Gian nan cuộc chiến bảo vệ rừng ở Lâm Đồng (Kỳ 2)2

Kỳ 2: Xử lý vi phạm cần “nói đi đôi với làm”
0:00 / 0:00
0:00
Hàng trăm cây thông (phường 5, thành phố Đà Lạt) bị chặt hạ.
Hàng trăm cây thông (phường 5, thành phố Đà Lạt) bị chặt hạ.

Xác định công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng là trách nhiệm, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, thường xuyên, liên tục của cấp ủy, chính quyền các cấp, lực lượng kiểm lâm và đơn vị chủ rừng, Lâm Đồng đã đề ra hàng loạt giải pháp với mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng đạt từ 56% trở lên.

Sự táo tợn của lâm tặc

Có mặt tại tiểu khu 158C, phường 5, TP Đà Lạt, chúng tôi tìm thấy nhiều gốc thông to là dấu vết của vụ chặt phá rừng xảy ra từ tháng 5/2022. Điều đáng nói là địa bàn xảy ra vi phạm này nằm ngay cạnh đường giao thông và chỉ cách trung tâm hành chính của tỉnh Lâm Đồng vài cây số. Điều đó cho thấy sự manh động, táo tợn của đối tượng vi phạm cũng như sự chủ quan trong quản lý của cơ quan chức năng. Ông Nguyễn Hữu Việt, Chủ tịch UBND phường 5, TP Đà Lạt cho biết: Vụ việc xảy ra vào thời điểm Đà Lạt mưa bão, các đối tượng đã lợi dụng thời tiết xấu, dùng cưa điện không gây ra tiếng ồn để đốn hạ thông. Theo kiểm đếm, 323 cây thông trên diện tích 1.040m2 đã bị chặt hạ, chôn lấp ngay tại chỗ. Hiện cơ quan công an và các ngành chức năng đang điều tra xử lý vụ việc.

Tuy nhiên, những vụ việc mang tính chất manh động như trên chỉ là hy hữu. Cái khó của công tác bảo vệ rừng hiện nay là tình trạng chặt hạ, cắt tỉa, đặc biệt tại các địa bàn cheo leo, khó tiếp cận. Có mặt tại xã Đại Lào (Thành phố Bảo Lộc), để tiếp cận hiện trường vụ phá rừng nằm ở độ cao khoảng 1.500m so mực nước biển tại tiểu khu 477 trên đỉnh núi Viba, lãnh đạo xã cùng nhóm phóng viên đã mất rất nhiều thời gian leo trèo, ngược núi khó khăn, hiểm trở. Thực tế đó cũng cho thấy, nếu chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm, dân phòng địa phương không thường xuyên tuần tra, kiểm soát thì rất khó phát hiện được việc phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp.

Ông Nguyễn Việt Nam, Chủ tịch UBND xã Đại Lào cho biết: Tháng 7/2022, qua công tác tuần tra bảo vệ rừng định kỳ, chúng tôi đã phát hiện ra các đối tượng thực hiện hành vi tỉa thưa cây với ý đồ lấn chiếm 5.200m² đất rừng. Đây là khu đồi núi cao nhất của xã Đại Lào, đường giao thông hiểm trở, phải đi luồn rừng nên nếu chỉ tuần tra bên ngoài rất khó phát hiện.

Theo quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng, thành phố Bảo Lộc được phê duyệt quy hoạch 2.288ha đất lâm nghiệp, trong đó có 1.068ha đất rừng phòng hộ xung yếu và 1.220ha đất rừng sản xuất nằm trên 11 tiểu khu thuộc 3 xã Đại Lào, Lộc Châu và Đam B’ri. Từ năm 2019 đến nay trên địa bàn thành phố xảy ra 7 vụ phá rừng và tổng diện tích bị phá là 3,97ha. Riêng trong năm 2022 tình hình phá rừng có tăng hơn so với các năm trước. Ông Phùng Ngọc Hạc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng cho biết: Rừng của Bảo Lộc tuy diện tích ít nhưng lại nằm ở những vị trí núi cao, độ dốc lớn cho nên tác dụng che phủ rất quan trọng và được chúng tôi quán triệt phải bảo vệ. Bên cạnh các giải pháp xử lý vi phạm, chúng tôi đang đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cho nhân dân ý thức quản lý bảo vệ rừng thông qua rất nhiều hình thức.

Chia sẻ về mức độ tinh vi của lâm tặc, ông Võ Thanh Sơn, Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng cho biết: Những năm gần đây, hành vi phá rừng tràn lan gần như không có nhưng đâu đó tình trạng tỉa dần như ken cây, ken gốc... lại rất nhức nhối, khó phát hiện. Để “giết cây”, các đối tượng sử dụng khoan không tiếng ồn, khoan một lỗ rất nhỏ bơm thuốc diệt cỏ vào gốc cây. Với những hành vi như vậy, khi các cơ quan chức năng phát hiện thì cây đã ngấm thuốc vài tháng, không thể cứu được nữa. Thứ hai hiện nay các đối tượng vi phạm cũng nắm rất chắc các quy định về pháp luật như chặt phá rừng, vận chuyển lâm sản trái phép ở mức nào thì bị xử lý hình sự, ở mức nào chỉ bị xử lý hành chính để thực hiện hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, do giá trị đất đai quá cao nên người dân tìm mọi cách để lấn chiếm đất rừng… gây khó khăn cho lực lượng thực thi công vụ.

Gian nan cuộc chiến bảo vệ rừng ở Lâm Đồng (Kỳ 2)2 ảnh 1

Nhiều khoảnh rừng bị chặt phá, lấn chiếm đất.

Cần thực thi pháp luật nghiêm minh

Chia sẻ các giải pháp để ngăn chặn hành vi phá rừng, lấn chiếm đất canh tác nông nghiệp đang xảy ra tương đối phức tạp trên địa bàn, ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt cho biết: Đối với các hộ dân đang sản xuất trong quy hoạch đất rừng, chúng tôi đã yêu cầu ký cam kết phải bảo vệ cây và không được mở rộng diện tích. Nếu phát hiện hành vi lấn chiếm đất rừng thì lấn lên 1m, chúng tôi sẽ cưỡng chế giảm xuống 3m và khi tái phạm sẽ bị cưỡng chế toàn bộ khu vực đang sản xuất trồng rừng. Ngoài ra, thành phố Đà Lạt cũng đang triển khai mô hình camera tầm cao để kiểm soát, phòng, chống cháy rừng cũng như phòng, chống xâm phạm đến cây rừng và đất rừng.

Ngày 17/2/2022, Tỉnh ủy Lâm Đồng đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó, hằng năm, xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra về quản lý bảo vệ rừng. Lãnh đạo tỉnh đi kiểm tra rừng ít nhất 1 lần/tháng; Bí thư, Chủ tịch UBND huyện, thành phố, xã (phường, thị trấn) đi kiểm tra rừng, dự án có rừng ít nhất 2 lần/tháng để nắm bắt tình hình, chỉ đạo giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc và xử lý vi phạm; từ đó tạo sự chuyển biến, làm giảm mạnh, tiến tới chấm dứt tình trạng vi phạm về rừng, đất lâm nghiệp. Hằng tuần, có báo cáo về công tác quản lý bảo vệ rừng, số liệu cập nhật hằng ngày.

Gắn trách nhiệm bảo vệ rừng cho người đứng đầu cũng đồng nghĩa với việc phải nghiêm minh trong xử lý vi phạm. Ông Võ Thanh Sơn, Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng cho biết: Trong vấn đề xử lý cán bộ buông lỏng, lơ là, làm việc không có trách nhiệm thì chúng tôi vẫn kiến nghị với cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Như thời gian vừa qua, chúng tôi cũng đã đề nghị luân chuyển, giáng chức, thậm chí là thôi việc nhiều lãnh đạo trong lực lượng kiểm lâm ở các huyện Bảo Lâm, Lâm Hà, Lạc Dương…

Bên cạnh việc xử lý cán bộ, thì việc xử lý dứt điểm, điều tra làm rõ những đối tượng phá rừng và cá nhân, đơn vị có liên quan cũng cần thực hiện nghiêm túc và quyết liệt hơn nữa. Ông Nguyễn Văn Yên, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, kiêm Trưởng Ban Nội chính tỉnh Lâm Đồng cho biết: Thường trực Ban chỉ đạo đã thống nhất trong 10 vụ việc mà ban chỉ đạo theo dõi chỉ đạo theo quy định của Trung ương thì có bốn vụ là liên quan đến rừng và đất rừng. Trong thời gian tới, ban chỉ đạo tiếp tục chỉ đạo đối với các đảng bộ các huyện và các ngành quan tâm xử lý và phải lấy việc xử lý này làm gương.

Ông Phạm S, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết: Từ năm 2018 đến tháng 9/2022, tỉnh Lâm Đồng đã rà soát và kiểm tra tinh thần trách nhiệm của các tổ chức cá nhân theo đó đã kiểm điểm 403 cá nhân và 26 tập thể, nhiều tổ chức trong đó có 4 vụ việc xử lý hình sự. Trong quá trình phát triển chúng tôi rút ra mấy bài học. Bài học thứ nhất là cần nâng cao nhận thức của người dân. Vấn đề thứ hai là bám sát Nghị quyết 10-NQ/TU của Tỉnh ủy Lâm Đồng. Vấn đề thứ ba là nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Vấn đề thứ tư là phối hợp các lực lượng chức năng. Vấn đề nữa là phải thường xuyên tổ chức đánh giá những việc làm được, chưa làm được, để bàn giải pháp trong thời gian tới. Chúng tôi nghĩ rằng, đây là năm bài học kinh nghiệm tỉnh Lâm Đồng đã rút ra trong công tác quản lý bảo vệ rừng để có thể làm tốt hơn trong thời gian tới.

Gian nan cuộc chiến bảo vệ rừng ở Lâm Đồng