẩy tiêu dùng có trách nhiệm và tham gia xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc thị lực an toàn.
Một góc nhìn quốc tế đáng chú ý tại tọa đàm đến từ Giáo sư Bonha Goo, Đại học Konyang, Hàn Quốc, đại diện cố vấn chuyên môn của Vivimoon. Từ kinh nghiệm của Hàn Quốc, Giáo sư cho rằng tốc độ phát triển kinh tế nhanh cũng có thể kéo theo những vấn đề sức khỏe mới. Trong khoảng 50 năm phát triển, Hàn Quốc từng chứng kiến sự suy giảm thị lực trên diện rộng trong cộng đồng, đặc biệt là tình trạng cận thị gia tăng.
Điều đáng chú ý là trong giai đoạn đầu, bảo vệ thị lực từng chủ yếu được xem là vấn đề của một bộ phận bác sĩ và giới học thuật, chưa được nhìn nhận đầy đủ như một vấn đề y tế cộng đồng. Từ thực tế đó, Hàn Quốc từng bước xây dựng hệ thống chuyên gia khúc xạ, trong đó có cơ chế đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề quốc gia. Qua đó, Nhà nước huy động thêm nguồn lực chuyên môn ngoài hệ thống bệnh viện để tham gia chăm sóc thị lực cho người dân.
Theo Giáo sư Bonha Goo, Việt Nam đang đứng trước giai đoạn có nhiều điểm tương đồng và cần sớm xây dựng, hoàn thiện hệ thống đào tạo, cấp chứng chỉ và hành nghề chuyên nghiệp trong lĩnh vực này.
Theo Giáo sư, việc bảo vệ thị lực của toàn dân không thể chỉ trông chờ vào hệ thống bệnh viện. Cần có sự tham gia của đội ngũ chuyên môn được đào tạo bài bản, cùng với cơ chế quản lý phù hợp để các nguồn lực xã hội có thể tham gia một cách có trách nhiệm.
Đặc biệt, Giáo sư Bonha Goo đánh giá những doanh nghiệp có chuyên môn về kính áp tròng như Vivimoon có thể đóng góp thiết thực vào việc cung cấp kiến thức cho cộng đồng về cách sử dụng và bảo quản sản phẩm. Theo Giáo sư, đây là những thông tin tưởng như đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe người sử dụng.
Những trao đổi tại tọa đàm “Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại” cho thấy bảo vệ thị lực người Việt đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy. Đó là chuyển từ “mắt kém mới đi khám” sang khám định kỳ; từ “có kính là đủ” sang theo dõi tiến triển tật khúc xạ; từ lựa chọn sản phẩm theo sở thích sang đặt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn và tư vấn chuyên môn lên hàng đầu. Với kính áp tròng, yêu cầu này càng rõ ràng. Một sản phẩm hiện đại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đáp ứng yêu cầu chất lượng, phù hợp với người sử dụng và được sử dụng đúng hướng dẫn. Trong hệ sinh thái ấy, Nhà nước giữ vai trò xây dựng chính sách và khung quản lý; cơ sở y tế bảo đảm chuyên môn và chăm sóc người bệnh; các cơ sở đào tạo cung cấp nguồn nhân lực; doanh nghiệp phát triển sản phẩm và có trách nhiệm với người sử dụng; còn truyền thông góp phần đưa tri thức chính thống đến cộng đồng.
Vivimoon, với vai trò là đơn vị đồng hành cùng Báo Nhân Dân tại tọa đàm, đang đặt hoạt động phát triển kính áp tròng song hành với giáo dục cộng đồng về sử dụng sản phẩm an toàn. Từ góc độ doanh nghiệp, đây cũng là cách tham gia vào bài toán lớn hơn của xã hội: không chỉ đáp ứng nhu cầu điều chỉnh thị lực, mà góp phần hình thành thói quen chăm sóc mắt khoa học. Về phía Báo Nhân Dân, việc tổ chức tọa đàm không chỉ tạo ra không gian trao đổi giữa các chuyên gia, cơ quan quản lý, cơ sở y tế và doanh nghiệp, mà còn góp phần đưa vấn đề chăm sóc thị lực đến gần hơn với công chúng. “Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn”. Nhưng trong một xã hội mà tri thức, lao động và sáng tạo ngày càng gắn với màn hình, đôi mắt còn là “cửa ngõ” của năng lực học tập, làm việc và thích ứng. Bảo vệ thị lực vì thế không chỉ là bảo vệ một giác quan. Đó là bảo vệ chất lượng cuộc sống, sức khỏe cộng đồng và nguồn nhân lực cho tương lai.
Ngày xuất bản: 12/8/2026
Tổ chức sản xuất: PHẠM KHÁNH SƠN
Thực hiện: ĐỖ BẢO - ANH THƯ - VŨ MINH - THÙY DUNG
Hình ảnh: BẢO LONG