Diễn đàn chủ nhật

Đấu giá tác phẩm nghệ thuật

Chuyện không mới ở nước ngoài, nhưng lại khá mới trong đời sống mỹ thuật nước nhà. Tháng 11-2015, một nhóm họa sĩ đã tổ chức triển lãm và bán đấu giá tranh, tượng tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam để gây quỹ phục dựng nhà Lang bị cháy rụi trong Bảo tàng không gian văn hóa Mường (tỉnh Hòa Bình). 17 trong số 61 tác phẩm đã được người tham gia đấu giá mua, tổng trị giá gần 400 triệu đồng.

Trong ba ngày từ 15 đến 18-5-2016 tại trang mạng Vietnam Art Space (Không gian nghệ thuật Việt Nam) đã tổ chức bán đấu giá tranh gây quỹ hỗ trợ họa sĩ Lê Thông không may gặp tai nạn. Theo họa sĩ Phạm An Hải, một thành viên Ban tổ chức, cuộc đấu giá đã thành công ngoài mong đợi. Khoảng 300 bức tranh được gửi đến Ban tổ chức, qua vòng giám tuyển còn lại 115 tranh được đem đấu giá và đã có 45 tranh “khớp lệnh” thành công, làm hài lòng cả các họa sĩ và nhà sưu tập. Điều đáng mừng là tất cả các khách hàng đều là người trong nước.

Hôm qua (28-5), Công ty cổ phần bán đấu giá Lạc Việt cũng đã tổ chức phiên đấu giá chính thức đầu tiên các tác phẩm nghệ thuật tại Việt Nam, gồm ba bức tranh, một đôi chóe và một chiếc tủ thờ niên đại từ thế kỷ 19. Riêng đôi chóe Tứ linh có giá khởi điểm lên tới gần một tỷ đồng...

Có thể nói các hoạt động đấu giá tác phẩm nghệ thuật với sự tham dự của các tác giả, chủ sở hữu thời gian vừa qua đã góp phần kích hoạt thị trường mỹ thuật nội địa vốn trầm lắng nhiều năm nay.

Trên thực tế, tranh của các họa sĩ Việt Nam được mua khá nhiều, thế nhưng chúng ta vẫn chưa có một thị trường mỹ thuật nội địa theo đúng nghĩa vì khách hàng chủ yếu là người nước ngoài. Ngoài tình trạng mua bán tác phẩm mỹ thuật rất phập phù, không theo một chuẩn mực nào, còn có sự “quấy nhiễu” của tranh nhái, tranh giả làm ảnh hưởng đến uy tín của thị trường mỹ thuật Việt Nam. Giới sưu tầm và những nghệ sĩ chân chính cần có một thị trường nghệ thuật lành mạnh, minh bạch, ổn định và đó mới chính là động lực thúc đẩy mỹ thuật trong nước phát triển.

Tuy nhiên, theo họa sĩ Lê Thiết Cương, không thể “đùng một cái” có ngay một thị trường mỹ thuật sôi động mà mỗi người hoạt động trong lĩnh vực của mình phải tham gia vào quá trình này. Bán đấu giá tranh với sự tham gia trực tiếp của các họa sĩ chính là nét đáng chú ý trên thị trường mỹ thuật trong nước thời gian gần đây. Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, hình ảnh, “lý lịch” tác giả, tác phẩm kèm giá cả rõ ràng được đưa ra để người mua rộng đường lựa chọn. Diễn đàn trên mạng giúp người đấu giá dễ dàng trao đổi, tương tác với tác giả và những người tham gia khác, từ đó xác định chính xác giá trị nghệ thuật và giá trị tài chính của tác phẩm mình sẽ mua. Thành công của Vietnam Art Space cho thấy xu hướng đấu giá tranh qua mạng đang mở ra một hướng đi mới cho thị trường mỹ thuật nội địa, cần được khuyến khích.

Thế nhưng, để việc này trở nên chuyên nghiệp, theo họa sĩ Phạm An Hải cần có sự tham gia, hướng dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước về bản quyền tác phẩm văn học nghệ thuật, thuế, cùng các chính sách hỗ trợ, khuyến khích… Đồng quan điểm trên, họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết, ông hoan nghênh nỗ lực của các họa sĩ thời gian qua, thế nhưng về lâu dài công việc này cần có những tổ chức chuyên nghiệp thực hiện. Trực tiếp bán tranh có thể giải quyết chớp nhoáng việc mưu sinh, nhưng tập trung đầu tư cho sáng tạo tác phẩm mới là công việc chính của người họa sĩ để góp phần làm nên nền mỹ thuật nước nhà.