Khi “giọt nước tràn ly”

NDO - Chính trường nước Anh lại nổi cơn sóng gió khi Thủ tướng Anh Boris Johnson cuối cùng cũng đã tuyên bố từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ, sau một thời gian vất vả chống chọi với sức ép ngày càng lớn từ các quan chức cấp cao ngay ở nội bộ đảng.
0:00 / 0:00
0:00
Biếm họa: PARESH NATH
Biếm họa: PARESH NATH

Sức ép này đến từ việc hàng loạt quan chức cấp cao đảng Bảo thủ, tới hơn 50 người, liên tiếp đệ đơn từ chức chỉ trong thời gian ngắn để biểu thị sự “không hài lòng” với sự lãnh đạo của người đứng đầu đảng cầm quyền, đồng thời là Thủ tướng Boris Johnson. Trong số này có gần 10 bộ trưởng và quốc vụ khanh. “Ông chủ” số 10 phố Downing (dinh Thủ tướng Anh) không có sự lựa chọn nào khác là phải tuyên bố từ chức Chủ tịch đảng Bảo thủ cầm quyền, khi các quan chức cấp cao, đồng thời cũng là những đồng minh thân cận lần lượt “giũ áo ra đi” như một cách biểu thị sự bất tín nhiệm. Trong đó, cú giáng mạnh nhất là việc Bộ trưởng Tài chính Rishi Sunak và Bộ trưởng Y tế Sajid Javi cùng từ chức - được xem như “giọt nước tràn ly” khiến Thủ tướng Boris Johnson phải tuyên bố từ chức chỉ ba ngày sau đó.

Quyết định từ chức của Thủ tướng Boris Johnson khép lại ba năm cầm quyền đầy biến động của một trong những vị thủ tướng gây ra những luồng ý kiến trái chiều nhau bậc nhất trong lịch sử nước Anh hiện đại.

Còn nhớ, cách đây tròn ba năm trước, người tiền nhiệm của ông Boris Johnson là bà Theresa May vào tháng 7/2019 cũng phải tuyên bố từ chức sau khi thất bại trong nhiệm vụ quan trọng nhất nhiệm kỳ là đưa nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, một cách “êm ái” và ít “đau thương” nhất. Nhận trọng trách “đứng mũi chịu sào” với “di sản” một nước Anh chia rẽ và bế tắc, ông Boris Johnson đã dẫn dắt đảng Bảo thủ giành chiến thắng lịch sử trong cuộc tổng tuyển cử cuối năm 2019.

Thủ tướng Boris Johnson được đánh giá cao với những dấu ấn đậm nét trong một giai đoạn đầy khó khăn và thử thách của nước Anh. Đáng kể nhất là vượt qua cuộc bỏ phiếu để đưa nước Anh rời EU, kết thúc “cuộc hôn nhân” kéo dài tới 47 năm với liên minh này và tiếp đó là vượt qua đại dịch Covid-19 với một chương trình tiêm chủng được cho là dẫn đầu thế giới.

Thế nhưng, sóng gió chính trị thoạt đầu ập tới Thủ tướng Boris Johnson không phải từ chính trường hay công việc điều hành đất nước, mà từ những bê bối của cá nhân “ông chủ” số 10 phố Downing và chính phủ do ông điều hành. Vào tháng 4 năm nay, ông Boris Johnson trở thành thủ tướng đương nhiệm đầu tiên của Anh bị cảnh sát phạt do vi phạm các quy định phòng dịch Covid-19, khi tham dự các bữa tiệc tại Văn phòng Thủ tướng trong thời gian Anh đang áp lệnh phong tỏa lúc đỉnh dịch năm 2021. Thủ tướng Boris Johnson đã phải lên truyền hình xin lỗi về vụ bê bối được gọi là “Partygate” này. Vụ việc đã làm sứt mẻ nghiêm trọng uy tín của đảng Bảo thủ, được cho là một trong những nguyên nhân khiến đảng cầm quyền mất hàng trăm ghế hội đồng vào tay Công đảng đối lập tại cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 5/2022.

Chưa kịp vực dậy uy tín, Thủ tướng Boris Johnson lại vướng vụ bê bối khác khi nghị sĩ đảng cầm quyền Christopher Pincher phải từ chức do những cáo buộc về hành vi quấy rối tình dục. Ông Boris Johnson một lần nữa phải lên truyền hình ngày 5/7 để xin lỗi về việc “bổ nhiệm ông Pincher mặc dù đã được thông báo về bê bối quấy rối tình dục của ông này”.

Trong khi đó, nền kinh tế và cuộc sống của người Anh ngày càng “ngộp thở” bởi lạm phát như con ngựa bất kham, không có cách gì kìm hãm. Lạm phát tại Anh đã tăng từ 9% trong tháng 4 lên 9,1% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ năm 1982. Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) dự báo lạm phát có khả năng sẽ tăng lên mức 11% trước cuối năm nay do giá năng lượng tăng mạnh.

Bê bối nối tiếp bê bối cùng lạm phát phi mã khiến cử tri ngày thêm bất bình với chính quyền của Thủ tướng Boris Johnson. Điều đó thể hiện qua những lá phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương, nghị sĩ Quốc hội với phần thua về các ứng cử viên của đảng Bảo thủ cầm quyền.

Việc từ chức của Thủ tướng Boris Johnson vì thế được xem là cần thiết để cứu vãn uy tín đảng Bảo thủ cầm quyền trước khi quá muộn.