Để sớm trở thành trung tâm tài chính quốc tế

Thành phố Hồ Chí Minh hội đủ nhiều điều kiện để phát triển thành trung tâm tài chính quốc tế trong tương lai gần. Ðây là hướng đi tất yếu, là tiền đề quan trọng cho sự phát triển của thành phố nói riêng và cả nước nói chung trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

TP Hồ Chí Minh hội đủ các điều kiện để trở thành trung tâm tài chính quốc tế. Trong ảnh: Một góc TP Hồ Chí Minh hôm nay.
TP Hồ Chí Minh hội đủ các điều kiện để trở thành trung tâm tài chính quốc tế. Trong ảnh: Một góc TP Hồ Chí Minh hôm nay.

Để sớm thực hiện được mục tiêu đó, ngoài việc nâng cấp những gì đã có, cần phát triển thêm những dịch vụ mới như thành lập trung tâm hàng hóa phái sinh, fintech (tài chính công nghệ), ngân hàng số...

Về vị trí địa lý, thành phố nằm ở ngã tư quốc tế giữa các con đường hàng hải từ bắc xuống nam, từ đông sang tây; là tâm điểm của khu vực Ðông Nam Á; đầu mối giao thông nối liền các địa phương trong vùng và là cửa ngõ quốc tế. Với hệ thống cảng và sân bay lớn, thành phố chỉ cách khoảng ba giờ bay để đến với các nền kinh tế năng động của châu Á. Việc xây dựng và sớm đưa vào khai thác sân bay Long Thành ở Ðồng Nai cùng với hoàn thiện hạ tầng thành phố Hồ Chí Minh-Ðồng Nai-các tỉnh khác càng tạo thêm khả năng kết nối hiệu quả trong và ngoài nước.

Thành phố đang là "đầu tàu" và là một trong những động lực chủ yếu của khu vực kinh tế trọng điểm phía nam nói riêng và cả nước nói chung. Chỉ chiếm khoảng 9,46% số dân và 0,62% diện tích, nhưng thành phố hiện đóng góp khoảng 22%GDP, gần 25% thu ngân sách, gần 16% kim ngạch xuất khẩu và 20% kim ngạch nhập khẩu cả nước. Thành phố chiếm hơn 31% số doanh nghiệp, thu hút hơn 37% số dự án FDI cả nước và một lượng lớn đầu tư gián tiếp qua kênh mua bán-sáp nhập (M&A), các quỹ đầu tư, kiều hối...

Về thị trường tài chính, chỉ tính riêng hệ thống ngân hàng, trên địa bàn thành phố có hội sở chính của 12 trong số 35 ngân hàng thương mại trong nước; bốn trong số chín ngân hàng 100% vốn nước ngoài; 31 trong số 52 chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Ngoài ra, còn có các phòng giao dịch, chi nhánh của các ngân hàng thương mại trong nước và ngân hàng 100% vốn nước ngoài khác cùng các công ty tài chính, cho thuê tài chính... Dù chưa được xếp hạng trong Chỉ số trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI), nhưng thành phố Hồ Chí Minh đang dẫn đầu danh sách 10 trung tâm tài chính tiềm năng được xem xét để đưa vào danh sách xếp hạng Chỉ số GFCI chính thức với 148 trong số 150 hạng mục đã hoàn thành đánh giá.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Phan Thị Thắng cho biết, ý tưởng về việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam tại thành phố đã có từ cách đây gần 20 năm. Từ những năm đầu thế kỷ 21, trong định hướng phát triển kinh tế, thành phố đã chú trọng phát triển thị trường tài chính như là một trong những lĩnh vực ưu tiên của quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế. Ðể hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược trở thành trung tâm tài chính quốc tế đặt ra rất nhiều thách thức cho thành phố; cần rất nhiều nỗ lực thực hiện, bao gồm định hướng mô hình phù hợp, xây dựng cơ chế, chính sách, khuôn khổ pháp lý, phát triển cơ sở hạ tầng, nền tảng công nghệ và nguồn nhân lực. Cùng với đó, xác định các chính sách chiến lược mang tính đột phá để có thể cạnh tranh, thu hút, mời gọi các nhà đầu tư, tập đoàn tài chính lớn…

Theo Ðề án "Phát triển TP Hồ Chí Minh thành trung tâm tài chính quốc tế", thành phố xác định đến năm 2025 tập trung triển khai bốn chương trình trọng tâm, gồm: Phát triển fintech, ngân hàng số và thị trường giao dịch tài chính số; Thúc đẩy hội nhập tài chính khu vực cho trung tâm tài chính quốc tế; Phát triển khu tài chính-thương mại Thủ Thiêm với điểm nhấn là lựa chọn mô hình thu hút đầu tư xây dựng và phát triển trung tâm tài chính quốc tế; Phát triển thị trường hàng hóa tại trung tâm tài chính ở thành phố.

Giai đoạn 2021-2025, định hướng phát triển trung tâm tài chính với các nền tảng vững chắc và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để trở thành trung tâm tài chính khu vực từ năm 2026 đến 2045. Năm 2030, phát triển trung tâm tài chính tầm cỡ khu vực và được xếp hạng trong nhóm 50 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới của Chỉ số GFCI. Năm 2045 nằm trong nhóm 20 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới.

PGS,TS Nguyễn Xuân Thành, Trường đại học Fulbright Việt Nam, đề xuất cần xây dựng khung pháp lý cho các định chế tài chính hoạt động theo mô hình tập đoàn tài chính. Ðây sẽ là chính sách đột phá hấp dẫn nhất để thu hút các tập đoàn tài chính đến với thành phố. Hiện tại, việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế ở thành phố vấp phải một số hạn chế. Theo đó, thành phố đang phát triển mạnh cộng đồng doanh nghiệp fintech nhưng xu hướng chưa rõ. Nhiều ngân hàng đang đầu tư tại thành phố nhưng hành lang pháp lý chưa đủ để ngân hàng đột phá thành tổ chức tài chính độc lập, ngân hàng số. Hệ thống tài chính đang phát triển theo hướng mất cân đối trong cấu trúc; thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu chưa phát triển cân xứng với thị trường tín dụng. Hạ tầng công nghệ thông tin vẫn còn khoảng cách xa so với các quốc gia có trung tâm tài chính phát triển trên thế giới.

TS Trần Du Lịch, chuyên gia kinh tếcho rằng, thành phố cần có hướng đi mở về chính sách, đột phá chính sách để có thể đi nhanh và vững chắc. Ðặc biệt, chính sách đó phải làm sao thu hút được các quỹ đầu tư, các định chế tài chính quốc tế tầm cỡ, có những "con sếu đầu đàn" tập trung vào đây phát triển.

Nhiều chuyên gia cho rằng, quốc tế đánh giá thành phố có tiềm năng trở thành trung tâm tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần đặt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngân hàng số, fintech. Ðồng thời, chú trọng về định hướng "đi tắt, đón đầu" vào ngân hàng số và fintech để tạo nét riêng của trung tâm tài chính quốc tế. Thành phố cũng cần xây dựng sở giao dịch hàng hóa phái sinh với bản chất là giao dịch tài chính. Cần có sự đa dạng hóa hơn nữa các thị trường tài chính như hình thành thị trường mua bán-sáp nhập, thị trường mua bán nợ…■ 

Khánh Trình