Lợi thế hạ tầng
Khu vực phía tây nam gồm 11 xã: Trà Tân, Hoài Đức, Đức Linh, Nam Thành, Nghị Đức, Bắc Ruộng, Đồng Kho, Tánh Linh, Suối Kiết, Tân Minh và Tân Lập, có nhiều tiềm năng phát triển nhờ lợi thế về sản xuất nông nghiệp, quỹ đất, nguồn lao động, công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch. Các địa phương có những điều kiện bổ trợ cho nhau, tạo nền tảng hình thành không gian liên kết, mở rộng cơ hội đầu tư và khai thác hiệu quả các nguồn lực.
Nằm tiếp giáp với thành phố Đồng Nai, khu vực này có vị trí như một “cầu nối” chiến lược, kết nối vùng cao nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía nam.
Theo ông Nguyễn Ngọc Phong, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trà Tân, quy hoạch liên vùng định hướng khu vực này trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp chế tạo và dịch vụ kho vận lớn ở phía tây nam.
Cùng với công nghiệp, nguồn nước từ sông La Ngà và hệ thống thủy lợi Đập dâng Tà Pao tạo điều kiện hình thành những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, cung cấp nguồn nguyên liệu dồi dào tại các xã Bắc Ruộng, Đồng Kho, Nghị Đức và Tánh Linh. Bên cạnh đó, khu vực còn có lợi thế về tài nguyên khoáng sản phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng, hạ tầng cung ứng và tiềm năng phát triển du lịch sinh thái.
Nhằm nâng cao năng lực hạ tầng, thu hút các nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư FDI, Cụm công nghiệp Nam Hà đã chủ động đầu tư Trạm biến áp 110 kV Đông Hà với công suất hơn 126 MVA, cùng hệ thống lưới điện trung thế được xây dựng mới.
Ông Nguyễn Thế Hiển, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Nam Hà-Đức Linh, chủ đầu tư Cụm công nghiệp Nam Hà (xã Trà Tân) cho biết, xác định điện là “mạch máu” của sản xuất công nghiệp hiện đại, đơn vị chú trọng bảo đảm nguồn cung điện liên tục, ổn định, đáp ứng yêu cầu vận hành các dây chuyền sản xuất quy mô lớn, công nghệ cao và tự động hóa. Cùng với hạ tầng năng lượng, Nhà máy nước Đông Hà có công suất 3.000 m³/ngày đêm cũng được đầu tư, góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng nước trong hoạt động sản xuất.
Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu vực liên kết phía tây nam được định hướng phát triển 6 khu công nghiệp trọng điểm, với tổng diện tích gần 2.500 ha, chủ yếu tận dụng quỹ đất cao su. Trong đó, tại xã Trà Tân và khu vực phụ cận đã quy hoạch một số khu công nghiệp có quy mô lớn, gồm: Trà Tân 425 ha, Đức Linh 406 ha, Hoài Đức 368 ha và Thuận Tân 365 ha.
Không đùn đẩy, né tránh
Với vị trí giáp ranh thành phố Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh, cùng hệ thống giao thông thuận lợi, các địa phương khu vực phía tây nam có nhiều điều kiện phát triển công nghiệp. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế này, chính quyền cần thay đổi tư duy thu hút đầu tư, không thụ động chờ doanh nghiệp tìm đến.
Ông Phan Dương Cường, Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp cho rằng, các địa phương phải chủ động tiếp cận doanh nghiệp, duy trì hoạt động đối thoại, lắng nghe và hướng dẫn thủ tục, kịp thời tháo gỡ khó khăn để các dự án sớm hoàn thiện hồ sơ pháp lý, triển khai đầu tư và đi vào hoạt động. Đồng thời, chính quyền cần hỗ trợ nhà đầu tư lựa chọn địa điểm phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và quy hoạch được duyệt.
Liên kết vùng không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ lợi thế, mà phải được cụ thể hóa bằng sự phối hợp trong quy hoạch, phát triển hạ tầng, tổ chức sản xuất, thu hút đầu tư, kết nối thị trường và giải quyết những vấn đề liên địa bàn.
Đối với các khu công nghiệp đã được quy hoạch, tỉnh yêu cầu các cơ quan liên quan rà soát tình trạng quy hoạch, điều kiện hạ tầng, nhu cầu đầu tư và các vấn đề pháp lý; trên cơ sở đó xác định những nhiệm vụ ưu tiên, tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư phù hợp.
Cùng với phát triển công nghiệp, các địa phương cần tổ chức lại sản xuất theo hướng hình thành những vùng nguyên liệu tập trung, đáp ứng nhu cầu chế biến. Đối với du lịch, việc khai thác phải gắn với tài nguyên, lợi thế thực tế và yêu cầu bảo tồn bản sắc địa phương.
Quỹ đất, tài nguyên và điều kiện hạ tầng là những yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Hồng Hải yêu cầu các địa phương rà soát, cập nhật đầy đủ thông tin về quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất, khả năng kết nối giao thông, điện, nước, hệ thống xử lý nước thải và các điều kiện liên quan.
Việc giới thiệu địa điểm cho nhà đầu tư phải dựa trên thông tin có căn cứ, làm rõ tình trạng pháp lý và khả năng triển khai, không giới thiệu chung chung hoặc tạo kỳ vọng vượt quá điều kiện thực tế.
Đối với những dự án có nguy cơ tác động lớn đến môi trường hoặc sử dụng nhiều tài nguyên, cần xem xét đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, bảo vệ môi trường, hiệu quả kinh tế-xã hội và tính bền vững. Các địa phương tuyệt đối không đánh đổi môi trường và lợi ích lâu dài của cộng đồng để chạy theo mục tiêu tăng trưởng trước mắt.
Theo đồng chí Nguyễn Hồng Hải, những vấn đề liên quan đến nhiều cơ quan phải được phối hợp giải quyết rõ ràng, tránh tình trạng đùn đẩy hoặc để doanh nghiệp phải liên hệ nhiều nơi nhưng không xác định được đơn vị chịu trách nhiệm.
Khi lợi thế của từng địa phương được kết nối và khai thác hiệu quả, khu vực phía tây nam sẽ từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ và logistics. Qua đó, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của tỉnh.