Lợi dụng thương mại điện tử để buôn lậu

Lợi dụng hoạt động thương mại điện tử chưa được kiểm soát chặt, nhiều đối tượng đã rao bán, quảng cáo nhiều mặt hàng buôn lậu, hàng giả mạo, xâm phạm sở hữu trí tuệ... và thông qua các hình thức chuyển phát để kinh doanh. Thực trạng này đang đặt ra nhiều thách thức cho các cơ quan chức năng.
0:00 / 0:00
0:00
Lực lượng quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra hàng hóa vi phạm.
Lực lượng quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra hàng hóa vi phạm.

Theo Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại (BCĐ 389) thành phố Hà Nội, tình trạng lợi dụng hoạt động thương mại điện tử để buôn lậu đang diễn ra khá phổ biến. Đơn cử, qua kiểm tra cơ sở kinh doanh tại 158 phố Hạ Đình (quận Thanh Xuân) của Công ty cổ phần thương mại OPEN PHARMA, Đội Quản lý thị trường số 1 (Cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội) phát hiện và thu giữ hơn 28.500 hộp thực phẩm bổ sung viên sủi Vitamin BEEROCAC+ đã xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ. Ngoài bày bán trực tiếp, Công ty này còn sử dụng website https://openpharma.vn để bán hàng theo hình thức thương mại điện tử. Đáng nói, website này có chức năng bán hàng trực tuyến, nhưng chưa thông báo với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, Nguyễn Thanh Tùng cho biết, hoạt động lợi dụng thương mại điện tử để buôn lậu, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ có xu hướng tăng. Các đối tượng thường dùng các mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok... để bán hàng lậu như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm... Sau đó, thông qua các công ty chuyển phát nhanh, dịch vụ bưu chính để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, nhất là dưới hình thức hàng tặng, hàng biếu, gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh, bắt giữ.

Đơn cử, trong đợt cao điểm dịch Covid-19 vừa qua, Công an thành phố Hà Nội đã phát hiện 60 nhóm kinh doanh bộ xét nghiệm nhanh Covid-19 trên Facebook với 47 nhóm công khai và 13 nhóm kín; gỡ bỏ hàng chục nhóm kinh doanh thuốc điều trị Covid-19 trên các trang mạng xã hội.

Một số đối tượng sử dụng các căn hộ chung cư, nơi ở làm địa điểm kinh doanh, tập kết hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và có sự thỏa thuận với bảo vệ của các tòa nhà để thông báo, gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong việc tiếp cận kiểm tra và xử lý.

“Đội 7 phòng PC03 (Công an thành phố Hà Nội) qua kiểm tra căn hộ chung cư C14 Tố Hữu, quận Hà Đông đã phát hiện, thu giữ 2.000 hộp thuốc Liên hoa Thanh ôn do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Chủ số hàng trên khai nhận đã lợi dụng mạng xã hội để tiêu thụ sản phẩm”-Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Tùng nêu thí dụ cụ thể.

Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Hà Nội, Chu Xuân Kiên cho biết, quá trình đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận trên môi trường thương mại điện tử hiện vẫn còn đang gặp nhiều khó khăn, bất cập. Không chỉ bởi các đối tượng sử dụng nhiều phương thức hoạt động mà còn từ phía các hệ thống quản lý.

Đơn cử, hệ thống tra cứu hóa đơn điện tử chưa được triển khai đồng bộ, chưa có sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ quan Thuế, Hải quan và các lực lượng chức năng khác dẫn đến hiệu quả kiểm tra, xử lý vụ việc chưa cao. Việc chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng còn hạn chế, các cơ quan chức năng chưa phối hợp một cách gắn kết; còn có sự đùn đẩy, né tránh dẫn đến vụ việc không được xử lý triệt để, đúng thời hạn và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật trong xử lý vụ việc.

Để kiểm soát hoạt động bán hàng online, bán hàng qua mạng trong thời gian tới, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, Nguyễn Thanh Tùng đề nghị các lực lượng chức năng như bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, hải quan, thuế... tăng cường kiểm tra từ cửa khẩu biên giới, các ga đường sắt liên vận, các cảng hàng không quốc tế... nhằm ngăn chặn tội phạm ngay từ các cửa khẩu, hạn chế tối đa lượng hàng hóa được thẩm lậu từ biên giới vận chuyển về Hà Nội.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa có nguồn gốc từ nước ngoài phải chặt chẽ hơn, phải kèm theo hóa đơn chứng từ nhập khẩu ngay trong quá trình lưu thông hàng hóa, không chấp nhận đơn hàng nội địa thông thường, không chấp nhận việc ghi giá thấp giá trị hàng hóa để đối phó với lực lượng chức năng...

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh: “Từ nay đến cuối năm, nhất là các dịp lễ, Tết như Tết Trung thu, Tết Nguyên đán, các đối tượng sẽ đẩy mạnh hoạt động buôn lậu, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng. Do đó, các lực lượng liên ngành cần thường xuyên, tích cực phối hợp thông tin, nắm bắt, nhận diện các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động bán hàng online, bán hàng qua mạng; kiểm tra trọng tâm, trọng điểm, kiểm soát chặt chẽ nhóm các mặt hàng cấm, hàng hóa ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn xã hội và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, tiêu thụ nhiều, để bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng, làm trong sạch thị trường” ■