Tháng 6/2021, người dân các phường: Mỹ Xuyên, Đông Xuyên, Mỹ Phước, Mỹ Quý, Mỹ Hòa thuộc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang (nay là phường Long Xuyên) vô cùng vui mừng khi Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên tổ chức lễ khởi công xây dựng gói thầu “Thi công cải tạo rạch Cái Sơn” và “Thi công cải tạo rạch Ông Mạnh, Bà Bầu”.
Đây là dự án nằm trong dự án “Mở rộng và nâng cấp đô thị Việt Nam - Tiểu dự án thành phố Long Xuyên” thuộc nhóm B; công trình hạ tầng kỹ thuật, giao thông và nông nghiệp, phát triển nông thôn cấp II, III, thực hiện từ năm 2018-2023. Ủy ban nhân dân tỉnh là đơn vị quyết định đầu tư, Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên là chủ đầu tư.
Riêng dự án cải tạo 3 con rạch trên có tổng mức đầu tư 350 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn vay ODA. Công trình sẽ mở không gian mỹ quan đô thị, tạo môi trường sạch xanh đẹp và đời sống lành mạnh cho các hộ dân.
Do đó, khi dự án khởi động, các hộ dân có nhà cửa gần rạch vui mừng vì thời gian qua, rạch không cải tạo, dòng nước tù đọng lâu ngày đen ngòm bốc mùi hôi. Thêm vào đó, mọi người chưa ý thức, xả nước thải và rác rến quăng xuống rạch lâu ngày thêm nặng mùi.
Công trình cải tạo rạch Cái Sơn, Ông Mạnh, Bà Bầu dự tính hoàn thành trong cuối năm 2023. Thế nhưng, những ngày cuối năm 2023, người dân bất ngờ khi nhà thầu ngưng thi công rồi sau đó kéo đi hết.
Việc thi công bỏ ngang để lại ngổn ngang, các con rạch tiếp tục ách tắc trở thành nơi tụ nguồn nước bẩn, nơi chứa rác rưởi, cỏ cây mọc um tùm tạo nơi cho muỗi mòng sinh sôi. Mùa mưa, nhiều đoạn dâng cao ngập đường, ảnh hưởng việc đi lại của người dân, mùa nắng mùi hôi từ nước thải bốc lên.
Lúc chưa sáp nhập tỉnh, tại các kỳ họp tiếp xúc cử tri, một số ý kiến đã phản ánh vấn đề này. Các cử tri được giải thích nguyên nhân một số hạng mục của dự án đã hoàn thành hơn 65%, nguyên nhân chậm tiến độ chủ yếu do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, tình trạng thiếu vật tư và tăng giá…
Tại kỳ họp tiếp xúc cử tri phường Long Xuyên trong tháng 5/2026, cử tri Phan Văn Chánh kiến nghị tình trạng và hệ lụy từ việc chậm tiến độ 3 con rạch trên. Ông Chánh nêu thực trạng: dự án bị bỏ hoang, rơi vào tình trạng thi công dở dang, ngưng trệ nhiều năm.
Từ đó, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Việc đào sâu lòng rạch rồi "đắp chiếu" khiến nguồn nước tại các tuyến rạch này ô nhiễm nặng nề, bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng sống của nhiều hộ dân chung quanh.
Hạ tầng giao thông xuống cấp, bờ rạch bị đào bới nham nhở làm mất mỹ quan đô thị; đường lộ hai bên bờ bị hư hại, di chuyển rất khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Trả lời phản ánh cử tri, ông Lâm Quang Thi, Bí thư phường Long Xuyên thông tin, vấn đề này phường đã liên tục kiến nghị lên các cấp thẩm quyền cao hơn và đã nhận được phương án xử lý dứt điểm.
Cụ thể, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã chính thức chuyển giao dự án cho Ban Quản lý Dự án đầu tư tỉnh làm chủ đầu tư mới. Từ đó, tiến hành giám định, kiểm toán lại toàn bộ kết quả công trình đã đạt được để làm cơ sở triển khai thi công giai đoạn tiếp theo.
Như vậy, dự án nạo vét và kè hai bên bờ 3 tuyến rạch Ông Mạnh, Bà Bầu, Cái Sơn sẽ chính thức khởi động trở lại; công tác thi công thực địa hoàn thiện các hạng mục còn lại sẽ được đồng loạt triển khai.
Trở lại các con rạch này, chúng tôi ghi nhận, tại phía đầu bờ sông Long Xuyên, rạch Ông Mạnh tiếp xúc sông Long Xuyên nên nước khá trong. Thế nhưng chạy xe men theo rạch, hơn 600m dòng nước bị bịt lại, càng đi sâu vào phía trong, lục bình, cỏ dại, rau mọc đầy, um tùm phủ che hết lòng rạch.
Còn Rạch Bà Bầu tuy phía đầu tiếp xúc dòng sông Long Xuyên nhưng chưa thông với dòng sông được nên nước trong rạch hôi hám, đi sâu vào bên trong vẫn là cảnh lục bình, cây cỏ mọc đầy. Nhiều khối sắt công trình rỉ sét nhô lên trong đám lục bình.
Tại Rạch Cái Sơn, một người dân cho biết, con rạch này gánh nước thải của các phường cũ như Mỹ Quý, Mỹ Phước, Mỹ Long lại không lưu thông được nên luôn bốc mùi thối. Rất may nhờ có lục bình, rau dại mọc đầy lọc lắng bớt mùi khó chịu nhưng từ đây muỗi mòng cũng sinh ra...
Người dân sống bên rạch rất mong công trình sớm khởi động trở lại, để rạch thông thoáng, trả lại mỹ quan đô thị cho vùng đất Long Xuyên, đồng thời môi trường được bảo đảm để người dân an tâm hơn về sức khỏe.
