Không nên lơ là trong phòng, chống sốt xuất huyết

Một trong những nguyên nhân chính khiến số người mắc bệnh sốt xuất huyết (SXH) tăng cao là do nhận thức của nhiều người dân chưa đầy đủ về sự nguy hiểm của dịch bệnh; thiếu sự hợp tác với các cơ quan chuyên môn, nhất là không thực hiện nghiêm túc các khuyến cáo của ngành y tế trong công tác phòng, chống dịch.

Mặc dù, ngành y tế và chính quyền các cấp đưa ra nhiều giải pháp về chuyên môn, tập trung chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội phối hợp trong công tác phòng, chống dịch bệnh SXH nhưng số người mắc SXH tiếp tục gia tăng ở nhiều địa phương. Theo báo cáo của Bộ Y tế, cả nước ghi nhận hơn 43 nghìn trường hợp mắc tại 53 tỉnh, thành phố, trong đó có 28 trường hợp tử vong. Số ca mắc bệnh tập trung chủ yếu ở khu vực phía nam, với gần 32 nghìn trường hợp mắc (chiếm 73,6% số mắc cả nước). Nhiều nhất là TP Hồ Chí Minh (9.494 trường hợp); Đồng Nai (5.691 trường hợp); Bình Dương (3.492 trường hợp)…

SXH là bệnh truyền nhiễm, nhưng hiện nay chưa có vắc-xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu. Cho nên, việc xử lý bọ gậy và muỗi truyền bệnh vẫn là biện pháp chính trong công tác phòng, chống dịch hiện nay. Để thực hiện được điều đó, bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, chính quyền địa phương, thì việc người dân thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch bệnh SXH theo hướng dẫn của ngành y tế, có vai trò hết sức quan trọng. Tuy nhiên, qua các cuộc kiểm tra của Bộ Y tế ở một số địa phương trọng điểm về SXH cho thấy: Tại nhiều hộ gia đình, người dân còn lơ là trong công tác phòng dịch bệnh; chưa có ý thức diệt bọ gậy; nhiều dụng cụ trong nhà như lu, thùng đựng nước vẫn không đậy kín, nhiều phế thải còn vứt bừa bãi, tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định: Mọi nỗ lực của ngành y tế, các cấp chính quyền sẽ không thể thành công, nếu thiếu đi sự hợp tác và chủ động trong phòng, chống dịch bệnh của mỗi người dân. Chỉ khi cả cộng đồng cùng ý thức chấp hành phòng, chống dịch, thì hiệu quả mới cao.

Ở khu vực phía bắc, TP Hà Nội hiện là điểm nóng về dịch SXH khi có số người mắc cao nhất. Tính đến ngày 6-10, trên địa bàn thành phố ghi nhận hơn 3.471 trường hợp mắc tại tất cả 30 quận, huyện và 307 trong tổng số 584 xã, phường. Thời gian qua, các đơn vị y tế trên địa bàn đã tổ chức được 745 chiến dịch diệt bọ gậy; 74 chiến dịch phun hóa chất tại các xã, phường có ổ dịch. Tuy nhiên, hiện vẫn còn đến 30% số hộ gia đình đi vắng, hoặc không cho cán bộ vào phun thuốc diệt muỗi; nhiều gia đình chưa chủ động khai báo khi có người nghi mắc SXH…

Phó Chủ tịch UBND phường Trương Định (quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) Nguyễn Anh Quân cho biết: Nguyên nhân dẫn đến những trường hợp mắc SXH trên địa bàn phường thời gian qua là do địa bàn còn một số diện tích đất nông nghiệp khá lớn, nhiều khu đất thổ cư được người dân mua bán, sang nhượng, song chưa tiến hành xây nhà ở, dẫn đến các khu vực đất trống này có rất nhiều phế thải gây đọng nước. Đây được coi là điều kiện lý tưởng cho muỗi gây SXH sinh sản và phát triển; đồng thời trên địa bàn còn tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng và có một lượng lớn người lao động đến từ các địa phương khác làm ăn theo mùa vụ, mang theo mầm bệnh từ nơi khác đến.

Mặc dù UBND phường đã phối hợp với ngành y tế triển khai các chiến dịch vệ sinh môi trường; phun hóa chất, nhưng hiện nay toàn phường mới có hơn 50% số hộ gia đình thực hiện việc phun hóa chất diệt muỗi, không ít hộ gia đình né tránh việc phun hóa chất diệt muỗi, diệt bọ gậy bằng cách khóa trái cửa; hoặc biết lịch phun, họ đóng cửa bỏ đi vắng. Cá biệt có nhiều trường hợp khi cán bộ y tế đến còn xua đuổi, không hợp tác. Công tác tuyên truyền, vận động các biện pháp phòng, chống SXH cho người lao động, học sinh, sinh viên cũng gặp không ít khó khăn, vì họ thường xuyên đi vắng. Trong khi đó, nhiều chủ nhà cho thuê chưa thực hiện nghiêm túc các biện pháp vệ sinh môi trường; thực hiện thả cá, diệt bọ gậy tại gia đình mình, mặc dù đã cam kết với chính quyền địa phương…

Giám đốc Trung tâm Y tế quận Hà Đông (TP Hà Nội), bác sĩ Phạm Văn Thọ cho rằng: Nơi nào ý thức của người dân cao trong công tác phòng, chống dịch bệnh SXH, thì nơi đó hầu như không có SXH. Như tại khu phố Bạch Đằng (phường Vạn Phúc, quận Hà Đông), mỗi gia đình cử một thành viên tham gia đội diệt bọ gậy vào ngày thứ bảy hằng tuần. Đội kiểm tra diệt bọ gậy tại từng hộ gia đình trong khu; cùng nhau thu gom phế liệu, thả cá, diệt bọ gậy tại từng hộ gia đình… Nhờ đó, từ đầu năm đến nay trên địa bàn khu phố Bạch Đằng không ghi nhận người bệnh SXH. Bác sĩ Phạm Văn Thọ cho rằng: Cho dù có sự nỗ lực hết sức của ngành y tế và chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội, nhưng tất cả chỉ là tổ chức, hướng dẫn thực hiện, làm mẫu, chứ không thể làm thay người dân được. Khi tuyên truyền, vận động, nhiều người dân thờ ơ, thiếu hợp tác, chỉ đến khi có người thân, hay tại khu vực mình sinh sống có người mắc SXH, lúc đó mới tham gia tích cực, không còn chiếu lệ như trước…

Ý thức của người dân là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công đối với công tác phòng, chống SXH hiện nay. Nếu không có sự hợp tác của người dân, thì mọi nỗ lực của ngành y tế, các cấp chính quyền địa phương chỉ như “muối bỏ biển”. Cho nên, mọi người dân cần nêu cao ý thức trách nhiệm của mình, trước bản thân, gia đình và cộng đồng, bằng hành động thiết thực, bằng việc thực hiện đầy đủ các biện pháp mà ngành y tế đưa ra. Bên cạnh việc tuyên truyền, vận động người dân, các cấp chính quyền cần đưa ra các chế tài nghiêm khắc để xử lý các trường hợp bất hợp tác với các cơ quan chuyên môn, nhất là việc phun hóa chất diệt muỗi tại các hộ gia đình; tổ chức ký cam kết đối với các chủ nhà có nhà trọ cho thuê trên địa bàn… Đây được coi là một trong những yếu tố quyết định, để chúng ta từng bước ngăn chặn và khống chế thành công dịch bệnh SXH hiện nay.