Ngăn chặn tình trạng dụ dỗ trẻ em dân tộc thiểu số bỏ học đi lao động

Lợi dụng sự thiếu hiểu biết và hoàn cảnh khó khăn của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), những năm gần đây, nhiều đối tượng môi giới đã về vùng sâu, vùng xa của tỉnh Đác Lắc dụ dỗ trẻ em bỏ học đi lao động ở TP Hồ Chí Minh. Tình trạng này không chỉ gây ra nhiều vấn đề xã hội bức xúc mà còn làm xáo trộn cuộc sống của người dân ở các buôn làng. Vì vậy, các cấp, các ngành ở Đác Lắc cần có biện pháp ngăn chặn triệt để, không để trẻ em rơi vào hoàn cảnh đau lòng này.

Đại diện các ngành chức năng của tỉnh Đác Lắc và huyện Ea Kar xuống địa bàn tìm hiểu hoàn cảnh một gia đình ở buôn Trưng, xã Cư Bông có con bị dụ dỗ bỏ học để đi lao động.
Đại diện các ngành chức năng của tỉnh Đác Lắc và huyện Ea Kar xuống địa bàn tìm hiểu hoàn cảnh một gia đình ở buôn Trưng, xã Cư Bông có con bị dụ dỗ bỏ học để đi lao động.

Thực trạng buồn ở các buôn, làng

Theo thống kê của các ngành chức năng tỉnh Đác Lắc, chỉ trong năm 2014 trên địa bàn toàn tỉnh có gần 270 trẻ em đi làm việc xa gia đình, trong đó có 86 trẻ em bị các đối tượng môi giới dụ dỗ bỏ học đi lao động ngoài tỉnh. Tình trạng này ngày càng gia tăng, bởi chỉ trong sáu tháng đầu năm 2015 toàn tỉnh có gần 180 trẻ em DTTS ở các huyện Krông Pác, Lắc, Krông Bông, Ea Kar, M’Đrắc, Krông A Na, Cư Kuin… bị dụ dỗ bỏ học đi lao động ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh. Tình trạng trẻ em bỏ học đi lao động xa nhà đã và đang phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, diễn biến khó lường, tiềm ẩn nhiều nguy cơ như trẻ em có thể bị dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc, lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, sa vào tệ nạn ma túy, mại dâm hoặc dễ bị bắt cóc, mua bán trẻ em... Thực tế năm 2014 đã có trường hợp trẻ em đi lao động xa nhà bị mất tích và một số trường hợp bị xâm hại tình dục dẫn đến mang thai và nhiều vấn đề bức xúc khác. Đây là một thực trạng buồn đang diễn ra tại nhiều buôn làng đồng bào DTTS ở vùng sâu, vùng xa của tỉnh Đác Lắc.

Chúng tôi tìm về buôn Trưng, xã Cư Bông, huyện Ea Kar, một buôn vùng sâu heo hút nhưng có nhiều trẻ em bị dụ dỗ bỏ học đi lao động trái phép ở TP Hồ Chí Minh. Theo giới thiệu của người dân địa phương, chúng tôi đến thăm gia đình anh Y Lăng Byă có con gái là H’Glen Niê, 15 tuổi bị dụ dỗ bỏ học đi lao động ở TP Hồ Chí Minh vừa trở về. Ngồi trong căn nhà tạm bợ, anh Y Lăng kể: “Đầu năm 2015, có một đối tượng môi giới tìm đến tận nhà thuyết phục vợ chồng tôi cho cháu H’Glen vào TP Hồ Chí Minh làm việc nhẹ nhàng nhưng được trả nhiều tiền. Lúc này cháu mới học đến lớp 5 nhưng người này liên tục đến nhà dụ dỗ cho nên tôi cho cháu nghỉ học đi làm để phụ giúp gia đình. Vào TP Hồ Chí Minh được một thời gian thì cháu điện thoại đòi về vì làm việc quá sức”. Được sự thuyết phục của cha mẹ, H’Glen cho biết: “Sau khi vào đến TP Hồ Chí Minh cháu được đưa vào làm việc tại một xưởng may, ở đây chủ xưởng may bắt cháu và mọi người làm việc từ sáng sớm tới tận đêm khuya, không có thời gian nghỉ ngơi gì cả. Việc ăn, uống cũng tạm bợ và thất thường nên cháu chịu không nổi đành phải xin về”.

Cũng ở buôn Trưng, xã Cư Bông, gia đình chị H’Rêm Niê thuộc diện hộ nghèo, một mình chị phải nuôi năm người con ăn học. Do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn cho nên năm 2014, một người môi giới vào buôn dụ dỗ cháu Y Thoáng là con trai thứ ba của chị bỏ học để vào làm việc cho một cơ sở may mặc ở TP Hồ Chí Minh. Đầu năm 2015, cháu Y Thoáng đã bỏ học vào TP Hồ Chí Minh làm việc kiếm tiền phụ giúp gia đình khi mới 12 tuổi. Trò chuyện với chúng tôi, chị H’Rêm nghẹn ngào: “Cho cháu vào TP Hồ Chí Minh làm việc nhưng tôi cũng chỉ biết địa chỉ, số điện thoại của người đến nhà đưa cháu đi thôi, còn cháu làm việc, ăn, ở, sinh hoạt thế nào thì không ai biết cả...”.

Ở buôn Dơng Guôl, xã Yang Tao, huyện Lắc, tình trạng dụ dỗ trẻ em bỏ học đi lao động tại TP Hồ Chí Minh đang là vấn đề bức xúc, nhiều em chỉ mới học đến lớp 4, lớp 5 đã bỏ học đi lao động. Bà H’Nhăm, cộng tác viên chăm sóc, bảo vệ trẻ em buôn Dơng Guôl cho biết: Năm 2014, cả buôn có bốn em mới 13 đến 14 tuổi đã bỏ học vào TP Hồ Chí Minh làm việc. Năm nay trong buôn lại có thêm bảy em bỏ học đi lao động nữa, phần lớn là do hoàn cảnh gia đình khó khăn. Tuy nhiên, một số em sau khi vào các cơ sở may mặc làm việc được một thời gian thì bỏ về vì thời gian làm việc quá nhiều, điều kiện ăn, ở, sinh hoạt lại không bảo đảm…

Cần ngăn chặn triệt để

Trưởng phòng Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ - TB và XH) tỉnh Đác Lắc Từ Thị Khanh cho biết: Thời gian gần đây, sở đã phối hợp các ngành liên quan và chính quyền các địa phương tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không để các em bỏ học đi lao động khi chưa đủ tuổi, đồng thời phối hợp các cơ quan chức năng ở TP Hồ Chí Minh rà soát, nắm bắt thông tin, làm việc với chủ các cơ sở may mặc đưa các em trở về địa phương để tiếp tục đi học. Tuy nhiên, tình trạng trẻ em DTTS ở vùng sâu, vùng xa bị dụ dỗ bỏ học đi lao động ở TP Hồ Chí Minh vẫn diễn biến phức tạp. Để ngăn chặn tình trạng này, mới đây UBND tỉnh Đác Lắc đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-UBND về việc tăng cường các biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng trẻ em bỏ học đi lao động sớm. Thực hiện sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở LĐ - TB và XH tỉnh Đác Lắc đã về làm việc với một số địa phương trong tỉnh để nắm bắt tình hình, lồng ghép tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, không để con em mình bỏ học đi lao động sớm. Mặt khác, sở cũng đã gửi văn bản đến Sở LĐ - TB và XH thành phố Hồ Chí Minh đề nghị kiểm tra, xác minh và phối hợp giải quyết tình trạng trẻ em bị dụ dỗ đi lao động tại các cơ sở trên địa bàn thành phố để đưa các em trở về địa phương... Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Sở LĐ - TB và XH tỉnh Đác Lắc Y Sa Phôn Niê Knơng, để ngăn chặn triệt để tình trạng này, về lâu dài ngoài công tác truyền thông nâng cao nhận thức của người dân, tỉnh và các huyện cần ưu tiên đầu tư các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội cho những xã khó khăn, vùng đồng bào DTTS, tạo điều kiện cho các gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và chăm lo con em ăn học chu đáo.