Giữ nhịp bầu trời
Sứ mệnh thầm lặng phía sau mỗi chuyến bay an toàn
E-MAGAZINE/nhandan.vn
Mỗi chuyến bay cất cánh, hạ cánh an toàn là kết quả của một hệ thống bảo đảm hoạt động bay vận hành đồng bộ, trong đó có sự đóng góp đặc biệt quan trọng của những kiểm soát viên không lưu. Không xuất hiện trước hành khách, họ làm việc phía sau những màn hình giám sát, bằng kiến thức chuyên môn, sự tập trung cao độ và những quyết định chính xác trong từng thời điểm. Khi ngành hàng không bước vào giai đoạn phát triển mới, sứ mệnh giữ an toàn cho bầu trời càng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với những người làm nghề đặc thù này.
Những quyết định phía sau mỗi hành trình
Trên màn hình điều hành, những ký hiệu đại diện cho các chuyến bay liên tục dịch chuyển. Mỗi thay đổi đều cần được theo dõi, đánh giá; mỗi huấn lệnh phải rõ ràng, chính xác. Trong không gian làm việc tập trung cao độ, kiểm soát viên không lưu vừa giám sát diễn biến hoạt động bay, vừa trao đổi với tổ lái và phối hợp với các cơ sở điều hành liên quan.
Hành khách có thể không nhận thấy sự hiện diện của họ, nhưng phía sau một hành trình bình thường là cả hệ thống đang vận hành liên tục. Duy trì phân cách an toàn giữa các tàu bay, điều hòa luồng không lưu, phối hợp xử lý những thay đổi phát sinh mỗi nhiệm vụ đều đòi hỏi năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm cao.
Tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận sân bay Nội Bài, chị Trần Thị Minh Huệ hiểu rằng sự chính xác không đến từ phản xạ đơn thuần. Đó là kết quả của quá trình đào tạo bài bản, kiểm tra năng lực định kỳ và rèn luyện liên tục về chuyên môn, ngoại ngữ cũng như khả năng xử lý tình huống theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
“Chúng tôi, những kiểm soát viên không lưu đã phải được đào tạo bài bản. Mỗi người cần rất nhiều kỹ năng để thực hiện tốt công việc của mình như kỹ năng tính toán, kỹ năng định hình về không gian, phản xạ nhanh, chịu được áp lực cao và quyết đoán để đưa ra những quyết định chính xác, nhất là trong các tình huống bất thường để bảo đảm an toàn hoạt động bay”, chị Huệ chia sẻ.
Kiểm soát viên Trần Thị Minh Huệ tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận sân bay Nội Bài.
Kiểm soát viên Trần Thị Minh Huệ tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận sân bay Nội Bài.
Kiểm soát viên không lưu quan sát, giám sát hoạt động tàu bay tại khu vực sân bay Nội Bài, bảo đảm phân cách an toàn và điều hành hoạt động bay theo đúng quy trình.
Kiểm soát viên không lưu quan sát, giám sát hoạt động tàu bay tại khu vực sân bay Nội Bài, bảo đảm phân cách an toàn và điều hành hoạt động bay theo đúng quy trình.
“Mỗi kiểm soát viên không lưu cần rất nhiều kỹ năng để thực hiện tốt công việc của mình: phản xạ nhanh, chịu được áp lực cao và quyết đoán để đưa ra những quyết định chính xác, nhất là trong các tình huống bất thường.”
Trần Thị Minh Huệ – Kiểm soát viên không lưu
Anh Bế Ngọc Dương, Phó Trưởng Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân bay Nội Bài, theo dõi hoạt động điều hành bay trên đài không lưu. (Ảnh: Việt Hùng)
Anh Bế Ngọc Dương, Phó Trưởng Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân bay Nội Bài, theo dõi hoạt động điều hành bay trên đài không lưu. (Ảnh: Việt Hùng)
“Kiểm soát viên không lưu nhìn màn hình tưởng như chỉ là ‘đếm ruồi’, nhưng thực tế đây là công việc rất vất vả, đòi hỏi sự tập trung cao độ, bản lĩnh và khả năng phản ứng tức thì trước mọi tình huống.”
Anh Bế Ngọc Dương – Phó Trưởng Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân bay Nội Bài.
Sự phối hợp giữa các vị trí là yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động bay an toàn.
Sự phối hợp giữa các vị trí là yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động bay an toàn.
Hơn 30 năm gắn bó với nghề, anh Bế Ngọc Dương, Phó Trưởng Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân bay Nội Bài, thấu hiểu những áp lực và yêu cầu khắt khe của công việc. Với anh, mỗi tình huống đều đòi hỏi kiểm soát viên không lưu phải rèn luyện bản lĩnh, kỹ năng và khả năng phản ứng tức thì. Anh chia sẻ, dù công việc có lúc tưởng như chỉ là “đếm ruồi” trước màn hình, nhưng thực chất vô cùng vất vả, đòi hỏi sự tập trung và trách nhiệm cao độ.
Khi thời tiết xấu hoặc sân bay chưa đủ điều kiện tiếp nhận, kiểm soát viên phải yêu cầu máy bay bay chờ, đồng thời tính toán thời gian và phương án dự phòng phù hợp để bảo đảm an toàn. Mỗi quyết định không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn mà còn cần khả năng đánh giá tình huống, giữ bình tĩnh và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình. Với kiểm soát viên không lưu, kinh nghiệm là tài sản quý, nhưng chỉ có thể phát huy giá trị khi đi cùng kỷ luật khai thác và sự phối hợp chặt chẽ giữa các vị trí. Thầm lặng trên đài không lưu, những người như anh Dương được ví như “cảnh sát bầu trời” đang ngày đêm dẫn đường, góp phần bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến bay.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, nơi các kiểm soát viên không lưu điều hành hoạt động bay, góp phần bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến bay.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, nơi các kiểm soát viên không lưu điều hành hoạt động bay, góp phần bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến bay.
Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã xây dựng các phương án điều tiết luồng không lưu, sẵn sàng ứng phó khi thời tiết bất lợi hoặc phát sinh tình huống khai thác bất thường, tạo cơ sở để các vị trí liên quan phối hợp, xử lý thống nhất.
Trong công việc này, không có chỗ cho sự chủ quan. Thành quả đôi khi chỉ được nhận ra khi mọi việc diễn ra bình thường: chuyến bay hoàn thành hành trình, ca trực kết thúc và nhiệm vụ được bàn giao đầy đủ. Nhưng chính sự bình thường ấy là điều những người làm nghề phải nỗ lực gìn giữ mỗi ngày.
Bản lĩnh giữa những biến động của bầu trời
Thời tiết bất lợi có thể làm thay đổi kế hoạch khai thác tại nhiều sân bay, buộc tàu bay điều chỉnh đường bay, thời gian hoặc phương án cất, hạ cánh. Những thay đổi nối tiếp nhau khiến hoạt động điều hành trở nên phức tạp, bởi mỗi quyết định đều cần được cân nhắc trong mối liên hệ với các chuyến bay khác và điều kiện khai thác chung.
Tại Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội, chị Dương Thị Phương Anh, kíp phó không lưu, tham gia điều hành các chuyến bay trong vùng thông báo bay Hà Nội, bao gồm cả tàu bay quá cảnh qua vùng trời thuộc trách nhiệm cung cấp dịch vụ không lưu.
Khi bão ảnh hưởng đến hoạt động hàng không, khối lượng công việc của kiểm soát viên tăng lên đáng kể. Các chuyến bay phải thay đổi kế hoạch, đường bay và phương án khai thác cần được cập nhật, trong khi yêu cầu duy trì phân cách an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.
“Với kiểm soát viên không lưu đường dài thì không chỉ là ở các sân bay, mà chúng tôi còn phụ trách cả tàu bay quá cảnh nữa. Khi các chuyến bay phải tránh bão, thời tiết rất xấu, khối lượng công việc mà kiểm soát viên không lưu phải làm rất nhiều”, chị Phương Anh chia sẻ.
Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội (ACC Hà Nội), đơn vị điều hành hoạt động bay đường dài tại khu vực phía bắc, góp phần bảo đảm an toàn và điều hòa luồng không lưu.
Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội (ACC Hà Nội), đơn vị điều hành hoạt động bay đường dài tại khu vực phía bắc, góp phần bảo đảm an toàn và điều hòa luồng không lưu.
Theo dõi và điều hành hoạt động bay, bảo đảm an toàn cho các chuyến bay trên vùng trời được phân công.
Theo dõi và điều hành hoạt động bay, bảo đảm an toàn cho các chuyến bay trên vùng trời được phân công.
“Kiểm soát viên không lưu là nghề không cho phép chủ quan hay sai sót, bởi mỗi quyết định đều gắn liền với an toàn của mỗi chuyến bay.”
Dương Thị Phương Anh – Kíp phó không lưu, Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội
Trong những tình huống phức tạp, thông tin phải được cập nhật và xử lý kịp thời.
Trong những tình huống phức tạp, thông tin phải được cập nhật và xử lý kịp thời.
Công nghệ hỗ trợ giám sát, xử lý thông tin và nâng cao năng lực điều hành bay.
Công nghệ hỗ trợ giám sát, xử lý thông tin và nâng cao năng lực điều hành bay.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, nơi kiểm soát viên không lưu giám sát, điều hành hoạt động bay tại khu vực sân bay.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, nơi kiểm soát viên không lưu giám sát, điều hành hoạt động bay tại khu vực sân bay.
Điều hành bay đường dài đòi hỏi khả năng bao quát một vùng trời rộng, tổng hợp nhiều nguồn thông tin và theo dõi đồng thời các diễn biến. Trong điều kiện phức tạp, kiểm soát viên phải đánh giá chính xác tình huống, phối hợp kịp thời và điều chỉnh phương án phù hợp, không để áp lực khai thác chi phối các nguyên tắc an toàn.
Đó cũng là lúc bản lĩnh nghề nghiệp được thử thách rõ nhất. Bình tĩnh không có nghĩa là chậm trễ, mà là biết dựa vào dữ liệu, quy trình và năng lực chuyên môn để đưa ra quyết định đúng lúc.
Từ kiểm soát tại sân bay, kiểm soát tiếp cận đến kiểm soát đường dài, mỗi vị trí đảm nhận một phạm vi trách nhiệm nhưng đều nằm trong chuỗi điều hành thống nhất. Thông tin phải được chuyển giao đầy đủ, các cơ sở phối hợp nhịp nhàng và mỗi thành viên phải nắm chắc nhiệm vụ của mình.
Bởi vậy, an toàn bay không phải kết quả của một quyết định riêng lẻ. Đó là thành quả của nhiều quyết định nối tiếp nhau, được thực hiện bởi những con người làm việc theo cùng một nguyên tắc và hướng đến một mục tiêu: bảo đảm mỗi chuyến bay được điều hành an toàn.
Công nghệ hiện đại, con người vẫn là then chốt
An toàn hàng không đòi hỏi sự đồng bộ từ quy trình đến con người và công nghệ. Tại Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam, việc chuẩn hóa công tác quản lý thông tin, kiểm soát thay đổi và phổ biến quy định giúp các đơn vị phối hợp thống nhất, bảo đảm thông tin nghiệp vụ được truyền đạt đầy đủ, kịp thời và chính xác.
Cùng với hoàn thiện quy trình, ngành Quản lý bay tiếp tục ứng dụng công nghệ trong thiết kế vùng trời, phương thức bay, khu vực tiếp cận và điều hành đường dài. Tuy nhiên, thiết bị hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi đội ngũ vận hành đủ năng lực làm chủ hệ thống, đánh giá thông tin và xử lý tình huống.
Ông Lê Hoàng Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM).
Ông Lê Hoàng Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM).
Mỗi diễn biến trên màn hình đều đòi hỏi sự tập trung và đánh giá chính xác.
Mỗi diễn biến trên màn hình đều đòi hỏi sự tập trung và đánh giá chính xác.
Với thông điệp “An toàn-Điều hòa-Hiệu quả”, hoạt động kiểm soát không lưu góp phần bảo đảm hoạt động bay an toàn, thông suốt.
Với thông điệp “An toàn-Điều hòa-Hiệu quả”, hoạt động kiểm soát không lưu góp phần bảo đảm hoạt động bay an toàn, thông suốt.
“Con người là then chốt của mọi then chốt.”
Lê Hoàng Minh – Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam
Những người giữ nhịp bầu trời
Với những nữ kiểm soát viên như chị Minh Huệ và chị Phương Anh, sự tận tụy được thể hiện qua từng ca trực, từng lần phối hợp và những quyết định đòi hỏi độ chính xác cao. Công việc không chỉ yêu cầu kiến thức chuyên môn mà còn đòi hỏi khả năng duy trì tập trung, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm trong thời gian dài.
Phát triển công nghệ phải gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quản lý bay.
Phát triển công nghệ phải gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quản lý bay.
Các chuyến bay vẫn hoạt động ban đêm, ngày nghỉ, lễ, Tết. Vì thế, những cuộc sum họp gia đình đôi khi phải nhường chỗ cho nhiệm vụ tại vị trí trực. Đằng sau công việc ít được công chúng biết đến là quá trình học tập, rèn luyện và duy trì năng lực nghề nghiệp qua từng ngày.
Mỗi huấn lệnh phải rõ ràng, chính xác, bảo đảm phối hợp trong điều hành bay.
Mỗi huấn lệnh phải rõ ràng, chính xác, bảo đảm phối hợp trong điều hành bay.
Những nữ kiểm soát viên không lưu bền bỉ với công việc đòi hỏi tính kỷ luật và độ chính xác cao.
Những nữ kiểm soát viên không lưu bền bỉ với công việc đòi hỏi tính kỷ luật và độ chính xác cao.
Thành quả của nghề kiểm soát không lưu đôi khi chính là những chuyến bay diễn ra bình thường.
Niềm vui của người kiểm soát viên không lưu đôi khi giản dị là kết thúc một ca trực, khi mọi chuyến bay được điều hành an toàn và công việc được bàn giao đầy đủ cho kíp trực tiếp theo. Không trực tiếp xuất hiện trước hành khách, họ vẫn giữ vai trò quan trọng trong từng chặng của hành trình. Giá trị của nghề không chỉ thể hiện ở khả năng xử lý những tình huống phức tạp, mà còn ở sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ và chủ động phòng ngừa rủi ro. Để mỗi chuyến bay diễn ra bình thường, phía sau là sự tập trung, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của từng kiểm soát viên, cùng sự vận hành đồng bộ của cả hệ thống.
Mỗi chuyến bay an toàn là kết quả của cả hệ thống quản lý, điều hành bay.
Mỗi chuyến bay an toàn là kết quả của cả hệ thống quản lý, điều hành bay.
Từ năng lực của mỗi kiểm soát viên đến hệ thống quy trình, công nghệ và tổ chức điều hành, an toàn bay là kết quả của sự phối hợp đồng bộ. Trong bối cảnh hàng không tiếp tục phát triển, sứ mệnh ấy càng đòi hỏi đội ngũ quản lý bay không ngừng nâng cao chuyên môn, làm chủ công nghệ và giữ vững kỷ luật khai thác.
Các kiểm soát viên không lưu đang làm nhiệm vụ tại Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội.
Các kiểm soát viên không lưu đang làm nhiệm vụ tại Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội.
Họ không trực tiếp đưa hành khách đến đích, nhưng góp phần bảo đảm mỗi hành trình diễn ra an toàn. Và giá trị của nghề được khẳng định không bằng sự xuất hiện trước công chúng, mà bằng những quyết định chính xác, những ca trực trách nhiệm và những chuyến bay an toàn nối tiếp nhau trên bầu trời Việt Nam.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Đài kiểm soát không lưu tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Chỉ đạo nội dung: Khánh Sơn
Tổ chức sản xuất: Anh Trường - Thu Hà
Hình ảnh: Thùy Dung
Kỹ thuật dựng: Anh Trường - Đức Long - Ngọ Vinh